অঞ্চলসমূহৰ অঞ্চলীয় মুখ্য কাৰ্যালয় আৰু ইতিহাস

ৰেলৱে সাধাৰণ জ্ঞান: অঞ্চলীয় মুখ্য কাৰ্যালয় আৰু ইতিহাস

(সকলো ৰে’লৱে ৰিক্ৰুটমেণ্ট ব’ৰ্ড এন.টি.পি.চি., গ্ৰুপ-ডি, এ.এল.পি., জে.ই.-এছ.এছ.ই.ৰ বাবে)

১. ভাৰতীয় ৰেলৱে – এক নজৰত

• দেশৰ বৃহত্তম নিয়োগকৰ্তা: ১৩ লাখ নিয়মীয়া কৰ্মচাৰী
• ৰুট কিলোমিটাৰ (৩১ মাৰ্চ ২০২৩): ৬৮,৫৮৪ কিমি
• চলাচলৰ ট্ৰেক কিমি: ১,০৭,৪৫৭ কিমি
• মুঠ ষ্টেচন (প্ৰায়): ৭,৫০০+ টা
• বাৱছৰীয়া মালবাহী ল’ডিং (অৰ্থবৰ্ষ ২৩): ১,৫১২ মিলিয়ন টন
• দৈনিক যাত্ৰী বহন ক্ষমতা: >২.৩ কোটী
• জন্মৰ বছৰ: ১৬ এপ্ৰিল ১৮৫৩ (প্ৰথম ৰেলগাড়ী বৰি বন্দৰ – ঠাণে, ৩৪ কিমি)
• ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ: ১৯৫১ (সকলো ব্যক্তিগত কোম্পানী একত্ৰিত কৰা হৈছিল)
• অঞ্চলীয় পুনৰ্গঠন: ১৯৫১ (৬), ১৯৫২ (৯), ১৯৬৬ (১১), ২০০৩ (১৬), ২০১০ (১৭)

২. বৰ্তমানৰ ১৮টা ৰেলৱে অঞ্চল (১৭+১) – মুখ্য কাৰ্যালয় আৰু সৃষ্টিৰ বছৰ

টোকা: গঠনৰ বছৰ = যি তাৰিখৰ পৰা অঞ্চলটোৱে স্বাধীন জেনেৰেল মেনেজাৰৰ সৈতে কাৰ্য্যকৰী হৈছিল। উৎস: ৰেলৱে বৰ্ড বাৰ্ষিক পুথি ২০২২-২৩। (ৰুট-কিমি প্ৰায় – বহু বিকল্পী প্ৰশ্নৰ স্মৃতিৰ বাবে যথেষ্ট)।

৩. অঞ্চলীয় পুনৰ্গঠনৰ কালক্ৰম (পৰীক্ষাৰ প্ৰিয়)

প্ৰশ্ন:০১ [হায়দৰাবাদ ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰ পিছত দক্ষিণ মধ্য ৰেলৱে (এছ.চি.আৰ.) অঞ্চলটো কোন চনত সৃষ্টি হৈছিল?]

ক) ১৯৫১ খ) ১৯৫৮ গ) ১৯৬৬ ঘ) ২০০২

৪. মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ মানচিত্ৰ-স্মৃতি সংকেত

চি.আৰ./ডব্লিউ.আৰ. – মুম্বাই যমজ ই.আৰ./এছ.ই.আৰ. – কলকাতা যমজ এন.আৰ. – ৰাজধানী (দিল্লী) এছ.আৰ. – চেন্নাই এছ.চি.আৰ. – ছেকেন্দৰাবাদ এন.ই.আৰ. – গোৰখপুৰ এন.এফ.আৰ. – গুৱাহাটী (মালিগাঁও) এন.চি.আৰ. – প্ৰয়াগৰাজ ই.চি.আৰ. – হাজীপুৰ (বিহাৰত অকল এটাই মুখ্য কাৰ্যালয়) ই.ক’.আৰ. – ভুবনেশ্বৰ এছ.ই.চি.আৰ. – বিলাসপুৰ (ছত্তীছগড়) ডব্লিউ.চি.আৰ. – জবলপুৰ (মধ্য প্ৰদেশ) এন.ডব্লিউ.আৰ. – জয়পুৰ এছ.ডব্লিউ.আৰ. – হুব্বল্লি মেট্ৰ’ – কলকাতা

৫. আগৰ বছৰৰ ৰে’লৱে ৰিক্ৰুটমেণ্ট ব’ৰ্ডৰ সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন (তথ্যগত)

