জীৱবিজ্ঞানৰ বিবৰ্তন
জৈৱিক বিবৰ্তনৰ অৰ্থ
পৰিচয়
জৈৱিক বিবৰ্তনে কেইবাটাও প্ৰজন্মৰ মাজেৰে জীৱৰ এটা জনসংখ্যাৰ বৈশিষ্ট্যসমূহৰ ক্ৰমিক পৰিৱৰ্তনক সূচায়। ই জীৱবিজ্ঞানৰ এক মৌলিক ধাৰণা যিয়ে পৃথিৱীৰ জীৱৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু পৰিৱেশৰ লগত জীৱৰ অভিযোজনক ব্যাখ্যা কৰে।
মুখ্য বিষয়সমূহ
-
বৈচিত্ৰ্য: এটা জনসংখ্যাৰ ভিতৰত, ব্যক্তিসকলে ৰ বাবে তেওঁলোকৰ গুণৰ ক্ষেত্ৰত বৈচিত্ৰ্য প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বৈচিত্ৰ্যক মিউটেচন, জিনীয় পুনৰসংযোগ আৰু জিনীয় বৈচিত্ৰ্যৰ অন্যান্য উৎসৰ বাবে দায়ী কৰিব পাৰি।
-
প্ৰাকৃতিক নিৰ্বাচন: প্ৰাকৃতিক নিৰ্বাচনৰ প্ৰক্ৰিয়াই জনসংখ্যাৰ ভিতৰৰ বৈচিত্ৰ্যৰ ওপৰত কাম কৰে। তেওঁলোকৰ পৰিৱেশৰ লগত অধিক উপযুক্ত গুণ থকা ব্যক্তিসকলৰ বঁচি থকা আৰু প্ৰজননৰ সম্ভাৱনা বেছি, সেই সুবিধাজনক গুণবোৰ তেওঁলোকৰ সন্তানলৈ প্ৰেৰণ কৰে।
-
অভিযোজন: সময়ৰ লগে লগে, প্ৰাকৃতিক নিৰ্বাচনে জনসংখ্যাৰ ভিতৰত অনুকূল গুণৰ সঞ্চয়লৈ নিয়ে, ফলত অভিযোজনৰ সৃষ্টি হয়। অভিযোজন হৈছে এনে বৈশিষ্ট্য যিয়ে এটা নিৰ্দিষ্ট পৰিৱেশত জীৱ এটাৰ বঁচি থকা আৰু প্ৰজনন কৰাৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে।
-
সাধাৰণ বংশধৰ: সকলো জীৱই এটা সাধাৰণ পূৰ্বপুৰুষৰ সৈতে ভাগ বতৰা কৰে আৰু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে বংশধৰৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে পূৰ্বৰ জীৱৰ পৰা বিবৰ্তিত হৈছে। এই ধাৰণাটো তুলনামূলক শৰীৰবিজ্ঞান, , আৰু ফছিলৰ অভিলেখৰ পৰা প্ৰমাণৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত।
-
প্ৰজাতিৰ উৎপত্তি: বিবৰ্তনে প্ৰজাতিৰ উৎপত্তিৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে নতুন প্ৰজাতিৰ গঠনলৈ নিব পাৰে। প্ৰজাতিৰ উৎপত্তি ঘটে যেতিয়া একে প্ৰজাতিৰ জনসংখ্যাসমূহ প্ৰজননিকভাৱে বিচ্ছিন্ন হৈ পৰে আৰু সময়ৰ লগে লগে জিনীয়ভাৱে পৃথক হয়।
জৈৱিক বিবৰ্তনৰ উদাহৰণসমূহ
-
প্ৰতিজৈৱিক প্ৰতিৰোধ: বেক্টেৰিয়াই প্ৰতিজৈৱিকৰ প্ৰতি প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বিকশিত কৰিব পাৰে, যিয়ে সংক্ৰমণৰ চিকিৎসা কৰাটো অধিক কঠিন কৰি তোলে।
-
কীটনাশক প্ৰতিৰোধ: পোক-পৰুৱাই কীটনাশকৰ প্ৰতি প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বিকশিত কৰিব পাৰে, যিয়ে কীট নিয়ন্ত্ৰণৰ ব্যৱস্থাৰ কাৰ্যকাৰিতা হ্ৰাস কৰে।
