ইউনিট ৭ দি পি ব্লক এলিমেণ্টছ (ইণ্টেক্সট প্ৰশ্ন-১০)

উত্তৰ

ওজ’ন সাধাৰণ অৱস্থাত এক বৰ স্থিৰ যৌগ নহয় আৰু তাপ দিলে সহজতে এটা অক্সিজেন অণু আৰু ন্যাসেণ্ট অক্সিজেনলৈ বিয়োজিত হয়। ন্যাসেণ্ট অক্সিজেন, এটা মুক্ত মূলক হিচাপে, বৰ সক্ৰিয়।

$\underset{\text{Ozone}}{\mathrm{O_3}} \xrightarrow{\Delta} \underset{\text{Oxygen}}{\mathrm{O_2}}+\underset{\text{Nasant oxygen}}{[\mathrm{O}]}$

সেয়েহে, ওজ’নে এক শক্তিশালী অক্সিডাইজিং এজেণ্ট হিচাপে কাম কৰে।

উত্তৰ

পৰিমাণগতভাৱে, পটাছিয়াম আয়’ডাইডৰ সহায়ত ওজ’ন নিৰ্ণয় কৰিব পাৰি। যেতিয়া ওজ’নক ব’ৰেট বাফাৰেৰে বাফাৰ কৰা ( $\mathrm{pH}$ 9.2) পটাছিয়াম আয়’ডাইড দ্ৰৱৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰোৱা হয়, আয়’ডিন মুক্ত হয়। এই মুক্ত হোৱা আয়’ডিনক ষ্টাৰ্চক সূচক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি ষ্টেণ্ডাৰ্ড ছ’ডিয়াম থায়’ছালফেট দ্ৰৱৰ বিৰুদ্ধে টাইট্ৰেশ্বন কৰিব পাৰি। প্ৰক্ৰিয়াটোত জড়িত বিক্ৰিয়াবোৰ তলত দিয়া হৈছে।

$$ \begin{aligned} & \underset{\text { Iodide }}{2 \mathrm{I}^{-}}+\mathrm{H_2} \mathrm{O}+ \underset{\text { Ozone }}{\mathrm{O_3}} \longrightarrow 2 \mathrm{OH}^{-}+\underset{\text { Iodine }}{\mathrm{I_2}}+\mathrm{O_2} \\ & \mathrm{I_2}+ \underset{\substack{\text { Sodium } \\ \text { thiosulphate}}}{2 \mathrm{Na_2} \mathrm{~S_2} \mathrm{O_3}} \longrightarrow \underset{\substack{\text { Sodium } \\ \text { tetrathionate }}}{\mathrm{Na_2} \mathrm{~S_4} \mathrm{O_6}}+2 \mathrm{NaI} \\ & \quad \end{aligned} $$