પ્રતિબંધનનું એકમ
પ્રતિબંધનું એકમ
પ્રતિબંધનું એકમ
પ્રતિબંધ એક ભૌતિક પ્રમાણ છે જે કોઈ વસ્તુને ચલાવવાને બદલી શકે તેવો એક ઇન્ટરએક્શન વર્ણવે છે. પ્રતિબંધનું SI એકમ ન્યૂટન (N) છે, જેનું નામ સર આઇઝાક ન્યૂટનનું છે. એક ન્યૂટન એ પ્રતિબંધ છે જે એક-કિલોગ્રામ દળને એક મીટર પ્રતિ સેકન્ડ બેઠક ઉપર એક દરેથી પ્રવેગિત કરવા માટે જોઈએ.
પ્રતિબંધના અન્ય સામાન્ય એકમોમાં પાઉન્ડ (lb) શામેલ છે, જે માપનની અંગ્રેજી પદ્ધતિમાં પ્રતિબંધનું એકમ છે, અને ડાયન, જે સેન્ટીમીટર-ગ્રામ-સેકન્ડ (CGS) પદ્ધતિમાં પ્રતિબંધનું એકમ છે.
ન્યૂટન, પાઉન્ડ અને ડાયન વચ્ચેનો સંબંધ નીચે આપેલ છે:
1 N = 0.2248 lb 1 lb = 4.448 N 1 dyne = 10^-5 N
પ્રતિબંધ એક સર્વસમાન પ્રમાણ છે, જેનો અર્થ એ છે કે તેમાં કદ અને દિશા બંને હોય. પ્રતિબંધનું કદ ન્યૂટનમાં માપવામાં આવે છે, જ્યારે પ્રતિબંધની દિશા સરત સમાપ્તિક્ષેત્રમાં એક કોણથી સ્પષ્ટ કરવામાં આવે છે.
પ્રતિબંધનું SI એકમ
પ્રતિબંધનું SI એકમ ન્યૂટન (N) છે, જેનું નામ સર આઇઝાક ન્યૂટનનું છે. તે એક પ્રતિબંધ છે જે એક કિલોગ્રામના દળને એક મીટર પ્રતિ સેકન્ડ બેઠક ઉપર એક દરેથી પ્રવેગિત કરવા માટે જોઈએ. અન્ય શબ્દોમાં, જો તમે એક કિલોગ્રામની વસ્તુને એક ન્યૂટનનો પ્રતિબંધ લાગાવો, તો તે એક મીટર પ્રતિ સેકન્ડ બેઠક ઉપર એક દરેથી પ્રવેગિત થશે.
ન્યૂટન એક વર્ગીકૃત એકમ છે, જેનો અર્થ એ છે કે તે અન્ય SI એકમોના શબ્દોમાં વ્યાખ્યાયિત થયેલું છે. આ કિસ્સામાં, ન્યૂટન કિલોગ્રામ, મીટર અને સેકન્ડના SI એકમોના શબ્દોમાં વ્યાખ્યાયિત થયેલું છે.
ન્યૂટનમાં માપવામાં આવતા કેટલાક ઉદાહરણો નીચે આપેલ છે:
- એક કિલોગ્રામની વસ્તુના ગ્રહના પ્રતિબંધ લગભગ 9.8 ન્યૂટન છે.
- એક કિલોગ્રામની વસ્તુ લઈને ઉત્તોલન કરવા માટે જોઈતો પ્રતિબંધ પણ લગભગ 9.8 ન્યૂટન છે.
- એક કિલોગ્રામની વસ્તુ સૌથી નીચેની સતત ગતિથી ચલાવવા માટે જોઈતો પ્રતિબંધ વસ્તુ પર લાગતા ભ્રમણના પ્રતિબંધની સમાન છે.
ન્યૂટન એ પ્રતિબંધને માપવા માટે એક ખૂબ જ ઉપયોગી એકમ છે કારણ કે તે એક સુસંગત એકમ છે. આનો અર્થ એ છે કે જે પ્રતિબંધ ક્યાંય માપવામાં આવે છે તેની સમાન ક્ષમતાની સમાન ક્ષમતા ન્યૂટનમાં હશે. આ ક્યુંબદની અન્ય પ્રતિબંધના એકમોની તુલનામાં વિપરીત છે, જેમ કે પાઉન્ડ-ફોરસ, જે જ્યાં તે માપવામાં આવે છે તેના સ્થળ પર વિભિન્ન રીતે વધુ કે ઘટી જાય છે.
