ರಕ್ತಪರಿಚಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ರಕ್ತಪರಿಚಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ರಕ್ತಪರಿಚಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ರಕ್ತವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಜಾಲವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೃದಯ, ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹೃದಯವು ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ತವನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅವು ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ. ರಕ್ತಪರಿಚಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಹೃದಯವು ಸ್ನಾಯುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ತವನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ನಾಲ್ಕು ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಎರಡು ಅಲಿಂಡಗಳು (ಮೇಲಿನ ಕೋಣೆಗಳು) ಮತ್ತು ಎರಡು ಕರ್ಣಿಕೆಗಳು (ಕೆಳಗಿನ ಕೋಣೆಗಳು). ಅಲಿಂಡಗಳು ದೇಹದಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಣಿಕೆಗಳು ದೇಹಕ್ಕೆ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ.
ರಕ್ತನಾಳಗಳು ರಕ್ತ ಹರಿಯುವ ನಾಳಗಳಾಗಿವೆ. ಮೂರು ವಿಧದ ರಧನಾಳಗಳಿವೆ: ಧಮನಿಗಳು, ಕೇಶನಾಳಗಳು ಮತ್ತು ಸಿರೆಗಳು. ಧಮನಿಗಳು ಹೃದಯದಿಂದ ದೂರ ರಕ್ತವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ, ಕೇಶನಾಳಗಳು ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶಗಳ ನಡುವೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸಿರೆಗಳು ರಕ್ತವನ್ನು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತವೆ.
ರಕ್ತವು ದ್ರವವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ಆಮ್ಲಜನಕ, ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು, ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ, ಕೆಂಪು ರಕ್ತ ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಟ್ಲೆಟ್ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
ರಕ್ತಪರಿಚಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ರಕ್ತಪರಿಚಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ರಕ್ತಪರಿಚಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ರಕ್ತವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಜಾಲವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೃದಯ, ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ತದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹೃದಯವು ಸ್ನಾಯುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ತವನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ರಕ್ತನಾಳಗಳು ರಕ್ತ ಹರಿಯುವ ನಾಳಗಳಾಗಿವೆ. ರಕ್ತವು ದ್ರವವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ಆಮ್ಲಜನಕ, ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ರಕ್ತಪರಿಚಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್. ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಹೃದಯದಿಂದ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ರಕ್ತವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಹೃದಯದಿಂದ ದೇಹದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ರಕ್ತವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೃದಯವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಕೋಣೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಎರಡು ಅಲಿಂಡಗಳು (ಮೇಲಿನ ಕೋಣೆಗಳು) ಮತ್ತು ಎರಡು ಕರ್ಣಿಕೆಗಳು (ಕೆಳಗಿನ ಕೋಣೆಗಳು). ಬಲ ಅಲಿಂಡವು ದೇಹದಿಂದ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸಿರೆಗಳಾದ ಸುಪೀರಿಯರ್ ವೆನಾ ಕೇವಾ ಮತ್ತು ಇನ್ಫೀರಿಯರ್ ವೆನಾ ಕೇವಾ ಮೂಲಕ ರಕ್ತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಲ ಕರ್ಣಿಕೆಯು ಪಲ್ಮನರಿ ಆರ್ಟರಿ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಧಮನಿಯ ಮೂಲಕ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಗೆ ರಕ್ತವನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಡ ಅಲಿಂಡವು ನಾಲ್ಕು ಪಲ್ಮನರಿ ಸಿರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಡ ಕರ್ಣಿಕೆಯು ಅಯೋರ್ಟಾ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಧಮನಿಯ ಮೂಲಕ ದೇಹದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ರಕ್ತವನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಮೂರು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಧಮನಿಗಳು, ಕೇಶನಾಳಗಳು ಮತ್ತು ಸಿರೆಗಳು. ಧಮನಿಗಳು ಹೃದಯದಿಂದ ದೂರ ರಕ್ತವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಕೇಶನಾಳಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಕ್ತನಾಳಗಳಾಗಿವೆ, ಅವು ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ರಕ್ತದಿಂದ ಅಂಗಾಂಶಗಳಿಗೆ ಹಾದುಹೋಗಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತವೆ. ಸಿರೆಗಳು ರಕ್ತವನ್ನು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತವೆ.
ರಕ್ತವು ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ, ಕೆಂಪು ರಕ್ತ ಕಣಗಳು, ಶ್ವೇತ ರಕ್ತ ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಟ್ಲೆಟ್ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ರಕ್ತದ ದ್ರವ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೆಂಪು ರಕ್ತ ಕಣಗಳು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಶ್ವೇತ ರಕ್ತ ಕಣಗಳು ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಹೋರಾಡುತ್ತವೆ. ಪ್ಲೇಟ್ಲೆಟ್ಗಳು ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ರಕ್ತಪರಿಚಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹದಿಂದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಹ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ.
ರಕ್ತಪರಿಚಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
- ನೀವು ಉಸಿರಾಡಿದಾಗ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಆಮ್ಲಜನಕವು ನಿಮ್ಮ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಆಮ್ಲಜನಕವು ನಂತರ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕೇಶನಾಳಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
- ಆಮ್ಲಜನಕ-ಸಮೃದ್ಧ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೃದಯವು ದೇಹದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ನಂತರ ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
- ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದ ಬರುವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಿರೆಗಳು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತವೆ. ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನಂತರ ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು ರಕ್ತದಿಂದ ಫಿಲ್ಟರ್ ಮಾಡಿ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ.
ರಕ್ತಪರಿಚಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಸ್ಟಾಸಿಸ್ ಅನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.