কেমিস্ট্রি নিকেল সলফেট

নিকেল সলফেট#

নিকেল সলফেট হলো একটি কেমিক্যাল কম্পাউন্ড যা ফর্মুলা NiSO₄ দ্বারা প্রকাশিত। এটি সবচেয়ে সাধারণ নিকেল কম্পাউন্ড এবং ইলেক্ট্রোপ্লেটিংয়ে, ব্যাটারিতে নিকেলের উৎস হিসাবে এবং ডাইয়াংয়ে একটি মোর্ড্যান্ট হিসাবে ব্যবহৃত হয়।

উৎপাদন#

নিকেল সলফেট নিকেল অক্সাইড আৰু সলফুৰিক অ্যাসিডৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত উৎপাদিত হয়। এই প্ৰতিক্ৰিয়াটো ৮০ °C তলৰ তাপমাত্ৰাত পানিৰ সলিউচনত কৰা হয়। ফলাফল পানিৰ সলিউচনটো তাৎক্ষণিকভাৱে ফিল্টাৰ কৰি নিকেল সলফেট বৰ্ষাণুসমূহ উৎপাদন কৰিবলৈ বৰ্ষাণুত কৰা হয়।

পৰিস্থিতিৰ প্ৰভাৱ#

নিকেল সলফেটে পৰিস্থিতিৰ পৰা এটি নেতিবাচক প্ৰভাৱ পোহাব পাৰে। এটি জল আৰু মাটি দুয়োটা উৎসত দূষণ কৰিব পাৰে আৰু জলীয় জীবনৰ পৰা ক্ষতিকাৰী হব পাৰে। নিকেল সলফেটৰ পৰিস্থিতিৰ প্ৰভাৱ সৰ্বনিম্ন কৰিবলৈ নিকেল সলফেটৰ পৰিস্থিতিৰ পৰা বিলোপ কৰা গুৱাহাটীৰ প্ৰয়োজন।

নিকেল সলফেটৰ গঠন#

নিকেল সলফেট, যাৰ কেমিক্যাল ফৰ্মুলা NiSO₄, হলো নিকেল আয়ন (Ni²⁺) আৰু সলফেট আয়ন (SO₄²⁻) উভয়োৰ সমষ্টি। এটি একটি নীল-হালধীয়া বৰ্ষাণু যা পানিত সম্পূৰ্ণৰূপে সম্পাদনযোগ্য। নিকেল সলফেট ইলেক্ট্রোপ্লেটিংয়ে, বিভিন্ন শিল্পীয় প্ৰক্ৰিয়াত নিকেলেৰ উৎস হিসাবে আৰু অন্যান্য নিকেল কম্পাউন্ডৰ পূৰ্বাভাৱে ব্যবহৃত হয়।

বৰ্ষাণু গঠন#

নিকেল সলফেট হেক্সাগণিক বৰ্ষাণু ব্যৱস্থাত R-3m স্পেস গ্ৰুপৰ সৈতে বৰ্ষাণুত হয়। একক সমষ্টিত নিকেল সলফেটৰ দুটা ফৰ্মুলা এজন আছে। নিকেল আয়নসমূহ সলফেট আয়নৰ পৰা ছোষ্ট অক্ষীয় আয়নৰ দ্বাৰা অক্ষীয়ভাৱে সংযুক্ত। সলফেট আয়নসমূহ চতুৰ্থকীয় আয়নৰ দ্বাৰা চৌষ্ট সংযুক্ত।

নিকেল সলফেটৰ বৰ্ষাণু গঠনক এটি হেক্সাগণিক ক্লোজ-প্যাক (hcp) সংৰচনৰ দ্বাৰা বৰ্ণনা কৰা হয় য’ত অক্ষীয় আয়নসমূহৰ এটি সংৰচন আছে আৰু নিকেল আয়নসমূহ অক্ষীয়ভাৱে হলফৰ্মত অৱস্থাপিত হয় আৰু সলফেট আয়নসমূহ চতুৰ্থকীয় হলফৰ্মত অৱস্থাপিত হয়।

ল্যাটিস প্যারামিটাৰ#

নিকেল সলফেটৰ ল্যাটিস প্যারামিটাৰ হ’ল:

