PYQ NEET- અરીસાનું સમીકરણ; કિરણ પ્રકાશશાસ્ત્ર

પ્રશ્ન 1:

હવામાં પ્રવાસ કરતો પ્રકાશનો એક કિરણ કાચની સ્લેબ પર 30°ના આપાતકોણે આપાત થાય છે. કાચ-હવા સંપર્કસ્થળ પર કિરણ કુલ આંતરિક પરાવર્તનથી પસાર થતો નથી. કાચ-હવા સંપર્કસ્થળ માટેનો ક્રાંતિકોણ છે:

જવાબ છે: 45°

બે માધ્યમોની જોડી માટે ક્રાંતિકોણ એ પ્રથમ માધ્યમમાં આપાતકોણ છે જેના માટે બીજા માધ્યમમાં વક્રીભવનકોણ 90° છે.

આ કિસ્સામાં, પ્રથમ માધ્યમ હવા છે અને બીજું માધ્યમ કાચ છે. હવામાં આપાતકોણ 30° છે અને કાચમાં વક્રીભવનકોણ 60° છે. તેથી, કાચ-હવા સંપર્કસ્થળ માટે ક્રાંતિકોણ 45° છે.

પ્રશ્ન 2:

45°ના ખૂણાવાળા પ્રિઝમ પર 60°ના ખૂણે પ્રકાશનો એક કિરણ આપાત થાય છે. નિર્ગમન કિરણ આપાત કિરણ સાથે 30°નો ખૂણો બનાવે છે. પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક છે:

જવાબ છે: √2

પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક એક જ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવતો નથી પરંતુ પદાર્થ અને પ્રકાશની તરંગલંબાઇ પર આધારિત છે.

n = sin(A + D)/sin(A)