ન્યૂટન પ્રતિબંધને માપવા માટે એક ખૂબ જ સરળ એકમ પણ છે કારણ કે તે SI એકમોના દળ, લંબાઇ અને સમયના SI એકમોના આધાર પર આધારિત છે. આનાથી ન્યૂટનમાંથી અન્ય પ્રતિબંધના એકમોમાં ફરવો સરળ બને છે.
ન્યૂટનમાંથી અન્ય પ્રતિબંધના એકમોમાં ફરવાના ઉદાહરણો નીચે આપેલ છે:
- ન્યૂટનમાંથી પાઉન્ડ-ફોરસમાં ફરવા માટે, પ્રતિબંધને ન્યૂટનમાંથી 0.2248 ને ગુણાકાર કરો.
- પાઉન્ડ-ફોરસમાંથી ન્યૂટનમાં ફરવા માટે, પ્રતિબંધને પાઉન્ડ-ફોરસમાંથી 4.448 ને ગુણાકાર કરો.
ન્યૂટન ભૌતિકશાસ્ત્ર અને અમલી અભ્યાસમાં એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ એકમ છે. તે ગ્રહના પ્રતિબંધને કે જે ભારે વસ્તુને લઈને ઉત્તોલન કરવા માટે જોઈતો પ્રતિબંધને માપવા માટે વપરાય છે.
અન્ય પ્રતિબંધના એકમો
અન્ય પ્રતિબંધના એકમો
ન્યૂટન (N) એ SI પ્રતિબંધનું એકમ છે. જોકે, વિવિધ ભાગોમાં વિવિધ લોકો દ્વારા વપરાતા વિવિધ પ્રતિબંધના વિવિધ એકમો છે. આ એકમોમાં નીચે આપેલ છે:
- પાઉન્ડ-ફોરસ (lbf) એ અંગ્રેજી પદ્ધતિમાં વપરાતું પ્રતિબંધનું એકમ છે. તે એક પ્રતિબંધ છે જે એક પાઉન્ડના દળને 32.2 ફૂટ પ્રતિ સેકન્ડ બેઠક ઉપર એક દરેથી પ્રવેગિત કરવા માટે જોઈએ.
- કિલોગ્રામ-ફોરસ (kgf) એ મેટ્રિક પદ્ધતિમાં વપરાતું પ્રતિબંધનું એકમ છે. તે એક પ્રતિબંધ છે જે એક કિલોગ્રામના દળને 9.8 મીટર પ્રતિ સેકન્ડ બેઠક ઉપર એક દરેથી પ્રવેગિત કરવા માટે જોઈએ.
- ડાયન એ cgs પદ્ધતિમાં વપરાતું પ્રતિબંધનું એકમ છે. તે એક પ્રતિબંધ છે જે એક ગ્રામના દળને એક સેન્ટીમીટર પ્રતિ સેકન્ડ બેઠક ઉપર એક દરેથી પ્રવેગિત કરવા માટે જોઈએ.
અન્ય પ્રતિબંધના એકમોના ઉદાહરણો
અલગ-અલગ સંદર્ભોમાં અન્ય પ્રતિબંધના એકમોનો ઉપયોગ કેવી રીતે થાય છે તેના ઉદાહરણો નીચે આપેલ છે:
- અમેરિકામાં, પાઉન્ડ-ફોરસ એ સૌથી વધુ વપરાતું પ્રતિબંધનું એકમ છે. તે વસ્તુના વજનને માપવા, વસ્તુને લઈને ઉત્તોલન કરવા માટે જોઈતા પ્રતિબંધને ગણવા, તરલીના દબાણને નક્કી કરવા વગેરે જેવા ક્ષેત્રોમાં વપરાય છે.
- યુરોપમાં, કિલોગ્રામ-ફોરસ એ સૌથી વધુ વપરાતું પ્રતિબંધનું એકમ છે. તે વસ્તુના વજનને માપવા, વસ્તુને લઈને ઉત્તોલન કરવા માટે જોઈતા પ્રતિબંધને ગણવા, તરલીના દબાણને નક્કી કરવા વગેરે જેવા ક્ષેત્રોમાં વપરાય છે.
- વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસમાં, ડાયન એ સૌથી વધુ વપરાતું પ્રતિબંધનું એકમ છે. તે ગ્રહના પ્રતિબંધ, વસ્તુને ચલાવવા માટે જોઈતા પ્રતિબંધને ગણવા, ગેસના દબાણને નક્કી કરવા વગેરે જેવા ક્ષેત્રોમાં વપરાય છે.
પ્રતિબંધના એકમો વચ્ચે ફરવાનો સંકલ્પ
નીચેની કોષ્ટક ન્યૂટન, પાઉન્ડ-ફોરસ, કિલોગ્રામ-ફોરસ અને ડાયન વચ્ચેના ફરવાના ફેક્ટરો બતાવે �