പ്രധാന ഭൂമിശാസ്ത്ര സവിശേഷതകൾ

C.2] പ്രധാന ഭൗഗോളിക സവിശേഷതകൾ

1. ലോകത്തിലെ പ്രധാന നദികൾ

1.1. ഏറ്റവും നീളമുള്ള നദികൾ

നദിനീളം (കി.മീ.)സ്ഥാനംകുറിപ്പുകൾ
നൈൽ6,650ആഫ്രിക്കഈജിപ്ത്, സൂഡാൻ വഴി ഒഴുകുന്നു
അമസോൺ6,400ദക്ഷിണ അമേരിക്കഡിസ്ചാർജ് വോള്യം കൊണ്ട് ഏറ്റവും വലുത്
യാങ്‌സി6,300ചൈനഏഷ്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ നീളമുള്ള നദി
മിസിസിപ്പി-മിസൗറി6,275വടക്കേ അമേരിക്കയുഎസ് വഴി ഒഴുകുന്നു
യെനിസൈ5,540റഷ്യആർക്റ്റിക് സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു

1.2. ഇന്ത്യൻ പരിപ്രേക്ഷ്യത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നദികൾ

  • ഗംഗ: 2,525 കി.മീ., വടക്കേ ഇന്ത്യയിലൂടെ ഒഴുകുന്നു, പുണ്യനദി, കൃഷിക്കും സംസ്കാരത്തിനും പ്രധാനം.
  • ബ്രഹ്മപുത്ര: 2,900 കി.മീ., അസാമിലൂടെ ഒഴുകുന്നു, സിചൈയും ജലവൈദ്യുതിയും നൽകുന്നതിൽ പ്രധാനം.
  • ഗോദാവരി: 1,460 കി.മീ., മധ്യ ഇന്ത്യയിലൂടെ ഒഴുകുന്നു, “വിശ്വകർമ്മയുടെ നദി” എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
  • കാവേരി: 800 കി.മീ., ദക്ഷിണ ഇന്ത്യയിലൂടെ ഒഴുകുന്നു, കൃഷിക്ക് പ്രധാനം.
  • നർമ്മദ: 1,312 കി.മീ., മധ്യ ഇന്ത്യയിലൂടെ ഒഴുകുന്നു, ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾക്ക് പ്രസിദ്ധം.

1.3. പ്രധാന അണക്കെട്ടുകളുള്ള നദികൾ

നദിഅണക്കെട്ട്സ്ഥാനംപ്രാധാന്യം
ഗംഗഫറക്കപശ്ചിമ ബംഗാൾബംഗ്ലാദേശിലേക്കുള്ള ഒഴുക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്നു
ഗോദാവരിഭദ്രാചലംതെലങ്കാനസിചൈയും വൈദ്യുതിയും
നർമ്മദസർദാർ സരോവർഗുജറാത്ത്പ്രധാന ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി
കൃഷ്ണതുങ്കഭദ്രകർണാടകസിചൈയും വൈദ്യുതിയും

2. പ്രധാന പർവതനിരകൾ

2.1. ലോകത്തിലെ പ്രധാന പർവതനിരകൾ

പർവതനിരസ്ഥാനംനീളം (കി.മീ.)ഏറ്റവും ഉയർന്ന ശിഖരം
ഹിമാലയ പർവതങ്ങൾഏഷ്യ2,400എവറസ്റ്റ് (8,848 മീ.)
ആൻഡീസ്ദക്ഷിണ അമേരിക്ക7,000അക്കോൺകാഗ്വ (6,962 മീ.)
ആൽപ്സ്യൂറോപ്പ്1,200മോൺ ബ്ലാങ്ക് (4,808 മീ.)
റോക്കി പർവതങ്ങൾവടക്കേ അമേരിക്ക4,800മൗണ്ട് എൽബർട്ട് (4,401 മീ.)
യുറാൽയൂറേഷ്യ1,600മൗണ്ട് നാരോഡ്നയ (1,895 മീ.)

2.2. ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന പർവതനിരകൾ

  • ഹിമാലയ പർവതങ്ങൾ: 2,400 കി.മീ., ഇന്ത്യയുടെ വടക്കൻ അതിർത്തി രൂപപ്പെടുത്തുന്നു, നിരവധി നദികളുടെ ഉറവിടം.
  • പശ്ചിമഘട്ടങ്ങൾ: 1,600 കി.മീ., ഇന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്ത് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, ജൈവവൈവിധ്യത്തിൽ സമ്പന്നം.
  • പൂർവഘട്ടങ്ങൾ: 1,400 കി.മീ., ഇന്ത്യയുടെ കിഴക്കൻ തീരത്ത് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, പശ്ചിമഘട്ടങ്ങളെക്കാൾ കുറച്ച് തുടർച്ചയുള്ളവ.
  • അരവല്ലി പർവതങ്ങൾ: 800 കി.മീ., രാജസ്ഥാനിലൂടെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇന്ത്യയിലെ പഴയ പർവതനിരകളിൽ ഒന്ന്.