-
ঔষধ প্ৰতিৰোধ: কেঞ্চাৰ কোষসমূহ কেম’থেৰাপী ঔষধৰ প্ৰতি প্ৰতিৰোধী হৈ পৰিব পাৰে, যিয়ে চিকিৎসাৰ কাৰ্যকাৰিতা হ্ৰাস কৰে।
-
শিল্পীয় মেলানিজম: ইংলেণ্ডৰ মিৰিচা পতংগই শিল্প বিপ্লৱৰ সময়ত প্ৰাকৃতিক নিৰ্বাচনৰ ফলত সোঁৱৰণৰ পৰা গাঢ় ৰঙলৈ ৰং সলনি কৰিছিল।
-
ডাৰউইনৰ ফিঞ্চ: গালাপাগছ দ্বীপপুঞ্জত ডাৰউইনৰ ফিঞ্চৰ বিভিন্ন প্ৰজাতিয়ে এটা সাধাৰণ পূৰ্বপুৰুষৰ পৰা বিবৰ্তিত হৈছিল আৰু বিভিন্ন খাদ্যৰ উৎসৰ লগত অভিযোজিত হৈছিল।
উপসংহাৰ
জৈৱিক বিবৰ্তন হৈছে এক অবিৰত প্ৰক্ৰিয়া যিয়ে পৃথিৱীৰ জীৱৰ বৈচিত্ৰ্যক ৰূপ দিছে। ই জীৱৰ পৰিৱেশৰ লগত অভিযোজন আৰু সকলো জীৱৰ আন্তঃসংযোগ বুজিবলৈ এক চৌহদ প্ৰদান কৰে।
অৰ্জিত আৰু বংশানুক্ৰমে প্ৰাপ্ত গুণ
গুণবোৰ হৈছে জীৱ এটাৰ বৈশিষ্ট্য যিবোৰ ৰ জৰিয়তে ইয়াৰ পিতৃ-মাতৃৰ পৰা প্ৰেৰিত হয়। কিছুমান গুণ অৰ্জিত, আনহাতে আনবোৰ বংশানুক্ৰমে প্ৰাপ্ত।
অৰ্জিত গুণ
অৰ্জিত গুণবোৰ হৈছে সেইবোৰ যিবোৰ জন্মৰ সময়ত উপস্থিত নাথাকে কিন্তু অভিজ্ঞতা বা শিকাৰ জৰিয়তে সময়ৰ লগে লগে বিকশিত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, যিজন ব্যক্তিয়ে পিয়ানো বজাবলৈ শিকে তেওঁ এটা নতুন দক্ষতা অৰ্জন কৰে। অৰ্জিত গুণবোৰ সন্তানলৈ প্ৰেৰিত নহয়।
বংশানুক্ৰমে প্ৰাপ্ত গুণ
বংশানুক্ৰমে প্ৰাপ্ত গুণবোৰ হৈছে সেইবোৰ যিবোৰ জন্মৰ সময়ত উপস্থিত থাকে আৰু জিনৰ জৰিয়তে পিতৃ-মাতৃৰ পৰা সন্তানলৈ প্ৰেৰিত হয়। জিনবোৰ হৈছে ডি এন এৰ খণ্ড যিবোৰে প্ৰ’টিন তৈয়াৰ কৰাৰ নিৰ্দেশনা সন্নিবিষ্ট কৰে। প্ৰ’টিনবোৰ হৈছে কোষৰ গঠনৰ মূল উপাদান আৰু আমি বংশানুক্ৰমে পোৱা বহুতো গুণৰ বাবে দায়ী।
বংশানুক্ৰমে প্ৰাপ্ত গুণৰ কিছুমান উদাহৰণ হ’ল:
- চকুৰ ৰং
- চুলিৰ ৰং
- ছালৰ ৰং
- উচ্চতা
- ওজন
- তেজৰ গ্ৰুপ
- ৰোগৰ প্ৰতি সংবেদনশীলতা
বংশানুক্ৰমে প্ৰাপ্ত গুণবোৰ ব্যক্তি এজনে তেওঁলোকৰ পিতৃ-মাতৃৰ পৰা পোৱা জিনৰ সংমিশ্ৰণৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত হয়। প্ৰতিজন পিতৃ-মাতৃয়ে ব্যক্তি এজনৰ জিন’ম গঠন কৰা জিনৰ আধা অংশ আগবঢ়ায়। এই জিনবোৰৰ সংমিশ্ৰণে ব্যক্তিৰ গুণবোৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে।
উপসংহাৰ
