પાછલા વર્ષનો NEET પ્રશ્ન - ડ્રિફ્ટ વેલોસિટી અને પ્રતિક્ષેત્ર

• 10 સેમી લંબાઈનો એક વાળવાળો 10 ઓહ્મનો પ્રતિક્ષેત્ર ધરાવે છે. એક સમાન પદાર્થ અને સમાન લંબાઈનો બીજો વાળવાળો, જેની ક્ષેત્રફળ ક્ષેત્ર સમાન હોય પરંતુ પ્રથમ વાળવાળાના ડાયામિટરને બે વખત વધારે હોય, તેનો પ્રતિક્ષેત્ર શોધો. (NEET 2013)

જવાબ:

વાળવાળાનો પ્રતિક્ષેત્ર આ રીતે આપેલ છે:

R = ρl/A

જ્યાં ρ એ પદાર્થનો પ્રતિક્ષેત્ર રાશિ છે, l એ લંબાઈ છે, અને A એ ક્ષેત્રફળ ક્ષેત્ર છે.

આ કિસ્સામાં, બંને વાળવાળા માટે પદાર્થનો પ્રતિક્ષેત્ર રાશિ સમાન છે, અને લંબાઈ પણ સમાન છે. ફકત ક્ષેત્રફળ ક્ષેત્રમાં ફેરફાર છે. બીજા વાળવાળાનો ક્ષેત્રફળ ક્ષેત્ર પ્રથમ વાળવાળાનાં બે વખત વધુ છે, તેથી બીજા વાળવાળાનો પ્રતિક્ષેત્ર પ્રથમ વાળવાળાનાં અડધા થશે:

R2 = 1/2 * R1 = 1/2 * 10 = 5 Ω

સમજૂતી:

વાળવાળાનો પ્રતિક્ષેત્ર ક્ષેત્રફળ ક્ષેત્રને વિપરીત રીતે પ્રતિસાદિત કરે છે. આમ કહેવાય છે કે, જો ક્ષેત્રફળ ક્ષેત્ર બે વખત વધારે હોય, તો પ્રતિક્ષેત્ર અડધા થશે. આ