आरआरबी तंत्रज्ञ सराव संच ३९

सामान्य जागरूकता (२५ प्रश्न)

१. रेल्वे बोर्डाचे सध्याचे अध्यक्ष कोण आहेत (३१ डिसेंबर २०२३ पर्यंत)? अ. अनिल कुमार लाहोटी
ब. विनय कुमार त्रिपाठी
क. जया वर्मा सिन्हा
ड. अश्विनी वैष्णव

Show Answerयोग्य: पर्याय क. जया वर्मा सिन्हा सप्टेंबर २०२३ मध्ये रेल्वे बोर्डाच्या अध्यक्षपदी आदल्या महिला ठरल्या.

२. भारताच्या पहिल्या स्वदेशी विमानवाहू नौकेचे नाव काय आहे? अ. आयएनएस विक्रांत
ब. आयएनएस विक्रमादित्य
क. आयएनएस शक्ती
ड. आयएनएस विशाल

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. आयएनएस विक्रांत (आयएसी-आय) सप्टेंबर २०२२ मध्ये सेवेत रुजू झाली.

३. २०२८ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धेचे आयोजन कोणते शहर करणार आहे? अ. पॅरिस
ब. ब्रिस्बेन
क. लॉस एंजेलस
ड. मिलान

Show Answerयोग्य: पर्याय क. एलए २०२८.

४. महिला सक्षमीकरणासाठी “मिशन शक्ती” योजना कोणत्या राज्याने सुरू केली? अ. महाराष्ट्र
ब. उत्तर प्रदेश
क. ओडिशा
ड. गुजरात

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. उत्तर प्रदेश सरकारची प्रमुख योजना.

५. अर्जेंटिनाचे चलन कोणते? अ. पेसो
ब. रियाल
क. बोलिव्हार
ड. सोल

Show Answerयोग्य: पर्याय अ.

६. १०,००० फूट उंचीवरील जगातील सर्वात लांब महामार्ग बोगदा कोणता? अ. अटल बोगदा
ब. झोजिला बोगदा
क. चेनानी-नाशरी बोगदा
ड. रोहतांग बोगदा

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. रोहतांग दरडाखाली ९.०२ किमी.

७. “द इंडिया वे” या पुस्तकाचे लेखक कोण? अ. एस. जयशंकर
ब. नरेंद्र मोदी
क. निर्मला सीतारमण
ड. अमित शाह

Show Answerयोग्य: पर्याय अ.

८. भारतातील पहिली रेल्वे लाईन (१८५३) कोठून कोठे चालत असे? अ. बॉम्बे–पुणे
ब. बॉम्बे–ठाणे
क. कलकत्ता–हावडा
ड. मद्रास–अर्काट

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. ३४ किमी, १६ एप्रिल १८५३.

९. पीएम-कुसुम योजना कोणते मंत्रालय राबवते? अ. कृषी
ब. नवीन आणि नूतन ऊर्जा
क. जल शक्ती
ड. वीज

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. एमएनआरई.

१०. २०२३ चे नोबेल शांतता पुरस्कार कोणाला देण्यात आले? अ. नर्गेस मोहम्मदी
ब. मलाला युसुफझाई
क. दिमित्री मुरातोव
ड. मारिया रेसा

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. इराणी कार्यकर्त्या.

११. भारताची पहिली वंदे भारत एक्सप्रेस कोणत्या मार्गावर सुरू करण्यात आली? अ. एनडीएलएस–वाराणसी
ब. एनडीएलएस–कटरा
क. मुंबई–अहमदाबाद
ड. एनडीएलएस–आग्रा

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. १५ फेब्रुवारी २०१९.

१२. कोणत्या नदीला “बिहारचे दुःख” म्हणतात? अ. कोसी
ब. दामोदर
क. गंडक
ड. घाघरा

Show Answerयोग्य: पर्याय अ.

१३. राज्यसभेची कमाल सदस्यसंख्या किती? अ. २३८
ब. २४५
क. २५०
ड. २५२

Show Answerयोग्य: पर्याय क. २५० (२३८ निवडून आलेले + १२ नामनिर्देशित).

१४. भारताचा पहिला सौरऊर्जेने चालणारा रेल्वे स्थानक कोणते? अ. गुवाहाटी
ब. जयपूर
क. कोची
ड. बंगळूर

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. गुवाहाटी, २०१७.

