ক্ৰোমোছোম
ক্ৰোমোছোম
এটা ক্ৰোমোছোম হল কোষৰ নিউক্লিউছত অৱস্থিত এটা তণ্ডুৱৰে গঠন। ই জেনছৰ আৰু এই ধৰণত আন জীবনৰ বিকাশ আৰু বৈশিষ্টবোৰৰ নিৰ্দেশনা আগবঢ়ায়। প্ৰতিটো ক্ৰোমোছোমে এটা একক দীৰ্ঘ ডিএনএ আণু আৰু ই হিস্টোনসৰ সৈতে সমীকৃত। ডিএনএ আণুটোৱে প্ৰোটিন বানাবৰ নিৰ্দেশনা দিয়ে, যাৰ প্ৰয়োজন শারীৰিক গঠন, কাৰ্য্য আৰু প্ৰণালীৰ ব্যৱস্থাপনাত আছে। কোষ বিভাজনৰ আগতে ক্ৰোমোছোমবোৰ পুনৰ সৃষ্টি কৰা হয় যাতে প্ৰতিটো সন্তান কোষৰ এটা একক প্ৰতিলিপি পায়। মানুহে 23 জোড় ক্ৰোমোছোম আছে, যথাক্রমে পিতৃৰ পৰা আৰু মাতৃৰ পৰা এটা জোড় আনিবলৈ প্ৰতিটো জোড় ক্ৰোমোছোমৰ এটা আনা হয়।
ক্ৰোমোছোমৰ বৈশিষ্ট
ক্ৰোমোছোমৰ বৈশিষ্ট
ক্ৰোমোছোমবোৰ হল কোষৰ নিউক্লিউছত অৱস্থিত তণ্ডুৱৰে গঠন। ইয়াৰ উপৰি ই ডিএনএ (ডিঅক্সিৰাইবোনিউকলিক এইচএনএ) আগবঢ়ায়, যাৰ এটা আণু হয় যাৰ মাধ্যমে এজন জীবনৰ বিকাশ আৰু বৈশিষ্ট নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। কোষ বিভাজন আৰু প্ৰজননৰ বাবে ক্ৰোমোছোমবোৰ অত্যাবশ্যক।
ক্ৰোমোছোমৰ গঠন
প্ৰতিটো ক্ৰোমোছোমে দুটা ক্ৰোমাটাইড আছে, যাতো এজনৰ পৰা আন এজনৰ একক প্ৰতিলিপি। ক্ৰোমাটাইডবোৰ এটা কেন্দ্ৰোমিইৰ সৈতে জুড়িয়া থাকে। কেন্দ্ৰোমিইৰ হল ক্ৰোমোছোমটো কোষ বিভাজনৰ সময়ত স্পান্ডাল ফাইবাৰসমূহৰ সৈতে জুড়িয়া থাকাৰ বিষয়াবলী।
ক্ৰোমোছোমৰ অন্তত টেলোমিইৰসমূহ হয়। টেলোমিইৰসমূহ হল বিশেষ ডিএনএ শৃংখলা যাৰ মাধ্যমে ক্ৰোমোছোমবোৰ ক্ষতিৰ পৰা সুৰক্ষিত হয়।
ক্ৰোমোছোমৰ সংখ্যা
কোষত ক্ৰোমোছোমৰ সংখ্যা প্ৰজাতি প্ৰজাতিৰ ভিতৰত ভিন্ন হয়। মানুহে 46 ক্ৰোমোছোম আছে, কিন্তু ফ্ৰুট ফ্লাইয়াৰ ক্ষেতৰত 8 ক্ৰোমোছোম আছে।
জেনৰ অৱস্থান
জেনছবোৰ ক্ৰোমোছোমত অৱস্থিত। প্ৰতিটো জেন হল এটা বিশেষ ডিএনএ স্থান যাৰ মাধ্যমে এটা বিশেষ প্ৰোটিনৰ বাবে নিৰ্দেশনা দিয়া হয়। এটা জেনৰ ক্ৰোমোছোমত অৱস্থানক ই ইয়াৰ লোকাছোল বুলি কলিয়া হয়।
এলিইল
জেনছবোৰ ভিন্ন সংস্কৰণৰ বাবে এলিইল বুলি কলিয়া হয়। উদাহৰণকৈ, চোয়াৰ ৰঙৰ বাবে জেনটো দুটা এলিইল আছে, এটা ধোহাই চোয়াৰ বাবে আৰু আন এটা নীল চোয়াৰ বাবে।
হোমোলগাছ ক্ৰোমোছোম
