পাঠ ৩ ইলেক্ট্ৰ'কেমিষ্ট্ৰি (অন্তঃপাঠ্য প্ৰশ্ন-৩)
অন্তঃপাঠ্য প্ৰশ্ন
৩.৭ দ্ৰৱণৰ পৰিবহন ক্ষমতা পাতল হ’লে কিয় হ্ৰাস পায়?
Show Answer
উত্তৰ
দ্ৰৱণৰ পৰিবহন ক্ষমতা হৈছে দ্ৰৱণৰ একক আয়তনত উপস্থিত আয়নবোৰৰ পৰিবহন ক্ষমতা। দ্ৰৱণ পাতল কৰিলে আয়নৰ সংখ্যা (প্ৰৱাহ কঢ়িয়াই নিয়াৰ বাবে দায়ী) হ্ৰাস পায়। ফলত দ্ৰৱণৰ পৰিবহন ক্ষমতা পাতল হ’লে হ্ৰাস পায়।
৩.৮ পানীৰ $\Lambda_{m}^{o}$ মান নিৰ্ণয় কৰাৰ এটা পদ্ধতি সুচনা কৰক।
Show Answer
উত্তৰ
$ \wedge_m^{o}({H}2 {O})=\lambda{{H}^{+}}^{o}+\lambda^{o} {OH}^{-} $
$ \text {We find out ;} \quad \wedge_m^{o}({HCl}), \wedge_m^{o}({NaOH}) \text { and } \wedge_m^{o}({NaCl}) .$
$\text {Then,} \wedge_m^{o}({H}_2 {O})=\wedge_m^{o}({HCl})+\wedge_m^{o}({NaOH})-\wedge_m^{o}({NaCl})$
৩.৯ $0.025 {~mol} {~L}^{-1}$ মিথেনয়িক এছিডৰ ম’লাৰ পৰিবহন ক্ষমতা $46.1 {~S} {~cm}^{2} {~mol}^{-1}$। ইয়াৰ বিয়োজনাংক আৰু বিয়োজন ধ্ৰুৱক গণনা কৰক। দিয়া আছে $\lambda^{o}\left({H}^{+}\right)$ $=349.6 {~S} {~cm}^{2} {~mol}^{-1}$ আৰু $\lambda^{o}\left({HCOO}^{-}\right)=54.6 {~S} {~cm}^{2} {~mol}^{-1}$।
Show Answer
উত্তৰ
$C=0.025 {~mol} {~L}^{-1}$
$\Lambda_{m}=46.1 {\hspace{0.5mm} S\hspace{0.5mm}cm}^{2} {~mol}^{-1}$
$\lambda^{o}\left({H}^{+}\right)=349.6 {\hspace{0.5mm} S\hspace{0.5mm}cm}^{2} {~mol}^{-1}$
$\lambda^{o}\left({HCOO}^{-}\right)=54.6 {\hspace{0.5mm} S\hspace{0.5mm}cm}^{2} {~mol}^{-1}$
$\Lambda_{m}^{o}({HCOOH})=\lambda^{o}\left({H}^{+}\right)+\lambda^{o}\left({HCOO}^{-}\right)$
$\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad=349.6+54.6$
$\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad=404.2 {\hspace{0.5mm}S\hspace{0.5mm}cm}^{2} {~mol}^{-1}$
এতিয়া, বিয়োজনাংক:
$ \begin{aligned} \alpha & =\frac{\Lambda_{m}({HCOOH})}{\Lambda_{m}^{o}({HCOOH})} \\ \\ & =\frac{46.1}{404.2} \\ \\ & =0.114 \text { (প্ৰায়) } \end{aligned} $
$\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad{HCOOH} \rightleftharpoons {HCOO}^{-}+{H}^{+}$
$\text{Initial conc.} \quad\quad\quad\quad\quad c {~mol} {~L}^{-1}$
$\text{Conc. at eqm.} \quad\quad\quad\quad\hspace{0.1cm} c(1-\alpha) \quad\quad c \alpha \quad\quad\quad c \alpha$
সেয়েহে, বিয়োজন ধ্ৰুৱক:
$ K_a =\dfrac{c \propto^{2}}{(1-\propto)} $
$K_a =\dfrac{\left(0.025 \right)(0.114)^{2}}{(1-0.114)} $
$K_a =3.67 \times 10^{-4} $