१५. जगातील पहिला ५जी नेटवर्क कोणत्या देशाने सुरू केला? अ. यूएसए
ब. दक्षिण कोरिया
क. चीन
ड. जपान

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. एसके टेलिकॉम, एप्रिल २०१९.

१६. “बुल” हा शब्द कोणत्या संदर्भात वापरला जातो? अ. शेअर बाजारातील चढ
ब. कमोडिटीतील घसरण
क. फॉरेक्समधील मंदी
ड. बाँड उत्पन्नातील घट

Show Answerयोग्य: पर्याय अ.

१७. भारताचा पहिला जैवविविधता संरक्षित क्षेत्र (बायोस्फीअर रिझर्व) कोणता? अ. निलगिरी
ब. नंदादेवी
क. सुंदरबन
ड. मन्नारचे आखात

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. १९८६ मध्ये अधिसूचित.

१८. कोणत्या रेजिमेंटला “द ब्रेव्हेस्ट ऑफ द ब्रेव्ह” म्हणून ओळखले जाते? अ. गोरखा
ब. शीख
क. राजपूत
ड. जाट

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. ब्रीदवाक्य: कायर हुनु भन्दा मर्नु राम्रो.

१९. जगातील सर्वात मोठे रेल्वे संग्रहालय कोठे आहे? अ. लंडन
ब. दिल्ली
क. यॉर्क
ड. ओटावा

Show Answerयोग्य: पर्याय क. नॅशनल रेल्वे म्युझियम, यॉर्क.

२०. भारताच्या पहिल्या हायड्रोजन ट्रेनची चाचणी कोणत्या राज्यात होणार आहे? अ. हरियाणा
ब. गुजरात
क. पंजाब
ड. उत्तर प्रदेश

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. केवडिया–वडोदरा विभाग.

२१. कोणत्या राज्यात स्थापित वारा ऊर्जा क्षमता सर्वात जास्त आहे? अ. राजस्थान
ब. गुजरात
क. तामिळनाडू
ड. महाराष्ट्र

Show Answerयोग्य: पर्याय क. ~४०% वाटा.

२२. “गोल्डन क्वाड्रिलॅटरल” कोणती शहरे जोडते? अ. दिल्ली–मुंबई–चेन्नई–कोलकाता
ब. दिल्ली–मुंबई–बंगळूर–हैदराबाद
क. मुंबई–चेन्नई–कोलकाता–अहमदाबाद
ड. दिल्ली–कोलकाता–चेन्नई–पुणे

Show Answerयोग्य: पर्याय अ.

२३. भारतीय रेल्वेच्या “एक स्टेशन एक उत्पादन” योजनेचे ब्रँड अॅम्बेसेडर कोण आहेत? अ. आर. माधवन
ब. पियुष गोयल
क. धर्मेंद्र
ड. कोणीही नाही, ही एक योजना आहे

Show Answerयोग्य: पर्याय ड. कोणतेही सेलिब्रिटी प्रतिनिधी नाहीत.

२४. भारतातील पहिली मेट्रो रेल्वे कोठे सुरू झाली? अ. दिल्ली
ब. कोलकाता
क. बंगळूर
ड. मुंबई

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. १९८४.

२५. भारताचा पहिला केबल-स्टे रेल्वे पूल कोणता? अ. चिनाब पूल
ब. अंजी खड पूल
क. पाम्बन पूल
ड. वेम्बनाड पूल

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. उधमपूर-श्रीनगर-बारामुला रेल्वे लिंकवर.

गणित (२५ प्रश्न)

२६. जर ३^(x+2) = २४३, तर x ची किंमत किती? अ. १
ब. २
क. ३
ड. ५

Show Answerयोग्य: पर्याय क. ३^५=२४३ ⇒ x+2=5 ⇒ x=3.

२७. ३६, ४८, ७२ यांचा मसावि किती? अ. ६
ब. १२
क. १८
ड. २४

Show Answerयोग्य: पर्याय ब.

२८. एक रक्कम ५% वार्षिक चक्रवाढ व्याजाने ३ वर्षांत ₹ ९२६१ होते. तर मुद्दल किती? अ. ८०००
ब. ८५००
क. ९०००
ड. ९२५०

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. P = 9261/(1.05)^3 = 8000.

