आरआरबी तंत्रज्ञ सराव संच ३८

सामान्य जागरूकता (प्रश्न १ – प्रश्न २५)

१. व्यक्तिगत ऑलिम्पिक सुवर्णपदक जिंकणारे पहिले भारतीय कोण होते?
अ. लिएंडर पेस
ब. अभिनव बिंद्रा
क. राज्यवर्धन सिंग राठोड
ड. मिल्खा सिंग

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. अभिनव बिंद्रा यांनी बीजिंग २००८ मध्ये १० मी एअर-रायफलमध्ये सुवर्ण जिंकले.

२. “स्टॅच्यू ऑफ युनिटी” हे कोणत्या भारतीय नेत्यांसाठी समर्पित आहे?
अ. जवाहरलाल नेहरू
ब. महात्मा गांधी
क. सरदार वल्लभभाई पटेल
ड. बी. आर. आंबेडकर

Show Answerबरोबर: पर्याय क. गुजरातमध्ये स्थित, ही जगातील सर्वात उंच पुतळा आहे.

३. कोणत्या रेल्वे झोनचे मुख्यालय बिलासपूर येथे आहे?
अ. दक्षिण पूर्व मध्य
ब. पूर्व किनारा
क. उत्तर मध्य
ड. दक्षिण मध्य

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. दक्षिण पूर्व मध्य रेल्वेचे मुख्यालय बिलासपूर येथे आहे.

४. भारताच्या अध्यक्षतेखालील २०२३ जी-२० शिखर परिषद कोणत्या शहरात झाली?
अ. मुंबई
ब. नवी दिल्ली
क. बंगळूर
ड. कोलकाता

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. प्रगती मैदान येथे ही परिषद झाली.

५. “डिजिटल इंडिया” मोहीम कोणत्या वर्षी सुरू करण्यात आली?
अ. २०१४
ब. २०१५
क. २०१६
ड. २०१७

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. १ जुलै २०१५ रोजी सुरू.

६. भारतीय राज्यघटनेचा कोणता अनुच्छेद “मालमत्तेचा हक्क” शी संबंधित आहे?
अ. २१
ब. ३१
क. ३००अ
ड. १९

Show Answerबरोबर: पर्याय क. ३००अ (१९७८ मध्ये मूलभूत हक्कांतून काढून टाकला).

७. भारताचा पहिला स्वदेशी बनवलेला विमानवाहू नौका कोणता आहे?
अ. आयएनएस विक्रमादित्य
ब. आयएनएस विक्रांत
क. आयएनएस विशाल
ड. आयएनएस वीरात

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. आयएनएस विक्रांत (आयएसी-१) २०२२ मध्ये सेवेत रुजू.

८. “विंग्स ऑफ फायर” हे पुस्तक कोणी लिहिले आहे?
अ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम
ब. मनमोहन सिंग
क. विक्रम सेठ
ड. आर. के. नारायण

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. डॉ. कलाम यांचे आत्मचरित्र.

९. कोणत्या ग्रहाला “लाल ग्रह” म्हणतात?
अ. शुक्र
ब. गुरू
क. मंगळ
ड. शनि

Show Answerबरोबर: पर्याय क. लोह-ऑक्साईडमुळे लालसर रंग दिसतो.

१०. “प्रोजेक्ट टायगर” कोणत्या वर्षी सुरू करण्यात आले?
अ. १९६८
ब. १९७३
क. १९७८
ड. १९८२

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. १९७३ मध्ये जिम कॉर्बेट राष्ट्रीय उद्यानात.

११. २०११ च्या जनगणनेनुसार कोणत्या राज्याचा साक्षरता दर सर्वाधिक आहे?
अ. केरळ
ब. मिझोराम
क. गोवा
ड. त्रिपुरा

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. केरळ (९३.९१%).

१२. मानवी शरीरातील सर्वात मोठे अवयव कोणता आहे?
अ. मेंदू
ब. यकृत
क. त्वचा
ड. हृदय

Show Answerबरोबर: पर्याय क. त्वचा सुमारे २ मी² क्षेत्र व्यापते.

१३. राज्यसभेचे पदेन अध्यक्ष कोण असतात?
अ. राष्ट्रपती
ब. उपराष्ट्रपती
क. पंतप्रधान
ड. लोकसभा अध्यक्ष

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. अनुच्छेद ६४.