অৰ্জিত আৰু বংশানুক্ৰমে প্ৰাপ্ত গুণ দুয়োটাই জীৱ এটাৰ বৈশিষ্ট্য ৰূপ দিয়াত গুৰুত্বপূৰ্ণ। অৰ্জিত গুণবোৰে জীৱ এটাক ইয়াৰ পৰিৱেশৰ লগত অভিযোজিত হ’বলৈ সহায় কৰিব পাৰে, আনহাতে বংশানুক্ৰমে প্ৰাপ্ত গুণবোৰে জীৱ এটাৰ বিকাশৰ বাবে মৌলিক নক্সা প্ৰদান কৰে।
প্ৰজাতিৰ উৎপত্তি
প্ৰজাতিৰ উৎপত্তি হৈছে নতুন প্ৰজাতিৰ সৃষ্টি হোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া। ই এক জটিল প্ৰক্ৰিয়া যি নিযুত বছৰ ধৰি ঘটিব পাৰে। প্ৰজাতিৰ উৎপত্তিৰ বহুতো ভিন্ন প্ৰণালী আছে, কিন্তু সেইবোৰৰ সকলোতেই প্ৰজননিক বিচ্ছিন্নতাৰ কিছুমান ৰূপ জড়িত থাকে।
প্ৰজননিক বিচ্ছিন্নতা
প্ৰজননিক বিচ্ছিন্নতা হৈছে প্ৰজাতিৰ উৎপত্তিৰ মূল চাবিকাঠি। ই ঘটে যেতিয়া একে প্ৰজাতিৰ দুটা জনসংখ্যা আৰু পুনৰ সংকৰণ কৰি উৰ্বৰ সন্তান উৎপাদন কৰিবলৈ অক্ষম হয়। প্ৰজননিক বিচ্ছিন্নতা ঘটিব পৰা বহুতো ভিন্ন উপায় আছে, য’ত অন্তৰ্ভুক্ত:
- ভৌগোলিক বিচ্ছিন্নতা: ই ঘটে যেতিয়া দুটা জনসংখ্যা পৰ্বতশ্ৰেণী বা নদীৰ দৰে ভৌগোলিক বাধাৰ দ্বাৰা পৃথক কৰা হয়।
- পাৰিস্থিতিক বিচ্ছিন্নতা: ই ঘটে যেতিয়া দুটা জনসংখ্যা বেলেগ বেলেগ বাসস্থানত বাস কৰে আৰু ইটোৱে সিটোৰ সংস্পৰ্শলৈ নাহে।
- আচৰণগত বিচ্ছিন্নতা: ই ঘটে যেতিয়া দুটা জনসংখ্যাৰ বেলেগ বেলেগ মিলন পৰম্পৰা বা আচৰণ থাকে যিয়ে তেওঁলোকক পুনৰ সংকৰণ কৰাত বাধা দিয়ে।
- জননকোষ বিচ্ছিন্নতা: ই ঘটে যেতিয়া দুটা জনসংখ্যাৰ জননকোষ (ডিম্বাণু আৰু শুক্ৰাণু) সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়।
- যান্ত্ৰিক বিচ্ছিন্নতা: ই ঘটে যেতিয়া দুটা জনসংখ্যাৰ শাৰীৰিক গঠন সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়, যিয়ে তেওঁলোকৰ মিলনত বাধা দিয়ে।
এলোপেট্ৰিক প্ৰজাতিৰ উৎপত্তি
এলোপেট্ৰিক প্ৰজাতিৰ উৎপত্তি হৈছে প্ৰজাতিৰ উৎপত্তিৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ প্ৰকাৰ। ই ঘটে যেতিয়া একে প্ৰজাতিৰ দুটা জনসংখ্যা পৰ্বতশ্ৰেণী বা নদীৰ দৰে ভৌগোলিক বাধাৰ দ্বাৰা পৃথক কৰা হয়। সময়ৰ লগে লগে, দুয়োটা জনসংখ্যা স্বাধীনভাৱে বিবৰ্তিত হ’ব আৰু ইমান বেলেগ হৈ পৰিব যে তেওঁলোকে আৰু পুনৰ সংকৰণ কৰিবলৈ অক্ষম হ’ব।
চিম্পেট্ৰিক প্ৰজাতিৰ উৎপত্তি
চিম্পেট্ৰিক প্ৰজাতিৰ উৎপত্তি এলোপেট্ৰিক প্ৰজাতিৰ উৎপত্তিতকৈ কম সাধাৰণ। ই ঘটে যেতিয়া একে প্ৰজাতিৰ দুটা জনসংখ্যা একে ভৌগোলিক অঞ্চলত বাস কৰে কিন্তু ইটোৱে সিটোৰ পৰা প্ৰজননিকভাৱে বিচ্ছিন্ন। মিলন পৰম্পৰা, আচৰণ, বা বাসস্থানৰ পছন্দৰ পাৰ্থক্যৰ বাবে ই ঘটিব পাৰে।
