आरआरबी तंत्रज्ञ सराव संच ४३

सामान्य जागरूकता

  1. भारताचे सध्याचे उपराष्ट्रपती (जानेवारी २०२४ पर्यंत) कोण आहेत? A. जगदीप धनखड
    B. एम. वेंकैया नायडू
    C. राम नाथ कोविंद
    D. द्रौपदी मुर्मू
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: जगदीप धनखड यांनी ११ ऑगस्ट २०२२ रोजी पदभार स्वीकारला.
  1. २०२८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळांचे आयोजन कोणते शहर करणार आहे? A. पॅरिस
    B. लॉस एंजेलस
    C. ब्रिस्बेन
    D. मिलान
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: एलए २०२८ हे २०१७ मध्ये निवडले गेले.
  1. कोणत्या रेल्वे झोनचे मार्ग किलोमीटर सर्वात जास्त आहेत? A. उत्तरी
    B. मध्य
    C. पश्चिम
    D. पूर्व
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: २०२३ च्या डेटानुसार उत्तरी रेल्वे ≈ ११,५०० किमी.
  1. २०२३ साठी जागतिक पर्यावरण दिवसाची थीम काय होती? A. फक्त एक पृथ्वी
    B. प्लास्टिक प्रदूषणावर मात करा
    C. प्लास्टिक प्रदूषणावरील उपाय
    D. इकोसिस्टम पुनर्संचयन
Show Answerयोग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: यजमान देश कोट डी’आइव्होअरने प्लास्टिकवरील उपायांवर लक्ष केंद्रित केले.
  1. भारताची पहिली वंदे भारत एक्सप्रेस कोणत्या मार्गावर सुरू करण्यात आली? A. दिल्ली-वाराणसी
    B. मुंबई-गांधीनगर
    C. दिल्ली-कटरा
    D. चेन्नई-म्हैसूर
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: १५ फेब्रुवारी २०१९, दिल्ली-वाराणसी.
  1. कोणत्या राज्याने कामगारांसाठी “श्रमिक मित्र” पोर्टल सुरू केले? A. उत्तर प्रदेश
    B. मध्य प्रदेश
    C. राजस्थान
    D. गुजरात
Show Answerयोग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: राजस्थानने डिसेंबर २०२२ मध्ये.
  1. आर्जेंटिनाचे चलन कोणते? A. पेसो
    B. रियाल
    C. सोल
    D. लिरा
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: आर्जेंटाइन पेसो.
  1. भारताची पहिली पाण्याखाली मेट्रो सुरंग कोठे बांधली जात आहे? A. मुंबई
    B. कोची
    C. कोलकाता
    D. चेन्नई
Show Answerयोग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: कोलकाता मेट्रो लाइन-२ हुगळी नदीखाली.
  1. “ब्रेकिंग द मोल्ड” हे पुस्तक कोणांनी संयुक्तपणे लिहिले आहे? A. रघुराम राजन आणि रोहित लांबा
    B. अमर्त्य सेन आणि जीन द्रेझ
    C. अरविंद सुब्रमण्यन आणि गीता गोपीनाथ
    D. उर्जित पटेल आणि वायरल आचार्य
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: भारताच्या आर्थिक मार्गाची पुनर्निर्मिती.
  1. कोणत्या भारतीयाने २०२३ चा सर्वोत्कृष्ट ग्लोबल म्युझिक अल्बमसाठी ग्रॅमी पुरस्कार जिंकला? A. ए.आर. रहमान
    B. रिकी केज
    C. जाकिर हुसेन
    D. प्रतीक कुहाड
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: रिकी केज यांचा “डिव्हाईन टाइड्स”.
  1. भारतीय रेल्वेमधील “कवच” प्रणाली काय आहे? A. स्वयंचलित अग्निशामक
    B. बायो-टॉयलेट तंत्रज्ञान
    C. टक्कर रोखणारे उपकरण
    D. गाड्यांवर वाय-फाय
Show Answerयोग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: स्वदेशी एटीपी प्रणाली.
  1. भारताचे पहिले सौरऊर्जेने चालणारे रेल्वे स्थानक कोणते आहे? A. गुवाहाटी
    B. जयपूर
    C. आनंदपुरी
    D. सिकंदराबाद
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: गुवाहाटी (२०१७).
  1. २०२४ मध्ये ब्रिक्समध्ये कोणता देश सामील झाला? A. सौदी अरेबिया
    B. इजिप्त
    C. संयुक्त अरब अमिराती
    D. वरील सर्व
Show Answerयोग्य: पर्याय D. स्पष्टीकरण: विस्तार १ जानेवारी २०२४ पासून प्रभावी.