হোমোলগাছ ক্ৰোমোছোম হল ক্ৰোমোছোমবোৰ যাতো একে অৱস্থানত একে ধৰণৰ জেনছ আছে। মানুহত 23 জোড় হোমোলগাছ ক্ৰোমোছোম আছে। প্ৰতিটো জোড়ত এটা ক্ৰোমোছোম মাতৃৰ পৰা আনিবলৈ প্ৰতিটো জোড় ক্ৰোমোছোমৰ এটা আনা হয় আৰু আন এটা পিতৃৰ পৰা আনিবলৈ প্ৰতিটো জোড় ক্ৰোমোছোমৰ এটা আনা হয়।
লিঙ্গ ক্ৰোমোছোম
লিঙ্গ ক্ৰোমোছোম হল ক্ৰোমোছোমবোৰ যাতো এজন জীবনৰ লিঙ্গ নিৰ্ধাৰণ কৰে। মানুহত দুটা লিঙ্গ ক্ৰোমোছোম আছে, X আৰু Y। মহিলাবোৰে দুটা X ক্ৰোমোছোম আছে, কিন্তু পুৰুষবোৰে এটা X ক্ৰোমোছোম আৰু এটা Y ক্ৰোমোছোম আছে।
ক্ৰোমোছোম বিপৰীততা
ক্ৰোমোছোম বিপৰীততা হল ক্ৰোমোছোমৰ গঠন বা সংখ্যাত পৰিবৰ্তন। ক্ৰোমোছোম বিপৰীততা পৰিবেশৰ ক্ষতিসাধনী, বিদ্যুৎ আৰু কোষ বিভাজনৰ সময়ত ভুলৰ দ্বাৰা ঘটিব পাৰে।
ক্ৰোমোছোম বিপৰীততা প্ৰজাতি প্ৰজাতিৰ ভিতৰত ভিন্ন প্ৰভাৱ পাইব পাৰে, যিমান বিপৰীততাৰ ধৰণ আৰু প্ৰভাৱিত জেনছৰ ধৰণত নিৰ্ভৰ কৰে। কিছু ক্ৰোমোছোম বিপৰীততা জেনেচিক সংকট দেখাইব পাৰে, কিন্তু অন্যতম কিছু কোনো প্ৰভাৱ নাপাইব পাৰে।
ক্ৰোমোছোমৰ বৈশিষ্টৰ উদাহৰণ
- ক্ৰোমোছোমৰ বেণ্ডিং পেটাৰ্ন: ক্ৰোমোছোমবোৰ কিছু ডাই সৈতে স্টেইন কৰিলে এটা বিশেষ বেণ্ডিং পেটাৰ্ন দেখায়। এই বেণ্ডিং পেটাৰ্নটো পৃথক ক্ৰোমোছোমবোৰ চিনাবলৈ আৰু জেনছৰ অৱস্থান মেপ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
- ক্ৰোমোছোমৰ আকাৰ: ক্ৰোমোছোমবোৰ প্ৰজাতি প্ৰজাতিৰ ভিতৰত ভিন্ন আকাৰৰ হয়। মানুহত সবচেয়ে ডাঙৰ ক্ৰোমোছোম হল ক্ৰোমোছোম 1, যাৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় 249 মিলিয়ন বেইজ পেৰ হয়। সবচেয়ে সৰু ক্ৰোমোছোম হল ক্ৰোমোছোম 22, যাৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় 51 মিলিয়ন বেইজ পেৰ হয়।
- ক্ৰোমোছোমত জেনছৰ সংখ্যা: ক্ৰোমোছোমত জেনছৰ সংখ্যা ক্ৰোমোছোম ক্ৰোমোছোমৰ ভিতৰত ভিন্ন হয়। মানুহত ক্ৰোমোছোম 1 ত সবচেয়ে বেছি জেনছ আছে, যাৰ সংখ্যা 2,000 এৰ বেছি হয়। ক্ৰোমোছোম 22 ত সবচেয়ে কম জেনছ আছে, যাৰ সংখ্যা প্ৰায় 500 হয়।
নিম্নলিখিত
ক্ৰোমোছোমবোৰ কোষ বিভাজন আৰু প্ৰজননৰ বাবে অত্যাবশ্যক গঠন। ই এজন জীবনৰ বিকাশ আৰু বৈশিষ্ট নিৰ্ধাৰণৰ নিৰ্দেশনা আগবঢ়ায়। ক্ৰোমোছোমৰ বৈশিষ্টবোৰ, যেনে ইয়াৰ বেণ্ডিং পেটাৰ্ন, আকাৰ আৰু জেনছৰ সংখ্যা, পৃথক ক্ৰোমোছোমবোৰ চিনাবলৈ আৰু জেনছৰ অৱস্থান মেপ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।