পেৰাপেট্ৰিক প্ৰজাতিৰ উৎপত্তি
পেৰাপেট্ৰিক প্ৰজাতিৰ উৎপত্তি হৈছে প্ৰজাতিৰ উৎপত্তিৰ এক প্ৰকাৰ যি ঘটে যেতিয়া একে প্ৰজাতিৰ দুটা জনসংখ্যা সংলগ্ন ভৌগোলিক অঞ্চলত বাস কৰে কিন্তু ইটোৱে সিটোৰ পৰা প্ৰজননিকভাৱে বিচ্ছিন্ন। মিলন পৰম্পৰা, আচৰণ, বা বাসস্থানৰ পছন্দৰ পাৰ্থক্যৰ বাবে ই ঘটিব পাৰে।
প্ৰজাতিৰ উৎপত্তিৰ গুৰুত্ব
প্ৰজাতিৰ উৎপত্তি গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ ই পৃথিৱীৰ জীৱৰ বৈচিত্ৰ্যৰ পিছত থকা চালিকা শক্তি। প্ৰজাতিৰ উৎপত্তি নহ’লে, কেৱল এটা প্ৰজাতিৰ জীৱ হ’লহেঁতেন, আৰু পৃথিৱীখন সম্পূৰ্ণ বেলেগ হ’লহেঁতেন।
প্ৰজাতিৰ উৎপত্তিয়ে বিবৰ্তনৰ প্ৰক্ৰিয়াতো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। নতুন প্ৰজাতিৰ সৃষ্টি হোৱাৰ লগে লগে, সিহঁতে নতুন পৰিৱেশৰ লগত অভিযোজিত হ’বলৈ সক্ষম হয় আৰু নতুন স্থান পূৰণ কৰে। অভিযোজন আৰু বৈচিত্ৰ্যকৰণৰ এই প্ৰক্ৰিয়াই পৃথিৱীত আমি আজি দেখা জীৱৰ অবিশ্বাস্য বৈচিত্ৰ্যলৈ নিছে।
বিবৰ্তন আৰু শ্ৰেণীবিভাজন
বিবৰ্তন
বিবৰ্তন হৈছে প্ৰজাতিসমূহ সময়ৰ লগে লগে সলনি হোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া। ই হৈছে কেইবাটাও প্ৰজন্মৰ মাজেৰে জনসংখ্যা এটাৰ বৈশিষ্ট্যসমূহৰ ক্ৰমিক পৰিৱৰ্তন। বিবৰ্তন ঘটে যেতিয়া জনসংখ্যা এটাৰ কিছুমান ব্যক্তিৰ আনতকৈ তেওঁলোকৰ পৰিৱেশৰ লগত অধিক উপযুক্ত গুণ থাকে। এই ব্যক্তিসকলৰ বঁচি থকা আৰু প্ৰজনন কৰাৰ সম্ভাৱনা বেছি, তেওঁলোকৰ গুণবোৰ তেওঁলোকৰ সন্তানলৈ প্ৰেৰণ কৰে। সময়ৰ লগে লগে, ই জনসংখ্যাত গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তনলৈ নিব পাৰে।
বিবৰ্তনৰ প্ৰণালীসমূহ
বিবৰ্তনৰ কেইবাটাও প্ৰণালী আছে, য’ত অন্তৰ্ভুক্ত:
- প্ৰাকৃতিক নিৰ্বাচন: ই হৈছে প্ৰক্ৰিয়া য’ত নিৰ্দিষ্ট গুণ থকা ব্যক্তিসকলৰ সেই গুণ নথকা ব্যক্তিসকলতকৈ বঁচি থকা আৰু প্ৰজনন কৰাৰ সম্ভাৱনা বেছি।
- জিনীয় অপসৰণ: ই হৈছে জনসংখ্যা এটাৰ এলিলৰ প্ৰাচুৰ্য্যৰ হঠাৎ পৰিৱৰ্তন।
- জিন প্ৰবাহ: ই হৈছে জনসংখ্যাৰ মাজত এলিলৰ স্থানান্তৰ।
- মিউটেচন: ই হৈছে ডি এন এ ক্ৰমৰ হঠাৎ পৰিৱৰ্তন।
শ্ৰেণীবিভাজন
