কেমিষ্ট্রি হাইড্রক্সাইড

হাইড্রক্সাইড#

হাইড্রক্সাইড হৈছে এজিন যা কেমিক্যাল ফর্মুলা $\ce{OH-}$ আছে। ইয়াত এক অক্সিজেন আয়ন আৰু এক হাইড্ৰজেন আয়ন আছে যিয়ে কোয়াভেলেন্ট বন্ধনৰ সৈতে সংযুক্ত। অক্সিজেনৰ অতিৰিক্ত ইলেক্ট্ৰন জোড়া নেগেটিভ চাৰ্জ সৃষ্টি কৰে। হাইড্রক্সাইড জলৰ কন্জুগেট বেইজ হৈছে।

হাইড্রক্সাইডৰ গুণগত বৈশিষ্ট্য#

• কেমিক্যাল ফৰ্মুলা: $\ce{OH-}$
• মলার মেছ: 17.008 গ্রাম/মল
• দৃশ্য: অম্লান গ্যাস বা সাদা দণ্ড
• গন্ধ: গন্ধহীন
• মেল্টিং পুনৰ্গতি: 357 °C (675 °F)
• বুলিং পুনৰ্গতি: 513 °C (955 °F)
• জলত সলিউবিলিটি: অসীম সলিউবল
• অ্যাকিডিটি: শক্ত বেইজ
• pH: >7

হাইড্রক্সাইডৰ প্ৰতিক্ৰিয়া#

হাইড্রক্সাইড এজিন এটা শক্ত বেইজ আৰু অ্যাকিডসমূহৰ সৈতে প্ৰতিক্ৰিয়া কৰি জল আৰু এটা সেল্ট সৃষ্টি কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, যখন হাইড্রক্সাইড হাইড্ৰোক্লোৰিক অ্যাকিডৰ সৈতে প্ৰতিক্ৰিয়া কৰে, ইয়ে জল আৰু সোডিয়াম ক্লোইড সৃষ্টি কৰে:

$\ce{OH- + HCl → H2O + NaCl}$

হাইড্রক্সাইড মেটেলসমূহৰ সৈতে প্ৰতিক্ৰিয়া কৰি মেটেল হাইড্রক্সাইডসমূহ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, যখন হাইড্রক্সাইড সোডিয়ামৰ সৈতে প্ৰতিক্ৰিয়া কৰে, ইয়ে সোডিয়াম হাইড্রক্সাইড সৃষ্টি কৰে:

$\ce{2OH- + 2Na → 2NaOH + H2}$

হাইড্রক্সাইডৰ ব্যবহাৰ#

হাইড্রক্সাইড বিভিন্ন প্ৰয়োগৰ বাবে ব্যবহৃত হয়, যাতে অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে:

• এজিন হিচাপে: হাইড্রক্সাইড এজিন এটা শক্ত বেইজ আৰু তাৰ ব্যবহাৰ পৃথিৱীৰ যিকোলোবে পৰিষ্কাৰ আৰু দূষণ সংহাৰ কৰিব পাৰে।
• এজিন হিচাপে: হাইড্রক্সাইড এজিন এটা শক্ত বেইজ আৰু তাৰ ব্যবহাৰ পৃথিৱীৰ যিকোলোবে পৰিষ্কাৰ আৰু দূষণ সংহাৰ কৰিব পাৰে।
• এজিন হিচাপে: হাইড্রক্সাইড এজিন এটা শক্ত বেইজ আৰু তাৰ ব্যবহাৰ পৃথিৱীৰ যিকোলোবে পৰিষ্কাৰ আৰু দূষণ সংহাৰ কৰিব পাৰে।
• এজিন হিচাপে: হাইড্রক্সাইড এজিন এটা শক্ত বেইজ আৰু তাৰ ব্যবহাৰ পৃথিৱীৰ যিকোলোবে পৰিষ্কাৰ আৰু দূষণ সংহাৰ কৰিব পাৰে।
• ফার্মাচিউটিকেল: হাইড্রক্সাইড কিছু ঔষধত ব্যবহৃত হয়, যেনে অ্যান্টাক্স আৰু লাজিউৰ্টিভসমূহ।

