একাদশ একক এলক'হল, ফিনল আৰু ইথাৰ (ইণ্টেক্সট প্ৰশ্ন-৪)
ইণ্টেক্সট প্ৰশ্ন
১১.৬ তলত দিয়া প্ৰতিটো এলক’হলেৰে (ক) ${HCl}-{ZnCl_2}$ (খ) ${HBr}$ আৰু (গ) ${SOCl_2}$ ৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰিলে কি উৎপাদ পোৱা যাব, সেইবোৰৰ গঠন দিয়া।
(i) বিউটেন-১-অল
(ii) ২-মিথাইলবিউটেন-২-অল
Show Answer
উত্তৰ
(ক)
(i) $\underset{\text{Butan-1-ol}}{{CH_3}-{CH_2}-{CH_2}-{CH_2}-{OH}} \xrightarrow{{HCl} - {ZnCl_2}} \text { No reaction }$
প্ৰাথমিক এলক’হলবোৰে সাধাৰণ তাপমাত্ৰাত লুকাছৰ বৰক $\left({HCl}-{ZnCl_2}\right)$ ৰ সৈতে উল্লেখযোগ্যভাৱে বিক্ৰিয়া নকৰে।
(ii)
তৃতীয় পর্যায়ৰ এলক’হলবোৰে লুকাছৰ বৰকৰ সৈতে তৎক্ষণাত বিক্ৰিয়া কৰে
(খ)
(i) $\underset{\text{Butan-1-ol}}{{CH_3} {CH_2} {CH_2} {CH_2} {OH}}+{HBr} \xrightarrow{{-H_2O}}\underset{\text{1-Bromobutane}}{{CH_3} {CH_2} {CH_2} {CH_2} {Br}}$
(ii)
(গ)
(i) $\underset{\text{Butan-1-ol}}{{CH_3} {CH_2} {CH_2} {CH_2} {OH}}+{SOCl_2} \longrightarrow \underset{\text{1-chlorobutane}}{{CH_3} {CH_2} {CH_2} {CH_2} {Cl}}+{SO_2}+{HCl}$
(ii)
১১.৭ তলৰবোৰৰ এছিড-উত্প্ৰেৰিত নিৰ্জলীকৰণৰ মুখ্য উৎপাদ ভৱিষ্যৎবাণী কৰা।
(i) ১-মিথাইলচাইক্লহেক্সেনল আৰু
(ii) বিউটেন-১-অল
Show Answer
উত্তৰ
(i)
(ii) বিউট-১-ইন আৰু বিউট-২-ইনৰ মিশ্ৰণ। গৌণ কাৰ্ব’কেচন গঠনৰ বাবে পুনৰ্বিন্যাস হৈ বিউট-২-ইন মুখ্য উৎপাদ হিচাপে গঠিত হয়।
$\underset{\text{Butan-1-ol}}{{CH_3} {CH_2} {CH_2} {CH_2} {OH}} \xrightarrow[{H^+}]{\text { Dehydration }} \underset{\substack{\text{But-2-ene }\\ \text{(Major product)}}}{{CH_3} {CH}={CHCH_3}}+\underset{\substack{\text{But-1-ene }\\ \text{(Minor product)}}}{{CH_3} {CH_2}{CH=CH_2}}$
১১.৮ অৰ্থ’ আৰু পাৰা নাইট্ৰ’ফিনলবোৰ ফিনলতকৈ অধিক আম্লিক। সংশ্লিষ্ট ফিন’ক্সাইড আয়নবোৰৰ অনুনাদী গঠনবোৰ অংকন কৰা।
Show Answer
উত্তৰ
ফিন’ক্সাইড আয়নৰ অনুনাদী গঠন :
$p$-নাইট্ৰ’ফিন’ক্সাইড আয়নৰ অনুনাদী গঠনবোৰ :
অৰ্থ’-নাইট্ৰ’ফিন’ক্সাইড আয়নৰ অনুনাদী গঠনবোৰ :
ইয়াত দেখা যায় যে নাইট্ৰ’গ্ৰুপৰ উপস্থিতিয়ে ফিন’ক্সাইড আয়নৰ স্থিৰতা বৃদ্ধি কৰে।
১১.৯ তলৰ বিক্ৰিয়াসমূহত জড়িত সমীকৰণবোৰ লিখা :
(i) ৰাইমাৰ - টিমেন বিক্ৰিয়া
(ii) কল্বেৰ বিক্ৰিয়া
Show Answer
উত্তৰ
(i) ৰাইমাৰ-টিমেন বিক্ৰিয়া
(ii) কল্বেৰ বিক্ৰিয়া