१४. कोणत्या भारतीय रेल्वे स्थानकाला पहिले “हरित रेल्वे स्थानक” म्हणून प्रमाणित करण्यात आले?
अ. मुंबई सेंट्रल
ब. सिकंदराबाद
क. जयपूर
ड. विजयवाडा

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. मुंबई सेंट्रल २०१८ मध्ये प्रमाणित.

१५. आर्जेंटिनाचे चलन कोणते आहे?
अ. पेसो
ब. रियाल
क. डॉलर
ड. फ्रँक

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. आर्जेंटाइन पेसो.

१६. भारताचा सर्वात लांब रस्ता पूल, धोला-सादिया, कोणत्या नदीवर बांधण्यात आला आहे?
अ. ब्रह्मपुत्र
ब. गंगा
क. लोहित
ड. तीस्ता

Show Answerबरोबर: पर्याय क. लोहित नदीवर अस्साम-अरुणाचल प्रदेश जोडतो (९.१५ किमी).

१७. कोव्हाक्सिन लस कोणत्या कंपनीने विकसित केली?
अ. सीरम इन्स्टिट्यूट
ब. भारत बायोटेक
क. डॉ. रेड्डीज
ड. झायडस कॅडिला

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. भारत बायोटेकने आयसीएमआरसोबत.

१८. २०२२ चा नोबेल शांतता पुरस्कार कोणाला देण्यात आला?
अ. जागतिक आरोग्य संघटना
ब. नादिया मुराद
क. अलेस बियालियात्स्की आणि संस्था
ड. मारिया रेसा

Show Answerबरोबर: पर्याय क. मेमोरियल आणि बेलारूसचे कार्यकर्ते.

१९. वातावरणाच्या कोणत्या स्तरामध्ये ओझोन थर असतो?
अ. क्षोभमंडल
ब. समतापमंडल
क. मध्यमंडल
ड. आयनमंडल

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. २०–३५ किमी उंची.

२०. पूर्णपणे सौर ऊर्जेवर चालणारे भारतातील पहिले विमानतळ कोणता आहे?
अ. बंगळूर
ब. कोची
क. हैदराबाद
ड. दिल्ली

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. कोचीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ.

२१. भारताचे सध्याचे महालेखापरीक्षक (जानेवारी २०२४ पर्यंत) कोण आहेत?
अ. राजीव मेहरिशी
ब. जी. सी. मुर्मू
क. विनोद राय
ड. शशिकांत शर्मा

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. ऑगस्ट २०२० मध्ये पदभार स्वीकारला.

२२. भारताचा पहिला बुलेट ट्रेन मार्ग कोणती शहरे जोडेल?
अ. दिल्ली–मुंबई
ब. मुंबई–अहमदाबाद
क. चेन्नई–बंगळूर
ड. दिल्ली–कोलकाता

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. ५०८ किमी एमएएचएसआर प्रकल्प.

२३. राष्ट्रीय विज्ञान दिन कोणत्या तारखेला साजरा केला जातो?
अ. २८ फेब्रुवारी
ब. १४ मार्च
क. ५ मे
ड. ११ जुलै

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. १९२८ मधील रमन प्रभा शोध स्मरणार्थ.

२४. टेनिसमधील “एस” या शब्दाचा अर्थ काय आहे?
अ. दुहेरी चूक
ब. स्पर्श न केलेला विजयी सर्व्ह
क. नेट कॉर्ड
ड. स्मॅश

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. परत न करता येणारा कायदेशीर सर्व्ह.

२५. “उडान” योजनेचे निरीक्षण कोणते मंत्रालय करते?
अ. नागरी विमान वाहतूक
ब. रेल्वे
क. पर्यटन
ड. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयाची प्रादेशिक संपर्क योजना.

गणित (प्रश्न २६ – प्रश्न ५०)

२६. १४४ आणि १९८ चा मसावि किती?
अ. ६
ब. १२
क. १८
ड. ३६

Show Answerबरोबर: पर्याय क. १४४=२⁴×३², १९८=२×३²×११ ⇒ मसावि=१८.

२७. जर ३^(x+२) = ८१, तर x ची किंमत किती?
अ. १
ब. २
क. ३
ड. ४

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. ३^(x+२)=३⁴ ⇒ x+२=४ ⇒ x=२.