১. আটাইতকৈ নতুন অঞ্চল কোনটো? – কলকাতা মেট্ৰ’ (২০১০) ২. কেৱল বিহাৰত অৱস্থিত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা অঞ্চল? – পূব মধ্য ৰেলৱে (হাজীপুৰ) ৩. আটাইতকৈ দীঘল ৰুট-কিমি থকা অঞ্চল? – উত্তৰ ৰেলৱে ৪. দক্ষিণ উপকূল ৰেলৱে (প্ৰস্তাৱিত)ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়? – বিশাখাপট্টনম ৫. ভাৰতত প্ৰথম ৰেলগাড়ী চলিছিল ক’ৰ পৰা ক’লৈ? – বৰি বন্দৰ (মুম্বাই) – ঠাণে ৬. ভাৰতীয় ৰেলৱে ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰা হৈছিল? – ১৯৫১ ৭. সাধাৰণ বাজেটৰ পৰা স্বাধীন হোৱা প্ৰথম ৰেলৱে বাজেট – ১৯২৪ (এতিয়া ২০১৭ চনত কেন্দ্ৰীয় বাজেটত একত্ৰিত) ৮. দাৰ্জিলিং হিমালয়ান ৰেলৱে (খেলনা ৰেল) বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ মৰ্যাদা – ১৯৯৯ (ইউনেস্ক’ৰ) ৯. ভাৰতৰ দীৰ্ঘতম প্লেটফৰ্ম (২০২৩ চনলৈকে) – হুব্বল্লি (এছ.ডব্লিউ.আৰ.) – ১,৫০৭ মিটাৰ ১০. ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ বিদ্যুতীকৰণৰ ১০০ বছৰ সম্পূৰ্ণ – ৩ আগষ্ট ২০২৫ (প্ৰথম ১৯২৫, হাৰ্বাৰ লাইন)

৬. দ্ৰুত উল্লেখনীয় তালিকা

ক. একে ৰাজ্যত দুটা মুখ্য কাৰ্যালয় থকা অঞ্চলসমূহ

• মহাৰাষ্ট্ৰ – চি.আৰ. আৰু ডব্লিউ.আৰ. (দুয়োটা মুম্বাইত)
• পশ্চিমবঙ্গ – ই.আৰ., এছ.ই.আৰ. আৰু মেট্ৰ’ (সকলো কলকাতাত)
• কৰ্ণাটক – কেৱল এছ.ডব্লিউ.আৰ. (কিন্তু হুব্বল্লি আৰু বেংগালুৰু বিভাগ)

খ. এই ৰাজ্যসমূহত কেৱল এটা অঞ্চলীয় মুখ্য কাৰ্যালয়

• বিহাৰ (ই.চি.আৰ.)
• ছত্তীছগড় (এছ.ই.চি.আৰ.)
• ৰাজস্থান (এন.ডব্লিউ.আৰ.)
• ওড়িশা (ই.ক’.আৰ.)
• অসম (এন.এফ.আৰ.)
• মধ্য প্ৰদেশ (ডব্লিউ.চি.আৰ.)
• উত্তৰ প্ৰদেশ (এন.ই.আৰ., এন.চি.আৰ.) – দুটা অঞ্চল, দুটা বেলেগ চহৰ

গ. ১৯৫২ চনত সৃষ্টি হোৱা অঞ্চলসমূহ (৪টা)

• ই.আৰ., এন.আৰ., এন.ই.আৰ., এছ.আৰ.

ঘ. ১ এপ্ৰিল ২০০৩ত সৃষ্টি হোৱা অঞ্চলসমূহ (৫টা)

• ই.চি.আৰ., ই.ক’.আৰ., এন.চি.আৰ., এছ.ডব্লিউ.আৰ., এছ.ই.চি.আৰ., ডব্লিউ.চি.আৰ. (প্ৰকৃততে ৬টা)

৭. ১৫টা অনুশীলনী বহু বিকল্পী প্ৰশ্ন (উত্তৰসহ)

প্ৰ১. পূব মধ্য ৰেলৱেৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত ক) পাটনা  খ) মুজাফৰপুৰ  গ) হাজীপুৰ  ঘ) ধানবাদ উত্তৰ. গ

প্ৰ২. দক্ষিণ মধ্য ৰেলৱে কিমান চনত গঠন কৰা হৈছিল? ক) ১৯৫১  খ) ১৯৫২  গ) ১৯৬৬  ঘ) ২০০৩ উত্তৰ. গ

প্ৰ৩. তলৰ কোনযোৰ শুদ্ধকৈ মিলা নাই? ক) এন.ই.আৰ. – গোৰখপুৰ  খ) ডব্লিউ.চি.আৰ. – জবলপুৰ  গ) এন.ডব্লিউ.আৰ. – জোধপুৰ  ঘ) এছ.ই.চি.আৰ. – বিলাসপুৰ উত্তৰ. গ

প্ৰ৪. ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ১৭তম কাৰ্যকৰী অঞ্চলটো হৈছে ক) কলকাতা মেট্ৰ’  খ) দক্ষিণ উপকূল  গ) ডব্লিউ.চি.আৰ.  ঘ) এন.চি.আৰ. উত্তৰ. ক

প্ৰ৫. ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেলগাড়ী চলিছিল ক) ১৬ এপ্ৰিল ১৮৫১  খ) ১৬ এপ্ৰিল ১৮৫৩  গ) ১৮ মে’ ১৮৫৩  ঘ) ১ এপ্ৰিল ১৮৫৪ উত্তৰ. খ

