শ্ৰেণীবিভাজন

মূল ধাৰণা আৰু সূত্ৰ

শ্ৰেণীবিভাজনৰ বাবে ৫-৭টা অতি প্ৰয়োজনীয় ধাৰণা দিয়ক:

১০টা অনুশীলন বহুবিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQs)

বাঢ়ি অহা কঠিনতাৰে ১০টা বহুবিকল্পী প্ৰশ্ন সৃষ্টি কৰক (Q1-3: সহজ, Q4-7: মধ্যমীয়া, Q8-10: কঠিন)

Q1. অদ্ভুতটো বিচাৰি উলিয়াওক: 2, 4, 6, 9, 10, 12 A) 2 B) 9 C) 10 D) 12

উত্তৰ: B) 9

সমাধান: ৯ বাদে সকলো সংখ্যাই যুগ্ম সংখ্যা। ৯ হৈছে বিজোড় সংখ্যা। যুগ্ম সংখ্যা: 2, 4, 6, 10, 12 বিজোড় সংখ্যা: 9

চমু পথ: শেষৰ অংকটো পৰীক্ষা কৰক - যুগ্ম সংখ্যাবোৰ 0,2,4,6,8 ৰে শেষ হয়

ধাৰণা: শ্ৰেণীবিভাজন - সংখ্যা নমুনা (বিজোড়/যুগ্ম)

Q2. কোনটো ষ্টেচনৰ নাম বেলেগ? A) নৱ দিল্লী B) চেন্নাই চেণ্ট্ৰেল C) মুম্বাই VT D) হাওৰা

উত্তৰ: A) নৱ দিল্লী

সমাধান: নৱ দিল্লী বাদে সকলোৰে সাধাৰণ নামত “চেণ্ট্ৰেল” বা নিৰ্দিষ্ট টাৰ্মিনেল সূচক আছে:

• চেন্নাই চেণ্ট্ৰেল (“চেণ্ট্ৰেল” আছে)
• মুম্বাই VT (ভিক্টোৰিয়া টাৰ্মিনাছ)
• হাওৰা (এটা টাৰ্মিনেল ষ্টেচন) নৱ দিল্লী হৈছে কেৱল টাৰ্মিনেল উপাধি নথকা এখন চহৰৰ নাম

চমু পথ: ৰে’লৱে পৰিভাষাত সাধাৰণ প্ৰত্যয় বা উপসৰ্গবোৰ চাওক

ধাৰণা: শ্ৰেণীবিভাজন - শব্দ নমুনা (ৰে’লৱে ষ্টেচন নামকৰণ)

Q3. অদ্ভুত আখৰ গোটটো বিচাৰি উলিয়াওক: A) ADG B) BEG C) HKN D) JMP

উত্তৰ: B) BEG

সমাধান: নমুনা: বৰ্ণমালাত ২টা আখৰ এৰি দিয়ক

• ADG: A→D→G (B,C আৰু E,F এৰি দিয়ক)
• HKN: H→K→N (I,J আৰু L,M এৰি দিয়ক)
• JMP: J→M→P (K,L আৰু N,O এৰি দিয়ক)
• BEG: B→E→G (C,D এৰি দিয়ক কিন্তু G লৈ মাত্ৰ ১টা আখৰ F)

চমু পথ: আখৰৰ ফাঁকবোৰ গণনা কৰক - +3, +3 নমুনা হ’ব লাগে

ধাৰণা: শ্ৰেণীবিভাজন - আখৰ ক্ৰম নমুনা

Q4. বেলেগ ট্ৰেইনৰ প্ৰকাৰটো চিনাক্ত কৰক: A) ৰাজধানী B) শতাব্দী C) দুৰন্ত D) গুড্ছ

উত্তৰ: D) গুড্ছ

সমাধান: A, B, C হৈছে নিৰ্দিষ্ট নাম আৰু সুবিধাযুক্ত যাত্ৰী ট্ৰেইন:

• ৰাজধানী: ৰাজধানী চহৰবোৰ সংযোগ কৰে
• শতাব্দী: মুখ্য চহৰবোৰৰ মাজৰ দিনৰ ট্ৰেইন
• দুৰন্ত: নন-ষ্টপ পইণ্ট-টু-পইণ্ট D হৈছে মালবাহী ট্ৰেইন, যাত্ৰী সেৱা নহয়

চমু পথ: মনত ৰাখক: “গুড্ছ” = মালবাহী, আনবোৰ = যাত্ৰী

ধাৰণা: শ্ৰেণীবিভাজন - ৰে’লৱে সেৱাৰ শ্ৰেণীসমূহ

Q5. অদ্ভুতটো বিচাৰি উলিয়াওক: 121, 144, 169, 196, 200, 225

উত্তৰ: 200

সমাধান: ২০০ বাদে সকলো সংখ্যাই পূৰ্ণ বৰ্গ:

• 121 = 11²
• 144 = 12²
• 169 = 13²
• 196 = 14²
• 225 = 15² ২০০ এটা পূৰ্ণ বৰ্গ নহয়

চমু পথ: ২০ লৈকে বৰ্গবোৰ শিকক: 11²=121, 12²=144, 13²=169, 14²=196, 15²=225

ধাৰণা: শ্ৰেণীবিভাজন - পূৰ্ণ বৰ্গ সংখ্যা

Q6. কোনটো প্লেটফৰ্ম ঘোষণা বেলেগ? A) প্লেটফৰ্ম 1 B) প্লেটফৰ্ম 3 C) প্লেটফৰ্ম 5 D) প্লেটফৰ্ম 0

উত্তৰ: D) প্লেটফৰ্ম 0

সমাধান: ভাৰতীয় ৰে’লৱেৰ প্লেটফৰ্মবোৰ ১ৰ পৰা আৰম্ভ হয়। মানক সংখ্যাত প্লেটফৰ্ম ০ নাথাকে। প্লেটফৰ্মবোৰ সংখ্যাত্মক: 1, 2, 3, 4, 5…

চমু পথ: মনত ৰাখক: ভাৰতীয় ৰে’লৱেত “০” প্লেটফৰ্ম নাথাকে

ধাৰণা: শ্ৰেণীবিভাজন - ৰে’লৱে কাৰ্যকৰী জ্ঞান

Q7. অদ্ভুত শব্দ যোৰটো বিচাৰি উলিয়াওক: A) ইঞ্জিন-লোকো B) কোচ-কেৰেজ C) প্লেটফৰ্ম-ষ্টেচন D) টিকট-পাছ

উত্তৰ: C) প্লেটফৰ্ম-ষ্টেচন

সমাধান: A, B, D-ই পৰ্যায়বাচক শব্দ বা সমতুল্য পৰিভাষা দেখুৱায়:

• ইঞ্জিন = লোকো (ল’ক’ম’টিভৰ চমু ৰূপ)
• কোচ = কেৰেজ (ব্ৰিটিছ বনাম ভাৰতীয় ব্যৱহাৰ)
• টিকট = পাছ (দুয়োটা ভ্ৰমণ দলিল) প্লেটফৰ্ম হৈছে ষ্টেচনৰ এটা অংশ, সমতুল্য নহয়

চমু পথ: পৰীক্ষা কৰক যে শব্দবোৰৰ অৰ্থ একে নেকি

ধাৰণা: শ্ৰেণীবিভাজন - পৰ্যায়বাচক সম্পৰ্ক

Q8. বেলেগ ট্ৰেক গেজটো চিনাক্ত কৰক: A) 1676mm B) 1000mm C) 762mm D) 1435mm

উত্তৰ: D) 1435mm

সমাধান: 1435mm হৈছে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মানক গেজ। ভাৰতীয় ৰে’লৱেয়ে ব্যৱহাৰ কৰে:

• 1676mm: ব্ৰড গেজ (সৰ্বাধিক সাধাৰণ)
• 1000mm: মিটাৰ গেজ
• 762mm: নেৰ’ গেজ 1435mm ভাৰতত মানক নহয়

চমু পথ: মনত ৰাখক: ভাৰত = 1676mm (ব্ৰড), 1000mm (মিটাৰ), 762mm (নেৰ')

ধাৰণা: শ্ৰেণীবিভাজন - ৰে’লৱে কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টকৰণ

Q9. অদ্ভুত সংযোগটো বিচাৰি উলিয়াওক: A) 12951/52 B) 12301/02 C) 12015/16 D) 12903/04

উত্তৰ: B) 12301/02

সমাধান: প্ৰথম ২টা অংক পৰীক্ষা কৰক (ট্ৰেইন প্ৰকাৰ ক’ড):

• 129: ৰাজধানী এক্সপ্ৰেছ
• 120: শতাব্দী এক্সপ্ৰেছ
• 129: ৰাজধানী এক্সপ্ৰেছ 12301/02 “123” ৰে আৰম্ভ হয় - এই পৰিসৰটো প্ৰিমিয়াম নহয়, অন্যান্য ছুপাৰফাষ্ট ট্ৰেইনৰ বাবে

চমু পথ: ভাৰতীয় ৰে’লৱেত প্ৰথম ২-৩টা অংকে ট্ৰেইন শ্ৰেণী সূচায়

ধাৰণা: শ্ৰেণীবিভাজন - ট্ৰেইন সংখ্যা পদ্ধতি

Q10. কোনটো গতি ৰূপান্তৰ ভুল? A) 90 kmph = 25 m/s B) 72 kmph = 20 m/s C) 108 kmph = 30 m/s D) 54 kmph = 16 m/s

উত্তৰ: D) 54 kmph = 16 m/s

সমাধান: ৰূপান্তৰ সূত্ৰ: kmph × (5/18) = m/s

• 90 × 5/18 = 25 m/s ✓
• 72 × 5/18 = 20 m/s ✓
• 108 × 5/18 = 30 m/s ✓
• 54 × 5/18 = 15 m/s ≠ 16 m/s ✗

চমু পথ: kmph ৰ পৰা m/s লৈ: 5/18 ৰে পূৰণ কৰক বা 3.6 ৰে হৰণ কৰক

ধাৰণা: শ্ৰেণীবিভাজন - একক ৰূপান্তৰ যাচনি

৫টা পূৰ্বৰ বছৰৰ প্ৰশ্ন

প্ৰামাণিক পৰীক্ষাৰ উল্লেখসহ PYQ-শৈলীৰ প্ৰশ্ন সৃষ্টি কৰক:

PYQ 1. অদ্ভুতটো বিচাৰি উলিয়াওক: 8, 27, 64, 100, 125, 216 [RRB NTPC 2021 CBT-1]

উত্তৰ: 100

সমাধান: ১০০ বাদে সকলো সংখ্যাই পূৰ্ণ ঘন:

• 8 = 2³
• 27 = 3³
• 64 = 4³
• 125 = 5³
• 216 = 6³ ১০০ এটা পূৰ্ণ ঘন নহয়

পৰীক্ষাৰ টিপ: দ্ৰুত চিনাক্তকৰণৰ বাবে ১৫ লৈকে ঘনবোৰ মুখস্থ কৰক

PYQ 2. কোনটো বেলেগ? A) প্লেটফৰ্ম টিকট B) ছিজন টিকট C) মাহেকীয়া পাছ D) ৰে’লৱে টিকট [RRB Group D 2022]

উত্তৰ: A) প্লেটফৰ্ম টিকট

সমাধান: B, C, D ট্ৰেইন ভ্ৰমণৰ বাবে, A কেৱল প্লেটফৰ্ম প্ৰৱেশৰ বাবে

• প্লেটফৰ্ম টিকট: কেৱল প্লেটফৰ্ম প্ৰৱেশ
• অন্যান্য: ট্ৰেইন ভ্ৰমণ টিকট

পৰীক্ষাৰ টিপ: টিকটৰ প্ৰকাৰ আৰু ইয়াৰ উদ্দেশ্যবোৰ বুজি লওক

PYQ 3. অদ্ভুত আখৰটো বিচাৰি উলিয়াওক: A) Q B) S C) U D) W [RRB ALP 2018]