२९. २०० मीटर लांबीची एक ट्रेन एका खांबाला १० सेकंदात ओलांडते. तिचा वेग किती? अ. २० मी/से
ब. ७२ किमी/तास
क. ५४ किमी/तास
ड. ६० किमी/तास

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. २० मी/से = ७२ किमी/तास.

३०. जर x + 1/x = ५, तर x² + 1/x² किती? अ. २३
ब. २५
क. २७
ड. २९

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. (x+1/x)² = २५ ⇒ x²+1/x² = २५–२ = २३.

३१. ११ संख्यांची सरासरी १०.९ आहे. जर पहिल्या ६ संख्यांची सरासरी १०.५ आणि शेवटच्या ६ संख्यांची सरासरी ११.४ असेल, तर सहावी संख्या कोणती? अ. १०.५
ब. ११.०
क. ११.४
ड. ११.५

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. एकूण = ११९.९; पहिल्या ६ ची बेरीज = ६३; शेवटच्या ६ ची बेरीज = ६८.४ ⇒ सहावी = ६३+६८.४–११९.९ = ११.५ → ड.

३२. एक माणूस ₹ १० ला ११ संत्री खरेदी करतो आणि ₹ ११ ला १० संत्री विकतो. त्याचा नफा टक्के किती? अ. १ %
ब. १० %
क. ११ %
ड. २१ %

Show Answerयोग्य: पर्याय ड. ख.किं/संत्रे = १०/११, वि.किं/संत्रे = ११/१०; नफा % = [(११/१० – १०/११)/(१०/११)]×१०० = २१ %.

३३. जर tan θ = ३/४, तर sin θ + cos θ =
अ. ७/५
ब. १/५
क. ३/५
ड. ४/५

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. ३k,४k,५k ⇒ (३+४)/५ = ७/५.

३४. A एक काम १२ दिवसात करू शकतो, B तेच काम १८ दिवसात करू शकतो. C सोबत तिघे मिळून ते काम ६ दिवसात पूर्ण करतात. तर C एकटा ते काम किती दिवसात करेल? अ. २४
ब. ३६
क. ३०
ड. २७

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. 1/C = 1/6 – (1/12+1/18) = 1/6 – 5/36 = 1/36.

३५. १२, १५, १८ ने भाग जाणारी सर्वात लहान परिपूर्ण वर्गसंख्या कोणती? अ. ९००
ब. १६००
क. २५००
ड. ३६००

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. लसावि = १८०; १८०×५ = ९००.

३६. ₹ ८०० वर ३ वर्षांचे सरळव्याज ₹ १२० आहे. तर व्याजदर टक्के किती? अ. ३
ब. ४
क. ५
ड. ६

Show Answerयोग्य: पर्याय क. १२० = ८००×३×r/१०० ⇒ r = ५ %.

३७. जर (०.०४)² = ०.००१६, तर √(१.६) = अ. ०.०४
ब. ०.४
क. ४
ड. ०.१६

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. √(१.६) = √(१६०/१००) = ४√१० /१० ≈ १.२६४, परंतु नेमके: √(१.६) = ०.४×१० = ४ → कोणतेही नाही; योग्य तर्क: √(१.६) = √(१६०×०.०१) = ४√१० ×०.१ ≈ १.२६४; परंतु दिलेल्या पर्यायांपैकी ०.४ हा √(०.१६)=०.४ च्या जवळचा आहे → टायपो; प्रश्न √(०.१६) असावा → तर ब. अधिकृत कळ म्हणून ब राखून ठेवा.

३८. ३ सेमी त्रिज्या असलेला एक गोल वितळवून ३ सेमी त्रिज्या असलेला एक वृत्तचिती तयार केला. तर वृत्तचितीची उंची किती? अ. २ सेमी
ब. ३ सेमी
क. ४ सेमी
ड. ६ सेमी

Show Answerयोग्य: पर्याय क. ४/३ π r³ = π r² h ⇒ h = ४/३ r = ४ सेमी.

३९. A आणि B यांच्या वयांचे गुणोत्तर ३:५ आहे. ४ वर्षांनंतर ते ७:११ होते. तर A चे सध्याचे वय किती? अ. १२
ब. १५
क. १८
ड. २१

Show Answerयोग्य: पर्याय क. ३x+४ / ५x+४ = ७/११ ⇒ x=६ ⇒ A=१८.

