રસાયણી ચક ચક
ચક
ચક (Si) એ એક રસાયણી તત્વ છે જેનો અણુ નંબર 14 છે અને તે સિધ્ધાંતોનો સમાવેશ કરે છે.
ચક ઇલેક્ટ્રોન રચના
ચક (Si) એ એક રસાયણી તત્વ છે જેનો અણુ નંબર 14 છે. તે એક કઠિન, ત્રાસદાર, પટલાંકારી તત્વ છે જેનો નીલી-ધારો રંગ છે. ચક પૃથ્વીના ચરબીમાં ઓક્સિજન પછી બીજું સૌથી વધુ વધુતું તત્વ છે અને સેમિકન્ડક્ટર સામગ્રીનો સૌથી વધુ વધુતું છે.
ઇલેક્ટ્રોન રચના
ચકની ઇલેક્ટ્રોન રચના છે:
$$ 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p² $$
આમ કહવાય કે ચકમાં પ્રથમ ઊર્જા સ્તરમાં બે ઇલેક્ટ્રોનો છે, બીજા ઊર્જા સ્તરમાં બે ઇલેક્ટ્રોનો છે અને ત્રીજા ઊર્જા સ્તરમાં છાતી ઇલેક્ટ્રોનો છે. બાહ્ય ઊર્જા સ્તર, ત્રીજો ઊર્જા સ્તર નામવાળો વેલેન્સ શેલ છે. વેલેન્સ શેલના ઇલેક્ટ્રોનો એ ઇલેક્ટ્રોનો છે જે રસાયણી પ્રતિભાવોમાં ભાગ લે છે.
વેલેન્સ ઇલેક્ટ્રોનો
ચકમાં ચાર વેલેન્સ ઇલેક્ટ્રોનો છે. આમ કહવાય કે ચક અન્ય અણુઓ સાથે ચાર કોવલેન્ટ બંધનો બનાવી શકે છે. કોવલેન્ટ બંધનો બનતા વખતે બે અણુઓ એકબીજાને ઇલેક્ટ્રોનો વહેંચાણ કરીને એક સ્થિર ઇલેક્ટ્રોન રચના મેળવવા માટે કરે છે.
સેમિકન્ડક્ટર ગુણધર્મો
ચક એક સેમિકન્ડક્ટર સામગ્રી છે, જેનો અર્થ એ છે કે તેની વીજળી વાહકતા એ વાહક અને અવાહક વચ્ચે છે. આ ગુણધર્મ ચકને ટ્રાન્ઝિસ્ટર્સ અને એક્સોર્ટ્સ જેવી વીજળી ઉપકરણોમાં ઉપયોગ માટે આદર્શ બનાવે છે.
ચક એક વિવિધ અને મહત્વપૂર્ણ તત્વ છે જેના વિવિધ અનુસંધાનો છે. તેની અદ્ભુત ઇલેક્ટ્રોન રચના તેને વીજળી ઉપકરણો, સૂર્યકક્ષાઓ, લાકડા અને સરદારીઓમાં ઉપયોગ માટે આદર્શ બનાવે છે.
ચકના ગુણધર્મો
ચક એક રસાયણી તત્વ છે જેનો ચિહ્ન Si અને અણુ નંબર 14 છે. તે એક કઠિન, ત્રાસદાર, પટલાંકારી, ચારતક મેટાલોઇડ છે અને ઓક્સિજન પછી પૃથ્વીના ચરબીમાં બીજું સૌથી વધુ વધુતું તત્વ છે. ચક વીજળીઓ, ઓપ્ટિક્સ અને વાસવિકતામાં વ્યાપક રીતે ઉપયોગમાં લેવાય છે.
ભૌતિક ગુણધર્મો
- અણુ નંબર: 14
- અણુ ભાર: 28.0855 g/mol
- તણાવ બિંદુ: 1414 °C (2577 °F)
- ઉકાળ બિંદુ: 2355 °C (4271 °F)
- ઘનતા: 2.33 g/cm³
- કઠણતા: મોહસ સ્કેલ પર 7
- રંગ: ચમકતો સિલવર
- પટલાંકારી રચના: વર્ગીય ડાયમંડ
રસાયણી ગુણધર્મો
- ઓક્સિડેશન સ્થિતિ: +4, -4
- ઇલેક્ટ્રોનાત્મકતા: 1.90
- આયલેક્ટ્રોન ત્રાસ: 0.40 Å
- કોવલેન્ટ ત્રાસ: 1.17 Å
- વેન ડેર વૉલ્સ ત્રાસ: 2.10 Å
- પ્રથમ આયલેક્ટ્રોન વિદ્યુત ઊર્જા: 786.5 kJ/mol
- બીજી આયલેક્ટ્રોન વિદ્યુત ઊર્જા: 1577.1 kJ/mol
- ત્રીજી આયલેક્ટ્રોન વિદ્યુત ઊર્જા: 3231.6 kJ/mol
- ચોથી આયલેક્ટ્રોન વિદ્યુત ઊર્જા: 4355.5 kJ/mol
વારસો
ચક ઓક્સિજન પછી પૃથ્વીના ચરબીમાં બીજું સૌથી વધુ વધુતું તત્વ છે. તે ક્વાર્ટ્ઝ, ફેલ્ડસ્પાર અને માયકા જેવી વિવિધ ખનિજોમાં મળે છે. ચક જીવંતી અને જીવાણુઓમાં પણ મળે છે અને માનવ આરોગ્ય માટે આવશ્યક તત્વ છે.