3. പ്രധാന മരുഭൂമികൾ

3.1. ലോകത്തിലെ പ്രധാന മരുഭൂമികൾ

മരുഭൂമിസ്ഥാനംവിസ്തീർണ്ണം (കി.മീ.²)കുറിപ്പുകൾ
സഹാറവടക്കൻ ആഫ്രിക്ക9,200,000ഏറ്റവും വലിയ ചൂടുള്ള മരുഭൂമി
അറേബ്യൻമിഡിൽ ഈസ്റ്റ്3,000,000ചൂടുള്ള മരുഭൂമി, എണ്ണ സമ്പത്തിന്റെ വാസസ്ഥലം
ഗോബിഏഷ്യ1,300,000ചൈനയും മംഗോളിയയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു
കലഹാരിആഫ്രിക്ക900,000അർദ്ധ വരണ്ടത്, പൂർണ്ണമായും മരുഭൂമിയല്ല
അടകാമദക്ഷിണ അമേരിക്ക150,000ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വരണ്ട മരുഭൂമി

3.2. ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന മരുഭൂമികൾ

  • താർ മരുഭൂമി: 200,000 കി.മീ.², ഗ്രേറ്റ് ഇന്ത്യൻ മരുഭൂമി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, രാജസ്ഥാനിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
  • കച്ച് മരുഭൂമി: താർ മരുഭൂമിയുടെ ഭാഗം, ഗുജറാത്തിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
  • ചോളിസ്ഥാൻ മരുഭൂമി: പഞ്ചാബിൽ, പാകിസ്താനിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്, ഇന്ത്യയോട് ചേർന്നാണ്.

4. പ്രധാന ഹിമനദികൾ

4.1. ലോകത്തിലെ പ്രധാന ഹിമനദികൾ

ഹിമനദിസ്ഥാനംനീളം (കി.മീ.)കുറിപ്പുകൾ
ഗംഗോത്രിഇന്ത്യ23 കി.മീ.ഗംഗയുടെ ഉറവിടം
സിയാചിൻഇന്ത്യ-പാകിസ്താൻ72 കി.മീ.വിവാദ ഹിമനദി
ലാംബർട്ട്അന്റാർട്ടിക്ക400 കി.മീ.ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നീളമുള്ള ഹിമനദി
പെരിടോ മോറേനോഅർജന്റീന25 കി.മീ.പടാഗോണിയയുടെ ഭാഗം
അക്കോൺകാഗ്വഅർജന്റീന45 കി.മീ.ഹിമനദിയല്ല, പർവതമാണ്

4.2. ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന ഹിമനദികൾ

  • ഗംഗോത്രി ഹിമനദി: ഉത്തരാഖണ്ഡിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, ഗംഗയുടെ ഉറവിടം.
  • യമുനോത്രി ഹിമനദി: യമുനയുടെ ഉറവിടം, ഉത്തരാഖണ്ഡിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
  • ഭക്ര നാംഗൽ ഡാം: സത്ലജ് നദിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, ഹിമനദി പോഷിത നദിയിൽ നിർമ്മിച്ചത്.

5. ഉൾക്കടലുകൾ, ജലസന്ധികൾ, സമുദ്രങ്ങൾ

5.1. പ്രധാന ഉൾക്കടലുകൾ

ഉൾക്കടൽസ്ഥാനംവിസ്തീർണ്ണം (കി.മീ.²)കുറിപ്പുകൾ
ഗൾഫ് ഓഫ് മെക്സിക്കോവടക്കേ അമേരിക്ക1,550,000യുഎസ്എയും മെക്സിക്കോയും അതിരിടുന്നു
ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‌ലാൻഡ്ദക്ഷിണ കിഴക്കൻ ഏഷ്യ315,000വ്യാപാരത്തിന് പ്രധാനം
ഗൾഫ് ഓഫ് അഡൻആഫ്രിക്ക340,000റെഡ് സീയും അറേബ്യൻ സീയും തമ്മിലുള്ള തന്ത്രപ്രധാന ജലമാർഗം
ഗൾഫ് ഓഫ് ഗിനിആഫ്രിക്ക2,250,000എണ്ണ സമ്പത്തിൽ സമൃദ്ധം
ഗൾഫ് ഓഫ് കംബേഇന്ത്യ10,000സിന്ധു നദീതട സംസ്കാരത്തിന്റെ പുരാതന സ്ഥലം

5.2. പ്രധാന ജലസന്ധികൾ

കടൽക്കുഴിസ്ഥലംകുറിപ്പുകൾ
ജിബ്രാൾട്ടർ കടൽക്കുഴിയൂറോപ്പ്-ആഫ്രിക്കഅറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രത്തെ മെഡിറ്ററേനിയൻ സമുദ്രവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു
മലാക്ക കടൽക്കുഴിദക്ഷിണ കിഴക്കൻ ഏഷ്യഏറ്റവും തിരക്കേറിയ കപ്പൽമാർഗങ്ങളിലൊന്ന്
ഹോർമുസ് കടൽക്കുഴിമിഡിൽ ഈസ്റ്റ്എണ്ണയ്ക്കായി തന്ത്രപരമായ കടുത്ത കവാടം
ബെറിംഗ് കടൽക്കുഴിറഷ്യ-അലാസ്കഏഷ്യയെയും വടക്കേ അമേരിക്കയെയും വേർതിരിക്കുന്നു
പാൽക്ക് കടൽക്കുഴിഇന്ത്യ-ശ്രീലങ്കതമിഴ്നാടിനെയും ശ്രീലങ്കയെയും വേർതിരിക്കുന്നു

