इकाई 3 विद्युतरसायनशास्त्र (पाठ्यांतर्गत प्रश्न-३)
पाठ्यांतर्गत प्रश्न
३.७ द्रावणाची विद्युतवाहकता विरलनाने का कमी होते?
Show Answer
उत्तर
द्रावणाची विद्युतवाहकता म्हणजे द्रावणाच्या एकक घनफळात उपस्थित आयनांची चालकता होय. द्रावण विरल केले जाते तेव्हा (विद्युत वाहून नेणारे) आयनांची संख्या कमी होते. परिणामी, द्रावणाची विद्युतवाहकता विरलनाने कमी होते.
३.८ पाण्याचे $\Lambda_{m}^{o}$ मूल्य निश्चित करण्याचा एक मार्ग सुचवा.
Show Answer
उत्तर
$ \wedge_m^{o}({H}2 {O})=\lambda{{H}^{+}}^{o}+\lambda^{o} {OH}^{-} $
$ \text {We find out ;} \quad \wedge_m^{o}({HCl}), \wedge_m^{o}({NaOH}) \text { and } \wedge_m^{o}({NaCl}) .$
$\text {Then,} \wedge_m^{o}({H}_2 {O})=\wedge_m^{o}({HCl})+\wedge_m^{o}({NaOH})-\wedge_m^{o}({NaCl})$
३.९ $0.025 {~mol} {~L}^{-1}$ मेथॅनोइक आम्लाची मोलर चालकता $46.1 {~S} {~cm}^{2} {~mol}^{-1}$ आहे. त्याची वियोजन पातळी आणि वियोजन स्थिरांक काढा. दिलेले $\lambda^{o}\left({H}^{+}\right)$ $=349.6 {~S} {~cm}^{2} {~mol}^{-1}$ आणि $\lambda^{o}\left({HCOO}^{-}\right)=54.6 {~S} {~cm}^{2} {~mol}^{-1}$.
Show Answer
उत्तर
$C=0.025 {~mol} {~L}^{-1}$
$\Lambda_{m}=46.1 {\hspace{0.5mm} S\hspace{0.5mm}cm}^{2} {~mol}^{-1}$
$\lambda^{o}\left({H}^{+}\right)=349.6 {\hspace{0.5mm} S\hspace{0.5mm}cm}^{2} {~mol}^{-1}$
$\lambda^{o}\left({HCOO}^{-}\right)=54.6 {\hspace{0.5mm} S\hspace{0.5mm}cm}^{2} {~mol}^{-1}$
$\Lambda_{m}^{o}({HCOOH})=\lambda^{o}\left({H}^{+}\right)+\lambda^{o}\left({HCOO}^{-}\right)$
$\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad=349.6+54.6$
$\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad=404.2 {\hspace{0.5mm}S\hspace{0.5mm}cm}^{2} {~mol}^{-1}$
आता, वियोजन पातळी:
$ \begin{aligned} \alpha & =\frac{\Lambda_{m}({HCOOH})}{\Lambda_{m}^{o}({HCOOH})} \\ \\ & =\frac{46.1}{404.2} \\ \\ & =0.114 \text { (अंदाजे) } \end{aligned} $
$\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad{HCOOH} \rightleftharpoons {HCOO}^{-}+{H}^{+}$
$\text{Initial conc.} \quad\quad\quad\quad\quad c {~mol} {~L}^{-1}$
$\text{Conc. at eqm.} \quad\quad\quad\quad\hspace{0.1cm} c(1-\alpha) \quad\quad c \alpha \quad\quad\quad c \alpha$
अशाप्रकारे, वियोजन स्थिरांक:
$ K_a =\dfrac{c \propto^{2}}{(1-\propto)} $
$K_a =\dfrac{\left(0.025 \right)(0.114)^{2}}{(1-0.114)} $
$K_a =3.67 \times 10^{-4} $