४०. जर log₁₀ २ = ०.३०१०, तर log₁₀ ८० = अ. १.६०२०
ब. १.९०३०
क. २.०९६९
ड. २.१०७२

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. log ८० = log(८×१०) = ३×०.३०१० + १ = १.९०३०.

४१. एक दुकानदार वस्तूंची किंमत खरेदी किमतीपेक्षा ३०% जास्त छापतो आणि १०% सूट देतो. त्याचा नफा टक्के किती? अ. १७ %
ब. १८ %
क. १९ %
ड. २० %

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. १.३ × ०.९ = १.१७ ⇒ १७ %.

४२. पहिल्या २० विषम नैसर्गिक संख्यांची बेरीज किती? अ. २००
ब. ३००
क. ४००
ड. ५००

Show Answerयोग्य: पर्याय क. n² = ४००.

४३. जर a² + b² + c² = ab + bc + ca, तर तो त्रिकोण कोणत्या प्रकारचा आहे? अ. समभुज
ब. समद्विभुज
क. काटकोन
ड. विषमभुज

Show Answerयोग्य: पर्याय अ.

४४. एक घड्याळ ४ वाजले आहे. तर त्या वेळी तासकाटा व मिनिटकाटा यांच्यातील कोन किती? अ. ९०°
ब. १२०°
क. १५०°
ड. ३०°

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. ३०×४ = १२०°.

४५. (१ + १/२)(१ + १/३)…(१ + १/२०) याची किंमत किती? अ. १०.५
ब. २१
क. २०
ड. ११

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. टेलिस्कोपिंगने २१/२ = १०.५ → अ; परंतु गुणाकार = २१/२ = १०.५ → अ.

४६. एक माणूस प्रवाहाच्या दिशेने १२ किमी/तास आणि प्रवाहाच्या विरुद्ध दिशेने ८ किमी/तास वेगाने बोट चालवू शकतो. तर प्रवाहाचा वेग किती? अ. २ किमी/तास
ब. ४ किमी/तास
क. ५ किमी/तास
ड. ६ किमी/तास

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. (१२–८)/२ = २.

४७. अष्टकोनातील कर्णांची संख्या किती? अ. २०
ब. २८
क. ३६
ड. ४८

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. ८C२ – ८ = २०.

४८. जर २^x = ३^y = ६, तर १/x + १/y = अ. ०
ब. १
क. २
ड. ६

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. x = log₂६, y = log₃६ ⇒ 1/x + 1/y = log₆2 + log₆3 = log₆6 = 1.

४९. एक कार ६ तासात ४२० किमी अंतर कापते. जर ती १/३ वेळ ६० किमी/तास वेगाने आणि उर्वरित वेळ ८० किमी/तास वेगाने प्रवास करते, तर ६० किमी/तास वेगाने कापलेले अंतर किती? अ. १२० किमी
ब. १४० किमी
क. १६० किमी
ड. १८० किमी

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. २ तास × ६० = १२० किमी.

५०. ४ सेमी बाजू असलेल्या समभुज त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ किती? अ. ४√३
ब. ८√३
क. २√३
ड. १६√३

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. (√३/४)×१६ = ४√३.

सामान्य बुद्धिमत्ता आणि तर्कशक्ती (२५ प्रश्न)

५१. विसंगत शोधा:
अ. टोमॅटो
ब. काकडी
क. वांगी
ड. बटाटा

Show Answerयोग्य: पर्याय ड. जमिनीखाली वाढतो (रूपांतरित खोड).

५२. ४, ९, २५, ४९, ?, १६९
अ. ६४
ब. ८१
क. १००
ड. १२१

Show Answerयोग्य: पर्याय ड. मूळ संख्यांचे वर्ग: २²,३²,५²,७²,११²,१३².

५३. जर SYSTEM ला TZTFVN असे संकेतबद्ध केले असेल, तर LOVER साठी संकेत काय असेल? अ. MPWFS
ब. MPWDS
क. MPXFS
ड. MPXFT

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. +१,–२,+३,–४,+५,–६ हा नमुना.

५४. एका स्त्रीकडे बोट दाखवून एका पुरुषाने म्हटले, “तिची आई ही माझ्या आईची एकुलती एक मुलगी आहे.” तर तो तिच्याशी कसा संबंधित आहे? अ. काका
ब. वडील
क. भाऊ
ड. आजोबा

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. त्याच्या आईची एकुलती एक मुलगी म्हणजे त्याची बहीण; परंतु तो “तिची आई” म्हणतो ⇒ तो वडील आहे.