२८. १२० मीटर लांबीची रेल्वे एक खांब ६ सेकंदात ओलांडते. तर तिचा वेग (किमी/तास) किती?
अ. ६०
ब. ७२
क. ८०
ड. ९०

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. १२०/६=२० मी/से → २०×१८/५=७२ किमी/तास.

२९. ₹ २५०० वर ३ वर्षांसाठी १२% दराने सरळव्याज किती?
अ. ₹ ८००
ब. ₹ ९००
क. ₹ १०००
ड. ₹ ११००

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. सरळव्याज=(२५००×१२×३)/१००=९००.

३०. जर खकिं = ₹ ७२०, नफा २५%, तर विकिं किती?
अ. ₹ ८६४
ब. ₹ ८८०
क. ₹ ९००
ड. ₹ ९६०

Show Answerबरोबर: पर्याय क. ७२०×१.२५=९००.

३१. ८, ११, १५, १८, २३, २५ यांचा मध्य किती?
अ. १५
ब. १६
क. १७
ड. १८

Show Answerबरोबर: पर्याय क. बेरीज १००/६ ≈१६.६७→१७ (जवळचे).

३२. जर x + १/x = ५, तर x² + १/x² = ?
अ. २३
ब. २४
क. २५
ड. २७

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. दोन्ही बाजूंचा वर्ग करा: x²+१/x²+२=२५ ⇒ २३.

३३. एका माणसाने दोन पेन प्रत्येकी ₹ ६०० ला विकले. एकावर त्याला २०% नफा झाला, दुसऱ्यावर २०% तोटा झाला. तर निव्वळ नफा/तोटा % किती?
अ. ४% तोटा
ब. ४% नफा
क. २% तोटा
ड. ना नफा ना तोटा

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. अशा प्रकारे नेहमी ४% तोटा होतो.

३४. √०.०००१ = ?
अ. ०.०१
ब. ०.००१
क. ०.१
ड. ०.०००१

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. ०.०१²=०.०००१.

३५. जर २x – ३y = ५ आणि x + y = ५, तर x ची किंमत किती?
अ. ३
ब. ४
क. ५
ड. ६

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. सोडवा: x=४, y=१.

३६. एक पाईप टाकी ६ तासात भरतो, दुसरा पाईप ८ तासात रिकामी करतो. जर दोन्ही एकाच वेळी उघडले, तर टाकी भरण्यासाठी लागणारा वेळ किती?
अ. १२ तास
ब. १६ तास
क. २४ तास
ड. ३२ तास

Show Answerबरोबर: पर्याय क. निव्वळ १/६–१/८=१/२४ ⇒ २४ तास.

३७. ३:५ या गुणोत्तराला ५:७ करण्यासाठी दोन्ही पदांमध्ये समान संख्या मिळवावी लागेल. ती संख्या कोणती?
अ. २
ब. ३
क. ४
ड. ५

Show Answerबरोबर: पर्याय क. (३+x)/(५+x)=५/७ ⇒ x=४.

३८. परिघ ४४ सेमी असलेल्या वर्तुळाचे क्षेत्रफळ किती? (π=२२/७)
अ. १४४
ब. १५४
क. १६४
ड. १८४

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. २πr=४४ ⇒ r=७ ⇒ πr²=१५४.

३९. जर x च्या ४०% = y च्या ६०%, तर x:y किती?
अ. २:३
ब. ३:२
क. ४:३
ड. ३:४

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. ०.४x=०.६y ⇒ x/y=३/२.

४०. १२, १५, १८ ने भाग जाणारी सर्वात लहान ४-अंकी संख्या कोणती?
अ. १०००
ब. १०२०
क. १०८०
ड. १२००

Show Answerबरोबर: पर्याय क. लसावि=१८०; १८०×६=१०८०.

४१. जर log₁₀2 = ०.३०१०, तर log₁₀80 = ?
अ. १.६०२०
ब. १.६९९०
क. १.९०३०
ड. २.००००

Show Answerबरोबर: पर्याय क. log(८×१०)=log८+१=३log२+१=०.९०३+१=१.९०३.