হাইড্রক্সাইডৰ স্বাস্থ্য প্ৰভাৱ#

হাইড্রক্সাইড এজিন এটা কৰ্পৰেট পদাৰ্থ আৰু তাৰ ব্যবহাৰ কৰি তাৰ চৰ আৰু চোকৰ ক্ষতি ঘটাব পাৰে। ইয়াক নিউমা কৰি বা খাব দিলে ক্ষতিগ্রস্ত হ’ব পাৰে। হাইড্রক্সাইড পোষকৰ লক্ষণসমূহ হ’ব পাৰে যাতে নিউমা, ভেটিং, ডাইয়োৰিয়া আৰু অ্যাবডমিনেল পেইন অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। গুৰুতৰ পৰ্জনা হাইড্রক্সাইড পোষক ক্ষুদ্ৰ অপৰিপাক্ষিক আৰু মৃত্যুৰ লক্ষণ হ’ব পাৰে।

হাইড্রক্সাইড এজিন এটা বহুল ব্যবহাৰযোগ্য আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ কেমিক্যাল পদাৰ্থ। তাৰ বিশাল এক পৰিসৰৰ ব্যবহাৰ আছে। তথাপি, ইয়াক কৰ্পৰেট পদাৰ্থ হ’ল আৰু যদি ইয়াক সঠিক ভাবে ব্যবহাৰ নকৰে তেনে ক্ষতিগ্রস্ত হ’ব পাৰে।

হাইড্রক্সাইড স্ট্ৰাকচাৰ#

হাইড্রক্সাইড এজিন এটা বহুআয়ন আয়ন যা কেমিক্যাল ফৰ্মুলা $\ce{OH-}$ আছে। ইয়াত এক অক্সিজেন আয়ন আৰু এক হাইড্ৰজেন আয়ন আছে যিয়ে কোয়াভেলেন্ট বন্ধনৰ সৈতে সংযুক্ত। অক্সিজেন আয়নটোৰ এটা নেগেটিভ চাৰ্জ আছে, আৰু হাইড্ৰজেন আয়নটোৰ এটা পজেটিভ চাৰ্জ আছে। এইটো হাইড্রক্সাইডক সামৰালি নেগেটিভ চাৰ্জ দিয়ে।

হাইড্রক্সাইডৰ গুণগত বৈশিষ্ট্য#

• মলার মেছ: 17.01 গ্রাম/মল
• মেল্টিং পুনৰ্গতি: 374 °C
• বুলিং পুনৰ্গতি: 513 °C
• ডেনচিটি: 1.14 গ্রাম/মিলিলিটাৰ
• জলত সলিউবিলিটি: অসীম
• অ্যাকিডিটি: হাইড্রক্সাইড এজিন এটা শক্ত বেইজ। ইয়াৰ জলত pH 14 হ’ব।

হাইড্রক্সাইডৰ স্ট্ৰাকচাৰ#

হাইড্রক্সাইড আয়ন এটা বেণ্ট মলেকুল হ’ব। অক্সিজেন আয়নটো মলেকুলৰ মাজত আছে, আৰু হাইড্ৰজেন আয়নটো এটা পৰ্বতৰ সৈতে বন্ধ হ’ব। অক্সিজেন আৰু হাইড্ৰজেন আয়নসমূহৰ মাজৰ বন্ধন এণ্জেল 104.5° হ’ব।

হাইড্রক্সাইড আয়ন এজিন এটা পোলাৰ মলেকুল হ’ব। অক্সিজেন আয়নটোৰ এটা অংশিক নেগেটিভ চাৰ্জ আছে, আৰু হাইড্ৰজেন আয়নটোৰ এটা অংশিক পজেটিভ চাৰ্জ আছে। এই পোলাৰিটি হাইড্রক্সাইডক অন্য মলেকুলসমূহৰ সৈতে হাইড্ৰোজেন বন্ধন সৃষ্টি কৰিব পাৰে।

হাইড্রক্সাইড জলত#

হাইড্রক্সাইড জলত অতি সলিউবল হ’ব। ইয়াৰ জলত সলিউচন কৰোতে ই হাইড্ৰজেন আৰু অক্সিজেন আয়নসমূহলৈ বিচ্ছিন্ন হ’ব। এই বিচ্ছিন্ন হোৱাৰ বিপৰীত কন্সটেন্ট 1.8 x 10$^{-14}$ হ’ব।

$$OH^-_ {(aq)} \rightleftharpoons H^+_ {(aq)} + OH^-_ {(aq)}$$

হাইড্রক্সাইড আয়ন এজিন এটা শক্ত বেইজ হ’ব। ই যিকোলো অ্যাকিডৰ প্ৰটন গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। হাইড্রক্সাইডৰ কন্জুগেট অ্যাকিড জল হ’ব।

$$OH^-_ {(aq)} + H^+_ {(aq)} \rightleftharpoons H_2O_ {(l)}$$

হাইড্রক্সাইড জীবনৰ প্ৰণালীত#

হাইড্রক্সাইড আয়ন জীবনৰ প্ৰণালীত গুৰুত্বপূৰ্ণ এজিন হ’ব। ই ফটোচিমিষ্ট্ৰি আৰু ৰিস্পিৰেচন প্ৰভৃতি জীবকৈমিষ্ট্ৰি প্ৰতিক্ৰিয়াসমূহত অংশ নিলে। হাইড্রক্সাইড কিছু এঞ্জাইনসমূহৰ অংশ হ’ব।

