পাঠ ৪ ৰাসায়নিক গতিবিজ্ঞান (অন্তঃপাঠ্য প্ৰশ্ন-৪)

উত্তৰ

প্ৰতিক্ৰিয়াৰ গতি ধ্ৰুৱক উষ্ণতা $10^{\circ}$ বৃদ্ধিৰ সৈতে প্ৰায় দুগুণ হয়। কিন্তু ৰাসায়নিক প্ৰতিক্ৰিয়াৰ গতিৰ ওপৰত উষ্ণতাৰ সঠিক নিৰ্ভৰশীলতা আৰহেনিয়াছৰ সমীকৰণৰ দ্বাৰা দিয়া হয়,

$k=\mathrm{Ae}^{-E \mathrm{a} / R T}$

য’ত,

$A$ হৈছে আৰহেনিয়াছ গুণক বা কম্পনাংক গুণক

T হৈছে উষ্ণতা

R হৈছে গেছ ধ্ৰুৱক

$E_{a}$ হৈছে সক্ৰিয়কৰণ শক্তি

উত্তৰ

দিয়া আছে যে $T_{1}=298 \mathrm{~K}$

$\therefore T_{2}=(298+10) \mathrm{K}$

$=308 \mathrm{~K}$

আমি ইয়াও জানো যে উষ্ণতা $10^{\circ}$ বৃদ্ধি কৰিলে প্ৰতিক্ৰিয়াৰ গতি দুগুণ হয়।

গতিকে, ধৰা হওক $k_{1}=k$ আৰু $k_{2}=2 k$

আৰু, $R=8.314 \mathrm{~J} \mathrm{~K}^{-1} \mathrm{~mol}^{-1}$

এতিয়া, এই মানবোৰ সমীকৰণত বহুৱাই:

$\log \frac{k_{2}}{k_{1}}=\frac{E_{\mathrm{a}}}{2.303 R}\left[\frac{T_{2}-T_{1}}{T_{1} T_{2}}\right]$

আমি পাওঁ:

$\log \frac{2 k}{k}=\frac{E_{\mathrm{a}}}{2.303 \times 8.314}\left[\frac{10}{298 \times 308}\right]$

$\Rightarrow \log 2=\frac{E_{\mathrm{a}}}{2.303 \times 8.314}\left[\frac{10}{298 \times 308}\right]$

$\Rightarrow E_{\mathrm{a}}=\frac{2.303 \times 8.314 \times 298 \times 308 \times \log 2}{10}$

$=52897.78 \mathrm{~J} \mathrm{~mol}^{-1}$

$=52.9 \mathrm{~kJ} \mathrm{~mol}^{-1}$

টোকা: এই উত্তৰটো আৰু NCERT পাঠ্যপুথিত দিয়া উত্তৰটোৰ মাজত অলপ পাৰ্থক্য আছে।

উত্তৰ

দিয়া ক্ষেত্ৰত:

$E_{\mathrm{a}}=209.5 \mathrm{~kJ} \mathrm{~mol}^{-1}=209500 \mathrm{~J} \mathrm{~mol}^{-1}$

$T=581 \mathrm{~K}$

$R=8.314 \mathrm{JK}^{-1} \mathrm{~mol}^{-1}$

এতিয়া, সক্ৰিয়কৰণ শক্তিৰ সমান বা তাতকৈ অধিক শক্তি থকা বিক্ৰিয়কৰ অণুৰ ভগ্নাংশ তলত দিয়া ধৰণে দিয়া হয়: $x=e-E a / R T \Rightarrow \operatorname{In} x=-E$