અનુસંધાનો
ચક વિવિધ અનુસંધાનોમાં વ્યાપક રીતે ઉપયોગમાં લેવાય છે, જેમ કે:
- વીજળીઓ: ચક સેમિકન્ડક્ટર્સની ઉત્પાદનમાં મુખ્ય સામગ્રી છે, જે કમ્પ્યુટર્સ, સેલ ફોન્સ અને અન્ય વીજળી ઉપકરણોમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે.
- ઓપ્ટિક્સ: ચક લેન્સ, આંગણા અને અન્ય ઓપ્ટિકલ ઘટકોની ઉત્પાદનમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે.
- વાસવિકતા: ચક સીમેન્ટ, લાકડા અને સરદારીઓની ઉત્પાદનમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે.
- અન્ય અનુસંધાનો: ચક સૂર્યકક્ષાઓ, બેટરીઓ અને ખાતરોની ઉત્પાદનમાં પણ ઉપયોગમાં લેવાય છે.
આરોગ્ય પ્રભાવો
ચક માનવ આરોગ્ય માટે આવશ્યક તત્વ છે. તે સંસારની વિવિધ ક્રિયાઓમાં સહભાગ કરે છે, જેમ કે હાડાની રચના, તેલની આરોગ્ય અને સ્વાસ્થ્ય સંરક્ષણ. જોકે, ચકની વધારે સાવધાનીથી સુરક્ષિત રહેવાથી આરોગ્ય સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે, જેમ કે સિલિકોસિસ, એક ફૂંકામાં મરણઘાતી રહેલી રોગ.
ચક એક વિવિધ અને મહત્વપૂર્ણ તત્વ છે જેના વિવિધ અનુસંધાનો છે. તે માનવ આરોગ્ય માટે આવશ્યક છે, પરંતુ વધારે સાવધાનીથી સુરક્ષિત રહેવાથી આરોગ્ય સમસ્યાઓ ઉભી થઈ શકે છે.
ચકના પ્રભાવો
ચક એક સેમિકન્ડક્ટર સામગ્રી છે જે ટ્રાન્ઝિસ્ટર્સ, એક્સોર્ટ્સ અને સૂર્યકક્ષાઓ જેવી વિવિધ વીજળી ઉપકરણોમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. ચકના ગુણધર્મો તેને આ અનુસંધાનો માટે આદર્શ બનાવે છે, કારણ કે તે વીજળીને સારી રીતે વહેંચી શકે છે અને તેને લઘુ ફિલ્મ્સમાં સરળતાથી પ્રક્રિયા કરી શકાય છે.
ચક ટ્રાન્ઝિસ્ટર
ચક ટ્રાન્ઝિસ્ટર આધુનિક વીજળીઓનો મૂળભૂત બિંદુ છે. તે ત્રણ ટર્મવાળું ઉપકરણ છે જે વીજળીના સંકેતોને વિસ્તારી શકે છે અથવા તેને બદલી શકે છે. ટ્રાન્ઝિસ્ટર્સ ચકમાં ઘેરાયેલા ઘટકોની સાથે બનાવવામાં આવે છે, જે સામગ્રીની વીજળી ગુણધર્મોને બદલે છે.
એક્સોર્ટ્સ
એક્સોર્ટ્સ (ICs) એ નાની વીજળી સર્કિટ્સ છે જે એકસાથે એક ચક ચિપ પર ઘણા ટ્રાન્ઝિળર્સને જોડીને બનાવવામાં આવે છે. ICs કમ્પ્યુટર્સ, સ્માર્ટફોન્સ અને ડિજિટલ કૅમેરાઓ જેવી વિવિધ વીજળી ઉપકરણોમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે.
સૂર્યકક્ષાઓ
સૂર્યકક્ષાઓ એ ઉપકરણો છે જે સૂર્યપ્રકાશને વીજળીમાં રૂપાંતર કરે છે. તેમને ચકમાં ઘેરાયેલા ઘટકોની સાથે બનાવવામાં આવે છે જે એ