হাইড্রক্সাইড আয়নসমূহৰ সংখ্যা সঠিক ভাবে নিৰীক্ষণ কৰা হ’ব। শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ pH 7.35 আৰু 7.45 মাজত নিৰ্ধাৰিত হ’ব। যদি শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ pH 7.35 তলত নাওয়া তেনে শৰীৰটো অ্যাকিডোচিচ বুলি কোৱা হ’ব। যদি শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ pH 7.45 তপুৱা নাওয়া তেনে শৰীৰটো অ্যালকালোচিচ বুলি কোৱা হ’ব।

হাইড্রক্সাইড এজিন এটা বহুআয়ন আয়ন যা কেমিক্যাল ফৰ্মুলা $\ce{OH-}$ আছে। ইয়াক এজিন এটা শক্ত বেইজ আৰু জলত অতি সলিউবল হ’ব। হাইড্রক্সাইড এজিন জীবনৰ প্ৰণালীত গুৰুত্বপূৰ্ণ এজিন আৰু জীবকৈমিষ্ট্ৰি প্ৰতিক্ৰিয়াসমূহত অংশ নিলে।

হাইড্রক্সাইডৰ সৃষ্টি#

হাইড্রক্সাইড এজিন এটা বহুআয়ন আয়ন যা কেমিক্যাল ফৰ্মুলা $\ce{OH-}$ আছে। ইয়াত এক অক্সিজেন আয়ন আৰু এক হাইড্ৰজেন আয়ন আছে যিয়ে কোয়াভেলেন্ট বন্ধনৰ সৈতে সংযুক্ত। হাইড্রক্সাইড আয়নসমূহ জলৰ মলেকুলসমূহ হাইড্ৰজেন আয়ন ($H^+$) আৰু হাইড্রক্সাইড আয়ন $\ce{(OH^-)}$ হিচাপে বিচ্ছিন্ন হোৱাৰ সময় সৃষ্টি কৰা হ’ব। এই প্ৰক্ৰিয়াক ইয়োনাইজেচন বুলি কোৱা হ’ব।

জলৰ ইয়োনাইজেচন#

জলৰ ইয়োনাইজেচন এজিন প্ৰক্ৰিয়া, যা দুপৰীতিক হ’ব, অৰ্থাৎ ইয়াক উভয় দিশত ঘটিব পাৰে। জলৰ ইয়োনাইজেচনৰ বিপৰীত কন্সটেন্ট অতি কম, যা অৰ্থাৎ মুক্ত জলত হাইড্রক্সাইড আয়নসমূহৰ সংখ্যা অতি কম হ’ব।

$$H_2O_{(l)} \rightleftharpoons H^+{(aq)} + OH^-{(aq)}$$

25°C ত, জলৰ ইয়োনাইজেচনৰ বিপৰীত কন্সটেন্ট হ’ব:

$$K_w = [H^+][OH^-] = 1.0 \times 10^{-14}$$

এইটো অৰ্থাৎ মুক্ত জলত হাইড্ৰজেন আৰু হাইড্রক্সাইড আয়নসমূহৰ সংখ্যা 1.0 × 10$^{-7}$ M হ’ব।

হাইড্রক্সাইড আয়নসমূহৰ সৃষ্টিত প্ৰভাৱিত হোৱা কাৰণ#

হাইড্রক্সাইড আয়নসমূহৰ সৃষ্টি কিছু কাৰণৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হ’ব, যাতে অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে:

• তাপমাত্রা: হাইড্রক্সাইড আয়নসমূহৰ সংখ্যা তাপমাত্রা বৰ্ধিত হোৱাৰ সৈতে বৰ্ধিত হ’ব। এইটো কাৰণ জলৰ ইয়োনাইজেচন এজিন প্ৰক্ৰিয়া, যা এন্ডোথেৰ্মিক হ’ব, অৰ্থাৎ ইয়াক শক্তি আৱশ্যক হ’ব। তাপমাত্রা বৰ্ধিত হোৱাৰ সময়, জলৰ মলেকুলসমূহৰ হাইড্ৰজেন আৰু অক্সিজেন আয়ন