5.3. പ്രധാന സമുദ്രങ്ങൾ

സമുദ്രംസ്ഥലംവിസ്തീർണ്ണം (km²)കുറിപ്പുകൾ
മെഡിറ്ററേനിയൻ സമുദ്രംയൂറോപ്പ്-ആഫ്രിക്ക2,500,000ചൂടുള്ള, അടച്ച സമുദ്രം
അറേബ്യൻ സമുദ്രംഏഷ്യ2,800,000ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര വ്യാപാരത്തിന് പ്രധാനം
കരീബിയൻ സമുദ്രംഅമേരിക്കകൾ2,750,000ചൂടുള്ള, ആഴം കുറഞ്ഞ സമുദ്രം
റെഡ് സമുദ്രംആഫ്രിക്ക2,000,000ഉപ്പ് കൂടുതലുള്ള, കപ്പൽമാർഗത്തിന് പ്രധാനം
ജപ്പാൻ സമുദ്രംഏഷ്യ1,000,000ജപ്പാനും കൊറിയയും അതിരിടുന്നത്

6. പുല്ലുമേച്ചിൽപ്രദേശങ്ങൾ (പ്രൈറികൾ, സവന്നകൾ, പാമ്പാസുകൾ)

6.1. പുല്ലുമേച്ചിൽപ്രദേശങ്ങളുടെ തരങ്ങൾ

തരംസ്ഥലംസവിശേഷതകൾഉദാഹരണങ്ങൾ
പ്രൈറികൾവടക്കേ അമേരിക്കസമശീതോഷ്ണം, പുല്ലുപ്പാടങ്ങൾയുഎസ്എയുടെ ഗ്രേറ്റ് പ്ലെയിൻസ്
സവന്നകൾആഫ്രിക്കചിതറിയ മരങ്ങളുള്ള ഉഷ്ണമേഖല പുല്ലുമേച്ചിൽപ്രദേശങ്ങൾസെറെൻഗെട്ടി, കാലഹാരി
പാമ്പാസുകൾദക്ഷിണ അമേരിക്കഉത്പാദനക്ഷമമായ പുല്ലുപ്പാടങ്ങൾഅർജന്റീന, ഉറുഗ്വേ
സ്റ്റെപ്പുകൾഏഷ്യസമശീതോഷ്ണ പുല്ലുമേച്ചിൽപ്രദേശങ്ങൾമധ്യ ഏഷ്യ, റഷ്യ
വെൽഡുകൾആഫ്രിക്കകുറച്ചുമരങ്ങളുള്ള പുല്ലുമേച്ചിൽപ്രദേശങ്ങൾദക്ഷിണ ആഫ്രിക്ക

6.2. ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന പുല്ലുമേച്ചിൽപ്രദേശങ്ങൾ

  • ഛോട്ടാനഗ്പുർ പീഠഭൂമി: ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമിയുടെ ഭാഗമാണ്, പുല്ലുകളുള്ള സ്ഥലങ്ങളുണ്ട്.
  • താർ മരുഭൂമി: ചില പുല്ലുകളുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
  • കച്ച് മരുഭൂമി: ചില പുല്ലുകളുള്ള പ്രദേശങ്ങളുണ്ട്.
  • ഹിമാലയ പ്രദേശം: ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ ആൽപൈൻ പുല്ലുകളുണ്ട്.

6.3. മത്സരപരീക്ഷകൾക്കുള്ള പ്രധാന വസ്തുതകൾ

  • പ്രൈറികൾ ഉഴുതിളക്കാവുന്ന മണ്ണിനായി പ്രസിദ്ധമാണ്, പ്രധാന കൃഷിയിടങ്ങളാണ്.
  • സവന്നകൾ ഋതുപ്പെരുമാറ്റമുള്ള മഴയാൽ സവിശേഷതയുള്ളവയാണ്, പല വന്യജീവികളുടെയും വാസസ്ഥലമാണ്.
  • പാമ്പാസുകൾ സമൃദ്ധമായ കൃഷിയിടങ്ങൾക്കായി പ്രസിദ്ധമാണ്, കാലികൾക്കായി പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്.
  • സ്റ്റെപ്പുകൾ മധ്യേഷ്യയിൽ കാണപ്പെടുന്നു, അലയടിക്കുന്ന മേച്ചിലിനായി പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്.
  • വെൽഡുകൾ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്നു, മേച്ചിലിനും കൃഷിക്കും ഉപയോഗിക്കുന്നു.