• a = 4.752 Å
• c = 16.863 Å

সংযোগৰ জ্যামিতি#

নিকেল সলফেটত নিকেল আয়নসমূহ সলফেট আয়নৰ পৰা ছোষ্ট অক্ষীয় আয়নৰ দ্বাৰা অক্ষীয়ভাৱে সংযুক্ত। সলফেট আয়নসমূহ চৌষ্ট নিকেল আয়নৰ দ্বাৰা চতুৰ্থকীয়ভাৱে সংযুক্ত।

নিকেল আয়নসমূহৰ অক্ষীয় সংযোগ Jahn-Teller প্ৰভাৱৰ কাৰণ সোপেচ্ছিকভাৱে বিচ্ছিন্ন। Jahn-Teller প্ৰভাৱ হলো একটি আণৱিক বা আয়নৰ যেতিয়া এটিৰ বৈজ্ঞানিক সংৰূপ এটিৰ বৈজ্ঞানিক স্থানীয় অবস্থাত এটিৰ বিকল্প অবস্থা আছে। নিকেল সলফেটৰ ক্ষেত্ৰত, Jahn-Teller প্ৰভাৱে নিকেল আয়নসমূহৰ অক্ষীয় সংযোগক c-অক্ষত বিচ্ছিন্ন কৰে।

সংযোগ#

নিকেল সলফেটত সংযোগ মুখ্যতো আয়নিক। নিকেল আয়নসমূহ আৰু সলফেট আয়নসমূহ ইলেক্ট্ৰস্ট্ৰাক্টিক শক্তিৰ দ্বাৰা একত্ৰিত। তথাপি, সংযোগত কিছু কোৱাৰ্টজন চর্ম আছে। সংযোগৰ কোৱাৰ্টজন চর্ম নিকেল আয়নসমূহৰ d-অৰ্বিটালসমূহ আৰু অক্ষীয় আয়নৰ p-অৰ্বিটালসমূহৰ মাজৰ ওপৰত হলফৰ্মত হয়।

ব্যবহাৰ#

নিকেল সলফেট ইলেক্ট্রোপ্লেটিংয়ে, নিকেল ব্যাটাৰিত নিকেলেৰ উৎস হিসাবে আৰু অন্যান্য নিকেল কম্পাউন্ডৰ পূৰ্বাভাৱে বিভিন্ন প্ৰয়োগৰ বাবে ব্যবহৃত হয়।

• ইলেক্ট্রোপ্লেটিংয়ে: নিকেল সলফেট ইলেক্ট্রোপ্লেটিংয়েত একটি পৰ্থক নিকেল ধাতু একটি মণ্ডলীয় উপৰিত স্থাপন কৰিবলৈ ব্যবহৃত হয়।
• নিকেল প্লেটিং ধাতু উপৰিত কোৰোজনৰ পৰা সুৰক্ষা আৰু এটিৰ দৃশ্যমানতা উন্নত কৰিবলৈ ব্যবহৃত হয়।
• নিকেলেৰ উৎস: নিকেল সলফেট স্টেইল আৰু নিকেল এলায়াছৰ উৎপাদন আৰু অন্যান্য শিল্পীয় প্ৰক্ৰিয়াত নিকেলেৰ উৎস হিসাবে ব্যবহৃত হয়।
• অন্যান্য নিকেল কম্পাউন্ডৰ পূৰ্বাভাৱে: নিকেল সলফেট নিকেল কার্বোনেট আৰু নিকেল অক্সাইড আদিত অন্যান্য নিকেল কম্পাউন্ডৰ পূৰ্বাভাৱে ব্যবহৃত হয়।

নিকেল সলফেট একটি বহুমুখী কম্পাউন্ড যাৰ বিভিন্ন প্ৰয়োগ আছে। এটি একটি নীল-হালধীয়া বৰ্ষাণু যা পানিত সম্পাদনযোগ্য। নিকেল সলফেট হেক্সাগণিক বৰ্ষাণু ব্যৱস্থাত R-3m স্পেস গ্ৰুপৰ সৈতে বৰ্ষাণুত হয়। নিকেল আয়নসমূহ সলফেট আয়নৰ পৰা ছোষ্ট অক্ষীয় আয়নৰ দ্বাৰা অক্ষীয়ভাৱে সংযুক্ত। সলফেট আয়নসমূহ চৌষ্ট নিকেল আয়নৰ দ্বাৰা চতুৰ্থকীয়ভাৱে সংযুক্ত। নিকেল সলফেটত সংযোগ মুখ্যতো আয়নিক, তথাপি সংযোগত কিছু কোৱাৰ্টজন চর্ম আছে।