४२. एक दुकानदार खकिं वर ४०% अधिक किंमत छापतो आणि २०% सूट देतो. तर नफा % किती?
अ. ८%
ब. १०%
क. १२%
ड. १५%

Show Answerबरोबर: पर्याय क. १.४×०.८=१.१२ ⇒ १२%.

४३. पहिल्या २० नैसर्गिक संख्यांची बेरीज किती?
अ. १९०
ब. २००
क. २१०
ड. २२०

Show Answerबरोबर: पर्याय क. n(n+१)/२=२०×२१/२=२१०.

४४. जर tan θ = ३/४, तर sin θ + cos θ = ?
अ. ७/५
ब. १
क. ६/५
ड. ५/४

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. ३-४-५ त्रिकोण ⇒ ३/५+४/५=७/५.

४५. एक रक्कम सरळव्याजाने ६ वर्षात ४ पट होते. तर वार्षिक व्याजदर % किती?
अ. ४०%
ब. ५०%
क. ६०%
ड. ६६.६%

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. सरळव्याज=३P, R=(३P×१००)/(P×६)=५०%.

४६. (०.३̅ + ०.४̅) ची किंमत किती?
अ. ०.७̅
ब. ०.७
क. ०.८̅
ड. ०.७७

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. १/३+४/९=७/९=०.७̅.

४७. एक कार ६० किमी अंतर ३० किमी/तास वेगाने आणि ६० किमी अंतर ६० किमी/तास वेगाने प्रवास करते. तर सरासरी वेग किती?
अ. ४० किमी/तास
ब. ४५ किमी/तास
क. ४८ किमी/तास
ड. ५० किमी/तास

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. १२०/(२+१)=४० किमी/तास.

४८. जर a³ – b³ = ५६ आणि a – b = २, तर ab = ?
अ. ६
ब. ८
क. १०
ड. १२

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. a²+ab+b²=२८, (a–b)²=४ ⇒ ab=८.

४९. एक घड्याळ ४:३० दाखवते. तर तासकाटा व मिनिटकाटा यांच्यातील कोन किती?
अ. ३५°
ब. ४५°
क. ६०°
ड. ७५°

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. |३०×४–५.५×३०|=४५°.

५०. ₹ १००० वर २ वर्षांसाठी १०% वार्षिक दराने अर्धवार्षिक चक्रवाढ व्याज किती?
अ. ₹ २१०
ब. ₹ २१५.५०
क. ₹ २२०
ड. ₹ २२५

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. १०००(१.०५)⁴–१०००=२१५.५०.

सामान्य बुद्धिमत्ता आणि तर्कशक्ती (प्रश्न ५१ – प्रश्न ७५)

५१. विसंगत पर्याय ओळखा:
अ. टोमॅटो
ब. काकडी
क. वांगी
ड. सफरचंद

Show Answerबरोबर: पर्याय ड. सफरचंद हे कच्चे खाण्याचे फळ आहे, बाकीचे पाककृतीतील भाज्या आहेत.

५२. पुढील मालिका पूर्ण करा: ३, ८, १८, ३८, ?
अ. ५८
ब. ६८
क. ७८
ड. ८८

Show Answerबरोबर: पर्याय क. नमुना ×२+२.

५३. जर ROSE हे ५८१७ असे संकेतबद्ध केले असेल, तर SOAR हे कसे संकेतबद्ध केले जाईल?
अ. ७१५८
ब. ७५१८
क. ७५८१
ड. ७८५१

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. अक्षरांच्या स्थानांची उलटी करा.

५४. एका महिलेकडे बोट दाखवून राम म्हणाला, “ती माझ्या आजोबांच्या एकुलत्या एक मुलाची मुलगी आहे.” तर ती महिला रामशी कशी संबंधित आहे?
अ. बहीण
ब. चुलत बहीण
क. आत्या
ड. आई

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. एकुलता एक मुलगा म्हणजे रामचे वडील; मुलगी म्हणजे बहीण.

५५. “R” या आकृतीची आरसा प्रतिमा कोणती? (आडवा आरसा गृहीत धरा)
अ. R
ब. Я
क. Ɔ
ड. ɿ

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. उलटे R (सिरिलिक Ya).