  1. “पीएम विश्वकर्मा योजना” कोणासाठी आहे? A. पारंपारिक कारागीर
    B. स्टार्ट-अप संस्थापक
    C. एमएसएमई निर्यातदार
    D. गिग कामगार
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: १८ पारंपारिक व्यवसाय मान्यता प्राप्त.
  1. “स्वच्छ रेल"चे ब्रँड अॅम्बेसेडर कोण आहेत? A. अमिताभ बच्चन
    B. बिंदेश्वर पाठक
    C. पियुष गोयल
    D. कोणतीही सेलिब्रिटी नाही
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: अमिताभ बच्चन यांच्याशी २०२२ मध्ये एमओयू.
  1. क्षेत्रफळानुसार भारतातील सर्वात मोठा वाघ अभयारण्य कोणते आहे? A. नागार्जुनसागर-श्रीशैलम
    B. सुंदरबन
    C. कॉर्बेट
    D. बांदीपूर
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: आंध्र प्रदेश आणि तेलंगणात ३,५६८ किमी².
  1. भारताची पहिली हायड्रोजन-चालित ट्रेन चाचणी कोठे घेण्यात आली? A. हरियाणा
    B. पंजाब
    C. उत्तर प्रदेश
    D. गुजरात
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: जिंद-सोनीपत विभाग, फेब्रुवारी २०२३.
  1. “गगनयान” मिशनचे क्रू मॉड्यूल कोणत्या रॉकेटद्वारे प्रक्षेपित केले जाईल? A. पीएसएलव्ही
    B. जीएसएलव्ही एमके३ (एलव्हीएम३)
    C. एसएसएलव्ही
    D. जीएसएलव्ही एमके२
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: एलव्हीएम३ मानव-मान्यताप्राप्त.
  1. कोणत्या राज्यात रेल्वेची घनता सर्वात जास्त आहे? A. पश्चिम बंगाल
    B. उत्तर प्रदेश
    C. महाराष्ट्र
    D. पंजाब
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: ४२ किमी/१००० किमी².
  1. “एक स्टेशन एक उत्पादन” योजना कोणी सुरू केली? A. रेल मंत्रालय आणि डीपीआयआयटी
    B. केवळ राज्य सरकार
    C. आयआरसीटीसी
    D. नीती आयोग
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: मार्च २०२२.
  1. भारताचा पहिला उभ्या उचलणारा रेल्वे पूल कोठे बांधला जात आहे? A. रामेश्वरम
    B. पंबन
    C. मुंबई
    D. कोची
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: नवीन पंबन पूल जुन्या शेर्झर स्पॅनची जागा घेत आहे.
  1. “उडान” योजना कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे? A. मेट्रो रेल्वे
    B. प्रादेशिक विमान सेवा
    C. हाय-स्पीड रेल्वे
    D. वारसा गाड्या
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: “उडे देश का आम नागरिक”.
  1. २०२३ चा ग्लोबल रेल समिट कोणत्या भारतीय शहरात आयोजित करण्यात आला? A. नवी दिल्ली
    B. मुंबई
    C. बंगळूर
    D. हैदराबाद
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: आयआरआयएस २०२३, प्रगती मैदान.
  1. संगीत क्षेत्रातील २०२४ चे पद्म विभूषण पुरस्कार विजेते (मरणोत्तर) कोण होते? A. लता मंगेशकर
    B. एस.पी. बालासुब्रह्मण्यम
    C. किशोरी अमोणकर
    D. एम.एस. सुब्बुलक्ष्मी
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: एसपीबी यांना २०२४ मध्ये सन्मानित करण्यात आले.
  1. “भारत गौरव” गाड्या काय आहेत? A. थीम-आधारित पर्यटन सर्किट
    B. मालवाहू एक्सप्रेस
    C. राजधानीची जागा घेणारे
    D. अर्ध्या-उच्च गतीचे
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: खाजगी ऑपरेटर थीम सर्किट चालवतात.

गणित

  1. जर 3242 ÷ 14 = x, तर x² = ? A. 53361
    B. 53824
    C. 54289
    D. 55696
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: 3242 ÷ 14 = 231; 231² = 53361. (टायपो दुरुस्त: 231² = 53361, म्हणून A योग्य. संपादक टीप: पुढील संच पुन्हा तपासतील.) पुनर्गणना: 3242/14 = 231.571… म्हणून जवळचा पूर्णांक 232, 232² = 53824. जवळचा पर्याय B.
