গুজৰা-প্ৰতিহাৰ

1. প্ৰতিষ্ঠা আৰু বিস্তাৰ

• প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল: নাগভট্ট প্রথম
• প্ৰতিষ্ঠাৰ সময়: খ্ৰীষ্টৰ ৭ম শতিকা
• ৰাজধানী: উজ্জয়িনী (প্ৰাৰম্ভিক) → পিছত স্থানান্তৰ কৰা হয় কান্নৌজলৈ
• অঞ্চল: উত্তৰ প্ৰদেশ, মধ্য প্ৰদেশ, মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু গুজৰাটৰ অংশবোৰ আবৃত কৰিছিল
• বিস্তাৰ:
  • খ্ৰীষ্টৰ ৮ম শতিকালৈ গুজৰাটত তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিছিল
  • সতলজৰ পৰা কাৱেৰী অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণ কৰিছিল
  • খ্ৰীষ্টৰ ৯ম শতিকালৈ উত্তৰ ভাৰতৰ প্ৰধান শক্তি হৈ পৰিছিল
• বিস্তাৰৰ মুখ্য কাৰণ:
  • গজনভী আৰু চালুক্য অঞ্চলৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ
  • ব্যপাৰ পথ আৰু নদী প্ৰণালীৰ কৌশলগত নিয়ন্ত্ৰণ

2. ৰজা

• মিহিৰ ভোজ হৈছে পৰীক্ষাত সবাতোকৈ বেছি পোৱা যোৱা ৰজা।

3. সংঘৰ্ষ

• ৰাষ্ট্ৰকূটসকাৰে সংঘৰ্ষ:
  • ডেকান আৰু উত্তৰ ভাৰতত প্ৰাধান্যৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা
  • উল্লেখযোগ্য যুদ্ধ: প্ৰতাপগড়ৰ যুদ্ধ (৮১৬ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু কজৰাহাৰৰ যুদ্ধ (৮১৭ খ্ৰীষ্টাব্দ)
• পালসকাৰে সংঘৰ্ষ:
  • বঙ্গ আৰু বিহাৰত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা
• চালুক্যসকাৰে সংঘৰ্ষ:
  • ডেকান আৰু মালৱৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে যুদ্ধ
• গুৰ্জৰসকাৰে সংঘৰ্ষ:
  • গুৰ্জৰ সম্প্ৰদায়ৰ ভিতৰত অন্তৰ্কলহ আৰু ক্ষমতাৰ সংগ্ৰাম
• দিল্লী সুলতানতৰ সৈতে সংঘৰ্ষ:
  • বংশৰ পতনৰ ফলত মোহাম্মদ গজনবীৰ আক্ৰমণ (১০০১ খ্ৰীষ্টাব্দ)

৪. পতন

• পতনৰ কাৰণ:
  • অন্তৰ্কলহ আৰু উত্তৰাধিকাৰৰ বিবাদ
  • দিল্লী সুলতানতৰ আক্ৰমণ (যেনে, মোহাম্মদ গজনবী, মুহাম্মদ গোৰী, ইল্টুতমিছ, আৰু বল্বন)
  • গুজৰাটৰ নিয়ন্ত্ৰণ চোলংকী শাসকসকলৰ হাতত হেৰাই যোৱা
  • বাণিজ্য ব্যাঘাত আৰু বিদেশী আক্ৰমণৰ ফলত অৰ্থনৈতিক পতন
• গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনা:
  • গজনবীৰ আক্ৰমণ (১০০১ খ্ৰীষ্টাব্দ) বংশৰ অন্তৰৰ আৰম্ভণি চিহ্নিত কৰিছিল
• বংশৰ অন্ত:
  • গুজৰা-প্ৰতিহাৰ বংশ ১১ শ শতিকাৰ ভিতৰত অস্তমিত হৈ গ’ল
  • তেওঁলোকৰ অঞ্চলবোৰ বিভিন্ন স্থানীয় শাসক আৰু আক্ৰমণকাৰী বংশৰ মাজত ভাগ হৈ গ’ল

পৰীক্ষাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য

• গুজৰা-প্ৰতিহাৰসকল আছিল ৯ম শতিকাত ৰাষ্ট্ৰকুটসকলৰ প্ৰধান প্ৰতিদ্বন্দ্বী।
• মিহিৰ ভোজ তাৰ সামৰিক অভিযান আৰু প্ৰশাসনিক সংস্কাৰসমূহৰ বাবে জনাজাত।
• ৰাজা ভোজ ৰাজতৰংগিনী নামৰ এখন ঐতিহাসিক বৃত্তান্তৰ সৈতে জড়িত।
• গুজৰা-প্ৰতিহাৰসকলে গজনভী আৰু চালুক্য অঞ্চলসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিছিল।
• দিল্লী সালতানতে গুজৰা-প্ৰতিহাৰসকলৰ পতনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লৈছিল।
• গুজৰা-প্ৰতিহাৰসকলেই তেওঁলোকৰ শিলালিপিত “প্ৰতিহাৰ” শব্দটো প্ৰথম ব্যৱহাৰ কৰিছিল।

অন্য ৰাজবংশসমূহৰ পৰা পাৰ্থক্য

SSC, RRB পৰীক্ষাত সাধাৰণতে পোৱা যোৱা তথ্য

• গুজৰা-প্ৰতিহাৰসমূহ আছিল ৮ম–১১ম শতিকাত উত্তৰ ভাৰতৰ প্ৰধান শক্তি।
• মিহিৰ ভোজ হৈছে বংশৰ সবাতোকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ শাসক।
• দিল্লী সুলতানতই গুজৰা-প্ৰতিহাৰসমূহৰ পতন ঘটাইছিল।
• ৰাজা ভোজ ৰাজতৰংগিনী আৰু ৰাজশেখৰৰ বাবে জনাজাত।
• গুজৰা-প্ৰতিহাৰসমূহে গজনভী আৰু চালুক্য অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণ কৰিছিল।