५६. “डॉक्टर : स्टेथोस्कोप” या जोडीप्रमाणेच संबंध असलेली जोडी निवडा.
अ. सुतार : खरा
ब. चित्रकार : कॅनव्हास
क. शेफ : ओव्हन
ड. शेतकरी : नांगर

Show Answerबरोबर: पर्याय अ. व्यवसाय-विशिष्ट साधनाचा संबंध.

५७. जर ‘+’ चा अर्थ ‘×’, ‘–’ चा अर्थ ‘÷’, ‘×’ चा अर्थ ‘–’, ‘÷’ चा अर्थ ‘+’ असेल, तर ४ + ३ × २ – ६ ÷ ३ = ?
अ. ८
ब. १०
क. १२
ड. १४

Show Answerबरोबर: पर्याय क. ४×३–२÷६+३=१२–०.३३+३≈१२ (जवळचे).

५८. शब्दांची योग्य क्रमाने मांडणी करा: १. बी २. रोपे ३. फळ ४. फूल ५. परागीभवन
अ. १,२,३,४,५
ब. १,२,४,५,३
क. १,२,५,४,३
ड. २,१,४,५,३

Show Answerबरोबर: पर्याय ब.

५९. दिलेल्या आकृतीतील (४×४ ग्रीड) चौरसांची संख्या किती?
अ. १६
ब. २५
क. ३०
ड. ३६

Show Answerबरोबर: पर्याय क. १²+२²+३²+४²=३०.

६०. जर १ नोव्हेंबर हा सोमवार असेल, तर १ डिसेंबर कोणता वार असेल?
अ. बुधवार
ब. गुरुवार
क. शुक्रवार
ड. शनिवार

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. ३० दिवस ≡ २ विषम दिवस ⇒ सोम+२=बुध? सोम+३०=गुरु.

६१. विधान: सर्व मांजरी कुत्री आहेत. काही कुत्री उंदीर आहेत.
निष्कर्ष: I. काही उंदीर मांजरी आहेत. II. सर्व उंदीर कुत्री आहेत.
अ. फक्त I
ब. फक्त II
क. दोन्ही
ड. दोन्हीही नाही

Show Answerबरोबर: पर्याय ड. दोन्ही निष्कर्ष सत्य नाहीत.

६२. संकेत भाषा: APPLE → ५०, तर BANANA → ?
अ. ६०
ब. ६२
क. ६४
ड. ६६

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. A=१… बेरीज×२: (२+१६+१६+१२+१०)=५६? समायोजन: BANANA=२+१+१४+१+१४+१=३३×२=६६? जवळचे ६६, परंतु मानक=६२ (पर्याय). नेमके: ६६. (पर्याय ड).

६३. सारणीतील गहाळ संख्या शोधा:
२ ३ ५
४ ६ १०
६ ९ ?
अ. १३
ब. १५
क. १७
ड. १९

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. तिसरी ओळ=३×पहिली ओळ ⇒ ५×३=१५.

६४. प्राध्यापक, शिक्षक, मानव यांचे प्रतिनिधित्व कोणते वेन आकृती करते? (मानव सर्वात मोठे वर्तुळ, शिक्षक आत, प्राध्यापक शिक्षकाच्या आत)
अ. प्राध्यापक⊂शिक्षक⊂मानव
ब. शिक्षक⊂प्राध्यापक⊂मानव
क. वेगळे
ड. फक्त ओव्हरलॅप

Show Answerबरोबर: पर्याय अ.

६५. A हा १० मी उत्तरेकडे, २० मी पूर्वेकडे, १० मी दक्षिणेकडे चालतो. तर तो सुरुवातीच्या ठिकाणापासून ___ मीटर दूर आहे.
अ. १०
ब. २०
क. ३०
ड. ४०

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. निव्वळ २० मी पूर्वेकडे.

६६. जर ४९ : ८१ :: १२१ : ?
अ. १४३
ब. १६९
क. १८१
ड. २२१

Show Answerबरोबर: पर्याय ब. ७²:९² :: ११²:१३²=१६९.

६७. विसंगत संख्यात्मक जोडी ओळखा:
अ. १२-१४४
ब. १५-२२५
क. १८-३२४
ड. २०-५००

Show Answerबरोबर: पर्याय ड. २०²=४००≠५००.

६८. अर्थपूर्ण क्रम निवडा: १. परिच्छेद २. शब्द ३. अक्षर ४