প্ৰ৬. ভাৰতীয় ৰেলৱে ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰা হৈছিল ক) ১৯৪৭  খ) ১৯৫০  গ) ১৯৫১  ঘ) ১৯৫২ উত্তৰ. গ

প্ৰ৭. উত্তৰ মধ্য ৰেলৱেৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত ক) লখনৌ  খ) প্ৰয়াগৰাজ  গ) বাৰাণসী  ঘ) নৱ দিল্লী উত্তৰ. খ

প্ৰ৮. কোনটো অঞ্চলৰ ৰুট কিলোমিটাৰ আটাইতকৈ বেছি? ক) এন.আৰ.  খ) এছ.চি.আৰ.  গ) ডব্লিউ.আৰ.  ঘ) এন.ডব্লিউ.আৰ. উত্তৰ. ক

প্ৰ৯. ছত্তীছগড় ৰাজ্যত অৱস্থিত একমাত্ৰ অঞ্চলীয় মুখ্য কাৰ্যালয়টো হৈছে ক) ই.চি.আৰ.  খ) এছ.ই.চি.আৰ.  গ) ডব্লিউ.চি.আৰ.  ঘ) এন.চি.আৰ. উত্তৰ. খ

প্ৰ১০. উত্তৰ পূৰ্ব সীমান্ত ৰেলৱেক পূৰ্বীয় ৰেলৱেৰ পৰা কেতিয়া পৃথক কৰা হৈছিল? ক) ১৯৫১  খ) ১৯৫২  গ) ১৯৫৫  ঘ) ১৯৫৮ উত্তৰ. ঘ

প্ৰ১১. নিম্নলিখিতবোৰ মিলাওক: অঞ্চল          মুখ্য কাৰ্যালয় ১. পূব উপকূল     (ক) জবলপুৰ ২. পশ্চিম মধ্য   (খ) ভুবনেশ্বৰ ৩. উত্তৰ পশ্চিম   (গ) জয়পুৰ সংকেত: ক) ১-খ, ২-ক, ৩-গ  খ) ১-ক, ২-খ, ৩-গ  গ) ১-গ, ২-খ, ৩-ক  ঘ) ১-খ, ২-গ, ৩-ক উত্তৰ. ক

প্ৰ১২. কোন চহৰত দুটা পৰম্পৰাগত অঞ্চলীয় মুখ্য কাৰ্যালয় আছে? ক) দিল্লী  খ) মুম্বাই  গ) চেন্নাই  ঘ) কলকাতা উত্তৰ. খ (চি.আৰ. আৰু ডব্লিউ.আৰ.)

প্ৰ১৩. ১ এপ্ৰিল ২০০৩ত সৃষ্টি হোৱা অঞ্চলৰ সংখ্যা হৈছে ক) ৫  খ) ৬  গ) ৭  ঘ) ৮ উত্তৰ. খ (ই.চি.আৰ., ই.ক’.আৰ., এন.চি.আৰ., এছ.ডব্লিউ.আৰ., এছ.ই.চি.আৰ., ডব্লিউ.চি.আৰ.)

প্ৰ১৪. প্ৰস্তাৱিত দক্ষিণ উপকূল ৰেলৱেৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হ’ব ক) বিজয়ৱাড়া  খ) গুন্টকাল  গ) বিশাখাপট্টনম  ঘ) তিৰুপতি উত্তৰ. গ

প্ৰ১৫. ভাৰতত প্ৰথম ৰেলৱে বাজেট দাখিল কৰা হৈছিল ক) ১৮৫৩  খ) ১৮৬০  গ) ১৯২১  ঘ) ১৯২৪ উত্তৰ. ঘ

৮. পুনৰীক্ষণৰ টিপছ

• “৩-৬-৯” নিয়মটো মনত ৰাখিব: মুম্বাই/কলকাতাত ৩টা অঞ্চল; ২০০৩ত ৬টা অঞ্চলৰ জন্ম; ১৯৫১-৫২ত ৯টা অঞ্চলৰ জন্ম।
• মুখ্য কাৰ্যালয়-মানচিত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰক: ভাৰতৰ মানচিত্ৰ আঁকক → কেৱল মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰবোৰ চিহ্নিত কৰক → অঞ্চলৰ নামবোৰ মনত কৰক।
• সংখ্যাগত ট্ৰিগাৰ লক্ষ্য কৰক: ১৮৫৩ (প্ৰথম), ১৯৫১ (ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ), ২০০৩ (সৰ্বাধিক অঞ্চল)।
• কলকাতা মেট্ৰ’ এটা অঞ্চল কিন্তু “পৰম্পৰাগত” অঞ্চল নহয় – প্ৰশ্নবোৰ সাৱধানে পঢ়ক।

ৰে’লৱে ৰিক্ৰুটমেণ্ট ব’ৰ্ড এন.টি.পি.চি./গ্ৰুপ-ডি/এ.এল.পি./জে.ই.ৰ বাবে শুভেচ্ছা!