শ্ৰেণীবিভাজন হৈছে জীৱসমূহক তেওঁলোকৰ সাদৃশ্য আৰু পাৰ্থক্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গোটত সংগঠিত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া। বিজ্ঞানীসকলে জীৱবোৰ শ্ৰেণীবিভাজন কৰিবলৈ বিভিন্ন বৈশিষ্ট্য ব্যৱহাৰ কৰে, য’ত অন্তৰ্ভুক্ত:
- আকৃতিবিজ্ঞান: ই হৈছে জীৱৰ আকৃতি আৰু গঠনৰ অধ্যয়ন।
- শৰীৰবিজ্ঞান: ই হৈছে জীৱৰ কাৰ্য্যৰ অধ্যয়ন।
- জিনবিজ্ঞান: ই হৈছে জীৱৰ জিনৰ অধ্যয়ন।
টেক্স’নমিক স্তৰসমূহ
প্ৰধান টেক্স’নমিক স্তৰসমূহ হ’ল:
- ড’মেইন: ই হৈছে শ্ৰেণীবিভাজনৰ সৰ্বোচ্চ স্তৰ। তিনিটা ড’মেইন আছে: বেক্টেৰিয়া, আৰ্কিয়া, আৰু ইউকাৰিয়া।
- ৰাজ্য: ই হৈছে শ্ৰেণীবিভাজনৰ দ্বিতীয় স্তৰ। চাৰিটা ৰাজ্য আছে: এনিমেলিয়া, প্লান্টি, ফাংগাই, আৰু প্ৰটিষ্টা।
- ফাইলাম: ই হৈছে শ্ৰেণীবিভাজনৰ তৃতীয় স্তৰ। প্ৰাণীৰ ৩০ তকৈ অধিক ফাইলাম আছে।
- শ্ৰেণী: ই হৈছে শ্ৰেণীবিভাজনৰ চতুৰ্থ স্তৰ। প্ৰাণীৰ ১০০ তকৈ অধিক শ্ৰেণী আছে।
- বৰ্গ: ই হৈছে শ্ৰেণীবিভাজনৰ পঞ্চম স্তৰ। প্ৰাণীৰ ১০০০ তকৈ অধিক বৰ্গ আছে।
- পৰিয়াল: ই হৈছে শ্ৰেণীবিভাজনৰ ষষ্ঠ স্তৰ। প্ৰাণীৰ ১০,০০০ তকৈ অধিক পৰিয়াল আছে।
- গণ: ই হৈছে শ্ৰেণীবিভাজনৰ সপ্তম স্তৰ। প্ৰাণীৰ ১০০,০০০ তকৈ অধিক গণ আছে।
- প্ৰজাতি: ই হৈছে শ্ৰেণীবিভাজনৰ অষ্টম আৰু চূড়ান্ত স্তৰ। প্ৰাণীৰ ১ নিযুততকৈ অধিক প্ৰজাতি আছে।
বিবৰ্তন আৰু শ্ৰেণীবিভাজনৰ গুৰুত্ব
বিবৰ্তন আৰু শ্ৰেণীবিভাজন পৃথিৱীৰ জীৱৰ বৈচিত্ৰ্য বুজিবলৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ। ই আমাক জীৱবোৰ সময়ৰ লগে লগে কেনেকৈ সলনি হৈছে আৰু ইটোৱে সিটোৰ সৈতে কেনেদৰে সম্পৰ্কিত তাক বুজিবলৈও সহায় কৰে। এই জ্ঞান নতুন ঔষধ, চিকিৎসা, আৰু প্ৰযুক্তি বিকশিত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
বিবৰ্তনৰ প্ৰমাণ
বিবৰ্তন হৈছে প্ৰক্ৰিয়া য’দ্বাৰা প্ৰজাতিসমূহ সময়ৰ লগে লগে সলনি হয়। ই জীৱবিজ্ঞানৰ এক মৌলিক ধাৰণা, আৰু ইয়াক সমৰ্থন কৰিবলৈ প্ৰচুৰ প্ৰমাণ আছে।
ফছিলৰ অভিলেখ
ফছিলৰ অভিলেখ হৈছে বিবৰ্তনৰ বাবে আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰমাণৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত এটা। ফছিলবোৰ হৈছে অতীতৰ পৰা প্ৰাণী, উদ্ভিদ, আৰু অন্যান্য জীৱৰ সংৰক্ষিত অৱশেষ বা চিহ্ন। ই জীৱবোৰ সময়ৰ লগে লগে কেনেকৈ সলনি হৈছে তাৰ প্ৰত্যক্ষ অভিলেখ প্ৰদান কৰে।