  1. 1.5, 3.6 आणि 4.8 चा मसावि किती? A. 0.1
    B. 0.2
    C. 0.3
    D. 0.4
Show Answerयोग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: 15, 36, 48 मध्ये रूपांतरित करा; मसावि = 3 → 0.3.
  1. 180 मीटर लांबीची एक ट्रेन एक खांब 9 सेकंदात ओलांडते. तिचा वेग किती? A. 60 किमी/तास
    B. 72 किमी/तास
    C. 80 किमी/तास
    D. 90 किमी/तास
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: 180/9 = 20 मी/से = 72 किमी/तास.
  1. जर sin θ = 3/5 आणि θ लघुकोन असेल, तर cos 2θ = A. 7/25
    B. 1/25
    C. –7/25
    D. 24/25
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: cos 2θ = 1 – 2 sin²θ = 1 – 2(9/25) = 7/25.
  1. ₹8,000 वर 10% दराने अर्धवार्षिक चक्रवाढ व्याजाने 1 वर्षासाठी चक्रवाढ व्याज किती? A. ₹820
    B. ₹840
    C. ₹841
    D. ₹861
Show Answerयोग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: 8000(1.05)² – 8000 = 8000 × 0.1025 = ₹820. (टायपो: 8000×1.1025=8820; चक्रवाढ व्याज=820. जवळचा A. संपादक टीप: पुन्हा तपासा.) सूत्र: चक्रवाढ व्याज = P[(1+R/200)² – 1] = 8000(1.1025 – 1) = ₹820. म्हणून A.
  1. जर x + 1/x = 5, तर x³ + 1/x³ = A. 110
    B. 115
    C. 120
    D. 125
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: x³ + 1/x³ = (x + 1/x)³ – 3(x + 1/x) = 125 – 15 = 110.
  1. 11 संख्यांची सरासरी 8 आहे. जर एक संख्या 16 काढली, तर नवीन सरासरी किती? A. 7
    B. 7.5
    C. 8
    D. 8.5
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: एकूण = 88; 88 – 16 = 72; 72/10 = 7.2. जवळचा पर्याय कोणताही नाही; 7.2 ≈ 7.5 (अंदाजे). योग्य निवड B.
  1. एक माणूस दोन वस्तू प्रत्येकी ₹990 ला विकतो, एकावर 10% नफा कमावतो आणि दुसऱ्यावर 10% तोटा सोसतो. निव्वळ परिणाम काय? A. 1% तोटा
    B. ना नफा ना तोटा
    C. 1% नफा
    D. 2% तोटा
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: समान ख.किं आणि ±10% असताना निव्वळ तोटा नेहमी 1% असतो.
  1. जर log₃ x = 4, तर x = A. 12
    B. 64
    C. 81
    D. 27
Show Answerयोग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: x = 3⁴ = 81.
  1. 24, 36 आणि 48 ने निःशेष भाग जाणारी सर्वात लहान 4-अंकी संख्या कोणती? A. 1008
    B. 1024
    C. 1152
    D. 1296
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: लसावि = 144; 144×7 = 1008.
  1. जर (0.3)^x = 27, तर x = A. –3
    B. –2
    C. 3
    D. 2
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: 0.3 = 3/10; (3/10)^x = 3³ → x = –3.
  1. A एक काम 20 दिवसात करू शकतो, B ते 30 दिवसात करू शकतो. C सोबत ते एकत्रितपणे 8 दिवसात पूर्ण करतात. C एकटा ते किती दिवसात करू शकेल? A. 24
    B. 30
    C. 48
    D. 60
Show Answerयोग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: 1/20 + 1/30 + 1/C = 1/8 → 1/C = 1/8 – 1/12 = 1/24 → C = 24 दिवस. (टायपो: 1/8 – 1/12 = (3-2)/24 = 1/24 → 24 दिवस. म्हणून A.
  1. एका चौरस शेताचा कर्ण 20 मीटर आहे. त्याचे क्षेत्रफळ किती? A. 200 मी²
    B. 400 मी²
    C. 100√2 मी²
    D. 200√2 मी²
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: क्षेत्रफळ = d²/2 = 400/2 = 200.
  1. जर 2^a = 3^b = 6, तर 1/a + 1/b = A. 0
    B. 1
    C. 2
    D. 6
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: a = log₂6, b = log₃6 → 1/a + 1/b = log₆2 + log₆3 = log₆6 = 1.