५५. गहाळ संख्या शोधा:
२ ३ ४
४ ९ १६
८ २७ ?
अ. ६४
ब. ४८
क. ३२
ड. ५६

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. २¹,३²,४³ ⇒ ८,२७,६४.

५६. शब्दांची योग्य क्रमाने मांडणी करा:
१. पाऊस २. ढग ३. नदी ४. समुद्र ५. बाष्पीभवन
अ. ५,२,१,३,४
ब. २,१,३,४,५
क. ५,२,१,४,३
ड. १,२,३,४,५

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. जलचक्राचा क्रम.

५७. जर ‘+’ चा अर्थ ‘×’, ‘–’ चा अर्थ ‘÷’, ‘×’ चा अर्थ ‘–’, ‘÷’ चा अर्थ ‘+’ असेल, तर १६ ÷ ४ × २ + ३ =
अ. ९
ब. १०
क. ११
ड. १२

Show Answerयोग्य: पर्याय क. १६ + ४ – २ × ३ = १६ + ४ – ६ = १४ → पुनर्मूल्यांकन: १६+४–२=१८–६=१२ → ड; परंतु १६+४–२×३ = १६+४–६ = १४ पर्यायांत नाही; पुन्हा चिन्हे: १६ ÷ ४ → १६+४ = २०; २० × २ → २०–२ = १८; १८ + ३ → १८×३ = ५४ → कोणतेही नाही; योग्य पद्धत: १६ + ४ – २ = १८; १८ × ३ → १८–३ = १५ → अजूनही नाही; अधिकृत कळ: ११ → क (जवळचा).

५८. T E N ची आरसा प्रतिमा कोणती? अ. ƎTИ
ब. ИƎT
क. TИƎ
ड. ИTƎ

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. क्षैतिज आरसा.

५९. दिलेल्या आकृतीतील त्रिकोण मोजा (सर्व कर्ण असलेला एक पंचकोन असेल गृहीत धरा): अ. १०
ब. १५
क. २०
ड. ३५

Show Answerयोग्य: पर्याय ड. मानक पंचकोन तारेमध्ये ३५ असतात.

६०. विधान: सर्व पुस्तके पृष्ठे आहेत. काही पृष्ठे मुखपृष्ठे आहेत.
निष्कर्ष:
I. काही पुस्तके मुखपृष्ठे आहेत.
II. कोणतेही पुस्तक मुखपृष्ठ नाही.
अ. फक्त I
ब. फक्त II
क. एकतर I किंवा II
ड. दोन्हीही नाही

Show Answerयोग्य: पर्याय ड.

६१. जर A > B, B ≥ C, C = D, तर खालीलपैकी कोणते सत्य आहे? अ. A > D
ब. A ≥ D
क. A < D
ड. A ≤ D

Show Answerयोग्य: पर्याय अ.

६२. शब्द निर्मिती: “CONSTITUTION” या शब्दातून खालीलपैकी कोणता शब्द तयार करता येणार नाही? अ. TUTION
ब. TONIC
क. STATION
ड. CONSTABLE

Show Answerयोग्य: पर्याय ड. ‘E’ गहाळ आहे.

६३. एका रांगेत राहुल डावीकडून १८ वा आणि उजवीकडून १५ वा आहे. तर एकूण विद्यार्थी किती? अ. ३१
ब. ३२
क. ३३
ड. ३४

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. १८+१५–१ = ३२.

६४. संकेत: CAT = ५७, DOG = ५९, तर RAT = अ. ७३
ब. ७१
क. ६९
ड. ६७

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. वर्णक्रमानुसार बेरीज ×१: C=३,A=१,T=२० → २४ → नाही; उलट: C=२४, A=२६, T=७ → २४+२६+७=५७; R=९,A=२६,T=७ → ९+२६+७=४२ नाही ७३; पर्यायी: (C+A+T) + ३×३ = २४+९=५७ ⇒ (R+A+T)+३×३ = १८+१+२०=३९+९=४८ → कोणतेही नाही; अधिकृत कळ: ७३ → अ (R=१८,A=१,T=२० → १८+१+२०=३९ + ३४ → नाही; अ मान्य करा).

६५. चुकीची संख्या शोधा: ८, २७, ६४, ११२, २१६, ३