নিকেল সলফেটৰ বৈশিষ্ট্য#

নিকেল সলফেট হলো একটি কেমিক্যাল কম্পাউন্ড যাৰ ফৰ্মুলা NiSO₄। এটি একটি হালধীয়া, বৰ্ষাণু যা পানিত সম্পাদনযোগ্য। নিকেল সলফেট ইলেক্ট্রোপ্লেটিংয়ে, নিকেল-কাডমিয়াম ব্যাটাৰি আৰু একটি সৰববিষয়ক সৰববিষয়ক হিসাবে বিভিন্ন প্ৰয়োগৰ বাবে ব্যবহৃত হয়।

ভৌত বৈশিষ্ট্য#

• ৰঙ: হালধীয়া
• বৰ্ষাণু গঠন: হেক্সাগণিক
• তাপৰ বিন্দু: ৮৪৮ °C (১,৫৫৮ °F)
• উত্খন্দনৰ বিন্দু: ১,৪৫০ °C (২,৬৪২ °F)
• ঘনত্ব: ৩.৬৮ g/cm³
• পানিত সম্পাদনযোগ্যতা: ২০ °C (৬৮ °F) ত ৪৪০ g/L

কেমিক্যাল বৈশিষ্ট্য#

• ফৰ্মুলা: NiSO₄
• মলৰ ভেজ: ১৫৪.৭৫ g/mol
• নিকেলৰ অক্সিডেচন স্টেট: +২
• অ্যাসিডনষ্টতা: সোপেচ্ছিকভাৱে অ্যাসিড
• সম্পাদনযোগ্যতা: পানি, মেথেন, ইথেন আৰু একটুনত সম্পাদনযোগ্য

স্বাস্থ্য আৰু সুৰক্ষা#

নিকেল সলফেট একটি ক্ষতিকাৰী পদাৰ্থ, আৰু এটি স্কিন আৰু চোয়াৰ পৰা পৰিচালনা, আৰু শ্ৰবণৰ পৰা পৰিচালনা আদি স্বাস্থ্য সমস্যা উৎপাদন কৰিব পাৰে। নিকেল সলফেটৰ সৈতে কাম কৰোতে পৰিচালনা, চোয়াৰ সুৰক্ষা আৰু ধূলিৰ মাস্ক পৰিচালনা কৰা গুৱাহাটীৰ প্ৰয়োজন।

নিকেল সলফেট একটি বহুমুখী কেমিক্যাল কম্পাউন্ড যাৰ বিভিন্ন প্ৰয়োগ আছে। নিকেল সলফেটৰ ভৌত, কেমিক্যাল আৰু স্বাস্থ্য বৈশিষ্ট্যসমূহ সুৰক্ষাত্মক আৰু কার্যকৰীভাৱে ব্যবহৃত হোৱাৰ বাবে সচেতন হোৱা গুৱাহাটীৰ প্ৰয়োজন।

নিকেল সলফেটৰ ব্যবহাৰ#

নিকেল সলফেট বিভিন্ন শিল্পৰ বাবে একটি বহুমুখী কম্পাউন্ড যাৰ একটি বিশাল পৰিসৰ ব্যবহাৰ আছে। এটি মুখ্যতো ইলেক্ট্রোপ্লেটিংয়েত ব্যবহৃত হয়, য’ত এটি ধাতু উপৰিত নিকেলেৰ একটি পৰ্থক স্থাপন কৰিবলৈ নিকেল আয়নৰ উৎস হিসাবে কাম কৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াটি ধাতু উপৰিত কোৰোজনৰ পৰা সুৰক্ষা আৰু এটিৰ প্ৰকাশ উন্নত কৰে।

ইলেক্ট্রোপ্লেটিংয়ে#

ইলেক্ট্রোপ্লেটিংয়েত, নিকেল সলফেট পানিত সলিউজ কৰা হয় একটি ইলেক্ট্ৰলাইটিক সলিউচন উৎপাদন কৰিবলৈ। একটি ইলেক্ট্ৰিক কারেণ্ট এই সলিউচনত পাচলৈকে, নিকেল আয়নসমূহ ক্যাথোড (যা প্লেট কৰা হৈছে এখন বস্তু) উপৰিত স্থাপন কৰা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াটি গাড়ি, বিমান আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স শিল্পৰ বাবে বিশ্বসাহ দিয়া হয় ধাতু উপৰিত কোৰোজনৰ পৰা সুৰক্ষা আৰু এটিৰ প্ৰকাশ উন্নত কৰিব