উদাহৰণস্বৰূপে, ফছিলৰ অভিলেখে দেখুৱায় যে ঘোঁৰাবোৰ সৰু, কুকুৰৰ আকাৰৰ প্ৰাণী ই’হিপ্পাছৰ পৰা আজি আমি জনা ডাঙৰ, শক্তিশালী ঘোঁৰালৈ বিবৰ্তিত হৈছে। ফছিলৰ অভিলেখে ইয়াও দেখুৱায় যে মানুহ বান্দৰৰ দৰে পূৰ্বপুৰুষৰ পৰা বিবৰ্তিত হৈছে।
তুলনামূলক শৰীৰবিজ্ঞান
তুলনামূলক শৰীৰবিজ্ঞান হৈছে বিভিন্ন জীৱৰ শৰীৰবিজ্ঞানৰ সাদৃশ্য আৰু পাৰ্থক্যৰ অধ্যয়ন। ই বিবৰ্তনৰ প্ৰমাণ প্ৰদান কৰে কাৰণ ই দেখুৱায় যে নিকট সম্পৰ্কীয় জীৱবোৰৰ একেধৰণৰ গঠন থাকে।
উদাহৰণস্বৰূপে, সকলো কশেৰুকী প্ৰাণীৰ মেৰুদণ্ড থাকে, আৰু সকলো স্তন্যপায়ী প্ৰাণীৰ নোম থাকে। এই সাদৃশ্যসমূহে সূচায় যে কশেৰুকী আৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী এটা সাধাৰণ পূৰ্বপুৰুষৰ পৰা বংশধৰ।
আণৱিক জীৱবিজ্ঞান
আণৱিক জীৱবিজ্ঞান হৈছে অণুৰ গঠন আৰু কাৰ্য্যৰ অধ্যয়ন। ই বিবৰ্তনৰ প্ৰমাণ প্ৰদান কৰে কাৰণ ই দেখুৱায় যে নিকট সম্পৰ্কীয় জীৱবোৰৰ একেধৰণৰ ডি এন এ ক্ৰম থাকে।
উদাহৰণস্বৰূপে, মানুহ আৰু চিম্পাঞ্জীৰ ৯৮% ডি এন এ সাধাৰণ। ই সূচায় যে মানুহ আৰু চিম্পাঞ্জী অতি নিকট সম্পৰ্কীয় আৰু তেওঁলোকে এটা সাধাৰণ পূৰ্বপুৰুষৰ সৈতে ভাগ বতৰা কৰে।
জৈৱভূগোল
জৈৱভূগোল হৈছে পৃথিৱীত জীৱৰ বিতৰণৰ অধ্যয়ন। ই বিবৰ্তনৰ প্ৰমাণ প্ৰদান কৰে কাৰণ ই দেখুৱায় যে একেধৰণৰ পৰিৱেশত বাস কৰা জীৱবোৰৰ একেধৰণৰ অভিযোজন থাকে।
উদাহৰণস্বৰূপে, মৰুভূমিৰ উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ অভিযোজন থাকে যিয়ে তেওঁলোকক গৰম, শুকান অৱস্থাত বাচি থাকিবলৈ সহায় কৰে। আৰ্কটিক উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ অভিযোজন থাকে যিয়ে তেওঁলোকক ঠাণ্ডা, বৰফাচ্ছন্ন অৱস্থাত বাচি থাকিবলৈ সহায় কৰে। এই অভিযোজনসমূহে সূচায় যে জীৱবোৰে তেওঁলোকৰ পৰিৱেশৰ লগত খাপ খাবলৈ বিবৰ্তিত হৈছে।
উপসংহাৰ
বিবৰ্তনৰ প্ৰমাণ অতি প্ৰবল। ই বিভিন্ন উৎসৰ পৰা আহিছে, য’ত ফছিলৰ অভিলেখ, তুলনামূলক শৰীৰবিজ্ঞান, আণৱিক জীৱবিজ্ঞান, আৰু জৈৱভূগোল অন্তৰ্ভুক্ত। এই প্ৰমাণে দেখুৱায় যে বিবৰ্তন হৈছে এক বাস্তৱ আৰু চলি থকা প্ৰক্ৰিয়া।
ফছিলৰ অধ্যয়ন
ফছিলবোৰ হৈছে অতীতৰ পৰা প্ৰাণী, উদ্ভিদ, আৰু অন্যান্য জীৱৰ সংৰক্ষিত অৱশেষ বা চিহ্ন। এইবোৰ শিল আৰু প্ৰস্ৰৱণত পোৱা যায় আৰু পৃথিৱীৰ জীৱৰ ইতিহাসৰ বিষয়ে মূল্যৱান তথ্য প্ৰদান কৰে। ফছিলৰ অধ্যয়নক পেলিয়ণ্ট’লজি বোলা হয়।
ফছিলৰ প্ৰকাৰসমূহ
ফছিলৰ দুটা প্ৰধান প্ৰকাৰ আছে:
- দেহ ফছিল: এইবোৰ হৈছে জীৱৰ সংৰক্ষিত অৱশেষ, যেনে হাড়, দাঁত, খোলা, আৰু পাত।
- চিহ্ন ফছিল: এইবোৰ হৈছে জীৱৰ কাৰ্যকলাপৰ প্ৰমাণ, যেনে ভৰিৰ চিন, বগা, আৰু বাহ।
ফছিলৰ গঠন
ফছিল গঠন হয় যেতিয়া জীৱবোৰ মৰে আৰু তেওঁলোকৰ অৱশেষ প্ৰস্ৰৱণত পোত যায়। সময়ৰ লগে লগে, প্ৰস্ৰৱণবোৰ শিললৈ কঠিন হয়, আৰু জীৱৰ অৱশেষ সংৰক্ষিত হয়। ফছিলীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াটো নিযুত বছৰ ধৰি ল’ব পাৰে।
ফছিলৰ গুৰুত্ব
ফছিলবোৰ কেইবাটাও কাৰণত গুৰুত্বপূৰ্ণ:
- এইবোৰে পৃথিৱীৰ জীৱৰ ইতিহাসৰ প্ৰমাণ প্ৰদান কৰে।
- এইবোৰে বিজ্ঞানীসকলক সময়ৰ লগে লগে জীৱবোৰ কেনেকৈ বিবৰ্তিত হৈছে তাক বুজিবলৈ সহায় কৰে।
- এইবোৰক শিল আৰু প্ৰস্ৰৱণৰ তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
- এইবোৰে বিজ্ঞানীসকলক অতীতৰ পৰিৱেশ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ সহায় কৰিব পাৰে।
পেলিয়ণ্ট’লজি
পেলিয়ণ্ট’লজি হৈছে ফছিলৰ অধ্যয়ন। পেলিয়ণ্ট’লজিষ্টসকলে পৃথিৱীৰ জীৱৰ ইতিহাস, সময়ৰ লগে লগে জীৱবোৰ কেনেকৈ বিবৰ্তিত হৈছে, আৰু অতীতৰ পৰিৱেশৰ বিষয়ে জানিবলৈ ফছিল ব্যৱহাৰ কৰে। তেওঁলোকে শিল আৰু প্ৰস্ৰৱণৰ তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈও ফছিল ব্যৱহাৰ কৰে।
পেলিয়ণ্ট’লজি হৈছে এক প্ৰত্যাহ্বানপূৰ্ণ কিন্তু ফলপ্ৰসূ ক্ষেত্ৰ। ইয়াত জীৱবিজ্ঞান, ভূতত্ত্ব, আৰু ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ এক শক্তিশালী বুজাবুজিৰ প্ৰয়োজন। পেলিয়ণ্ট’লজিষ্টসকলেও স্বাধীনভাৱে আৰু দলৰ অংশ হিচাপে কাম কৰিবলৈ সক্ষম হ’ব লাগিব।
উপসংহাৰ
ফছিলবোৰ হৈছে বিজ্ঞানীসকলৰ বাবে এক মূল্যৱান সম্পদ। এইবোৰে পৃথিৱীৰ জীৱৰ ইতিহাস, সময়ৰ লগে লগে জীৱবোৰ কেনেকৈ বিবৰ্তিত হৈছে, আৰু অতীতৰ পৰিৱেশৰ বিষয়ে তথ্য প্ৰদান কৰে। ফছিলৰ অধ্যয়নক পেলিয়ণ্ট’লজি বোলা হয়। পেলিয়ণ্ট’লজি হৈছে এক প্ৰত্যাহ্বানপূৰ্ণ কিন্তু ফলপ্ৰসূ ক্ষেত্ৰ য’ত জীৱবিজ্ঞান, ভূতত্ত্ব, আৰু ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ এক শক্তিশালী বুজাবুজিৰ প্ৰয়োজন।
মানৱ বিবৰ্তন
মানৱ বিবৰ্তন হৈছে প্ৰক্ৰিয়া য’দ্বাৰা মানুহে নিযুত বছৰ ধৰি তেওঁলোকৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন পূৰ্বপুৰুষৰ পৰা বিবৰ্তিত হৈছে। ই এক জটিল আৰু চলি থকা প্ৰক্ৰিয়া যি প্ৰাকৃতিক নিৰ্বাচন, জিনীয় অপসৰণ, আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তনকে ধৰি বিভিন্ন কাৰকৰ দ্বাৰা ৰূপায়িত হৈছে।