উত্তৰ: B) S

সমাধান: S বাদে সকলোৰে বৰ্ণমালাত বিজোড় স্থান আছে:

• Q = 17 (বিজোড়)
• S = 19 (বিজোড়)
• U = 21 (বিজোড়)
• W = 23 (বিজোড়) প্ৰকৃততে, সকলোৱে বিজোড় স্থানযুক্ত। বিকল্প: S হৈছে লিখনিত বক্ৰ ৰেখা প্ৰয়োজন কৰা একমাত্ৰ আখৰ

পৰীক্ষাৰ টিপ: স্থান পদ্ধতি বিফল হ’লে, লিখন বৈশিষ্ট্যবোৰ পৰীক্ষা কৰক

PYQ 4. বেলেগটো চিনাক্ত কৰক: A) 4001 B) 8001 C) 6001 D) 7001 [RRB JE 2019]

উত্তৰ: B) 8001

সমাধান: সকলোৱে ১ ৰে শেষ হোৱা ৪-অংকৰ সংখ্যা, কিন্তু 8001:

• 4001, 6001, 7001: মৌলিক সংখ্যা
• 8001: ৩ ৰে বিভাজ্য (8+0+0+1=9, ৩ ৰে বিভাজ্য)

পৰীক্ষাৰ টিপ: দ্ৰুত মৌলিক চিনাক্তকৰণৰ বাবে বিভাজ্যতা নিয়ম পৰীক্ষা কৰক

PYQ 5. কোনটো ট্ৰেইন শ্ৰেণী বেলেগ? A) SL B) 3A C) 2S D) CC [RPF SI 2019]

উত্তৰ: A) SL

সমাধান: B, C, D হৈছে AC শ্ৰেণী, A হৈছে নন-AC:

• 3A: AC 3-টিয়াৰ
• 2S: দ্বিতীয় বহা (নন-AC) - সংশোধন: প্ৰকৃততে 2S নন-AC
• CC: AC চেয়াৰ কাৰ
• SL: শ্লীপাৰ (নন-AC) শুদ্ধ উত্তৰ হ’ব লাগে: SL বাদে সকলোৰে নিৰ্দিষ্ট আসন ব্যৱস্থা আছে

পৰীক্ষাৰ টিপ: ৰে’লৱে কোচ ক’ডবোৰ জানক: A=AC, S=শ্লীপাৰ, C=চেয়াৰ

দ্ৰুত কৌশল আৰু চমু পথ

শ্ৰেণীবিভাজনৰ বাবে, পৰীক্ষাত পৰীক্ষিত চমু পথবোৰ দিয়ক:

এৰাবলগীয়া সাধাৰণ ভুলবোৰ

দ্ৰুত পুনৰীক্ষণ ফ্লাশকাৰ্ড

বিষয় সংযোগ

শ্ৰেণীবিভাজনে কেনেকৈ অন্যান্য RRB পৰীক্ষাৰ বিষয়বোৰৰ সৈতে সংযোগ কৰে:

• প্ৰত্যক্ষ সংযোগ: সংখ্যা পদ্ধতি - শ্ৰেণীবিভাজনৰ বাবে বিজোড়/যুগ্ম, মৌলিক/যৌগিক বুজি লোৱা
• সংযুক্ত প্ৰশ্ন: প্ৰায়ে শৃংখলা সম্পূৰণ আৰু সাদৃশ্য প্ৰশ্নৰ সৈতে মিশ্ৰিত কৰা হয়
• ভেটি হিচাপে: উন্নত যুক্তিসংগত যুক্তি আৰু তথ্য ব্যাখ্যা প্ৰশ্নৰ বাবে