প্ৰাৰম্ভিক প্ৰাইমেট
আটাইতকৈ প্ৰাচীন প্ৰাইমেটবোৰ প্ৰায় ৬০ নিযুত বছৰ পূৰ্বে আফ্ৰিকাত বিবৰ্তিত হৈছিল। এই প্ৰাৰম্ভিক প্ৰাইমেটবোৰ আছিল সৰু, গছত বাস কৰা প্ৰাণী যিয়ে ফল, পাত, আৰু পোক-পৰুৱা খাইছিল। সময়ৰ লগে লগে, তেওঁলোক ডাঙৰ, অধিক বুদ্ধিমান প্ৰাইমেটলৈ বিবৰ্তিত হৈছিল যিয়ে থিয় হৈ খোজ কাঢ়িবলৈ আৰু সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।
হ’মিনিড
প্ৰায় ৭ নিযুত বছৰ পূৰ্বে, হ’মিনিড নামৰ প্ৰাইমেটৰ এটা গোট বিবৰ্তিত হৈছিল। হ’মিনিডবোৰ দ্বিপদী আছিল, অৰ্থাৎ তেওঁলোকে দুটা ভৰিৰে থিয় হৈ খোজ কাঢ়িছিল। তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ প্ৰাইমেটতকৈ ডাঙৰ মগজু আৰু অধিক জটিল সামাজিক গঠনো আছিল।
অষ্ট্ৰেল’পিথিকাছ
প্ৰথম হ’মিনিডবোৰ আছিল অষ্ট্ৰেল’পিথিকাছ প্ৰজাতি। অষ্ট্ৰেল’পিথিকাছে ৪ নিযুতৰ পৰা ২ নিযুত বছৰ পূৰ্বৰ ভিতৰত আফ্ৰিকাত বাস কৰিছিল। তেওঁলোক আছিল সৰু, দ্বিপদী প্ৰাইমেট যিৰ মগজু আধুনিক মানৱ মগজুৰ প্ৰায় এক তৃতীয়াংশ আছিল।
হ’ম’ হেবিলিছ
হ’ম’ হেবিলিছ আছিল হ’ম’ গণৰ প্ৰথম প্ৰজাতি। হ’ম’ হেবিলিছে ২.৪ নিযুতৰ পৰা ১.৪ নিযুত বছৰ পূৰ্বৰ ভিতৰত আফ্ৰিকাত বাস কৰিছিল। তেওঁলোক অষ্ট্ৰেল’পিথিকাছতকৈ ডাঙৰ আছিল আৰু মগজু আধুনিক মানৱ মগজুৰ প্ৰায় দুই তৃতীয়াংশ আছিল। হ’ম’ হেবিলিছক প্ৰথম হ’মিনিড বুলি বিশ্বাস কৰা হয় যিয়ে সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
হ’ম’ ইৰেক্টাছ
হ’ম’ ইৰেক্টাছ আছিল আফ্ৰিকা এৰি যোৱা প্ৰথম হ’মিনিড। হ’ম’ ইৰেক্টাছে ১.৮ নিযুতৰ পৰা ০.১ নিযুত বছৰ পূৰ্বৰ ভিতৰত আফ্ৰিকা, এছিয়া, আৰু ইউৰোপত বাস কৰিছিল। তেওঁলোক হ’ম’ হেবিলিছতকৈ ডাঙৰ আছিল আৰু মগজু আধুনিক মানৱ মগজুৰ প্ৰায় তিনি চতুৰ্থাংশ আছিল। হ’ম’ ইৰেক্টাছক প্ৰথম হ’মিনিড বুলি বিশ্বাস কৰা হয় যিয়ে জুই ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
হ’ম’ নিয়েণ্ডাৰথেলেনছিছ
হ’ম’ নিয়েণ্ডাৰথেলেনছিছ আছিল আধুনিক মানুহৰ এটা নিকট সম্পৰ্কীয়। নিয়েণ্ডাৰথেলবোৰে ২০০,০০০ৰ পৰা ৪০,০০০ বছৰ পূৰ্বৰ ভিতৰত ইউৰোপ আৰু এছিয়াত বাস কৰিছিল। তেওঁলোক আছিল ডাঙৰ, শক্তিশালী হ’মিনিড যিৰ মগজু আধুনিক মানৱ মগজুৰ প্ৰায় একে আকাৰৰ আছিল। নিয়েণ্ডাৰথ
BETA