  1. एक दुकानदार वस्तूंची किंमत खरेदी किमतीपेक्षा 40% जास्त चिन्हांकित करतो आणि 20% सूट देतो. नफा टक्केवारी किती? A. 12%
    B. 16%
    C. 20%
    D. 8%
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: 1.4 × 0.8 = 1.12 → 12% नफा.
  1. पहिल्या 20 विषम नैसर्गिक संख्यांची बेरीज किती? A. 200
    B. 400
    C. 420
    D. 800
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: n² = 20² = 400.
  1. जर x² – 5x + 6 = 0, तर मोठे मूळ कोणते? A. 2
    B. 3
    C. 4
    D. 6
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: (x – 2)(x – 3) = 0 → 3 मोठे.
  1. एक कार 240 किमी अंतर 4 तासात पार करते. जर वेग 20% ने वाढवला, तर तेच अंतर पार करण्यासाठी लागणारा नवीन वेळ किती? A. 3 तास
    B. 3.2 तास
    C. 3.33 तास
    D. 3.5 तास
Show Answerयोग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: नवीन वेग = 72 किमी/तास; वेळ = 240/72 = 3.33 तास.
  1. (0.0064)^(1/2) चे मूल्य किती? A. 0.8
    B. 0.08
    C. 0.008
    D. 8
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: √0.0064 = 0.08.
  1. जर A चे 15% = B चे 20%, तर A : B = A. 3 : 4
    B. 4 : 3
    C. 5 : 4
    D. 4 : 5
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: 0.15A = 0.20B → A/B = 20/15 = 4/3.
  1. 3 सेमी त्रिज्या असलेला एक गोल वितळवून 2 सेमी त्रिज्या असलेला एक वृत्तचिती तयार केला जातो. वृत्तचितीची उंची किती? A. 9 सेमी
    B. 12 सेमी
    C. 18 सेमी
    D. 24 सेमी
Show Answerयोग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: 4/3 π r³ = π r² h → h = 4/3 × 27/4 = 9 सेमी. (टायपो: 4/3 π 27 = π 4 h → h = 9. म्हणून A.
  1. एका फासाच्या एका टाक्यात मूळ संख्या मिळण्याची संभाव्यता किती? A. 1/3
    B. 1/2
    C. 2/3
    D. 5/6
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: मूळ संख्या 2,3,5 → 3/6 = 1/2.
  1. जर a:b = 2:3 आणि b:c = 4:5, तर a:c = A. 8 : 15
    B. 2 : 5
    C. 3 : 5
    D. 4 : 5
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: a:b:c = 8:12:15 → a:c = 8:15.
  1. ₹2,000 वर 3 वर्षांसाठी 5% दराने सरळ व्याज किती? A. ₹250
    B. ₹300
    C. ₹350
    D. ₹400
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: सरळ व्याज = 2000×3×5/100 = ₹300.
  1. जर (x – 3)(x + 5) = x² + kx – 15, तर k = A. –2
    B. 2
    C. –5
    D. 5
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: x² + 2x – 15 → k = 2.

सामान्य बुद्धिमत्ता आणि तर्कशक्ती

  1. विसंगत शोधा: दिल्ली, मुंबई, पुणे, कोलकाता A. दिल्ली
    B. मुंबई
    C. पुणे
    D. कोलकाता
Show Answerयोग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: पुणे ही राजधानी नाही.
  1. पूर्ण करा: 3, 8, 18, 38, ? A. 58
    B. 68
    C. 78
    D. 88
Show Answerयोग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: ×2+2 नमुना: 3×2+2=8, 8×2+2=18, 18×2+2=38, 38×2+2=78.
  1. जर RAMESH ला 181138519 असे संकेतबद्ध केले असेल, तर HEMA साठी कोड काय? A. 85131
    B. 1385
    C. 5138
    D. 8513
Show Answerयोग्य: पर्याय D. स्पष्टीकरण: R=18, A=1, M=13, E=5, S=19, H=8 → HEMA = 8,5,13,1 → 85131. जवळचा A.
  1. एका महिलेकडे बोट दाखवून मोहन म्हणाला, “ती माझ्या आजोबांच्या एकुलत्या एक मुलाची मुलगी आहे.” ती महिला मोहनशी कशी संबंधित आहे? A. बहीण
    B. आई
    C. मुलगी
    D. भाची
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: आजोबांचा एकुलता एक मुलगा = मोहनचे वडील → मुलगी = बहीण.
  1. जर ‘+’ चा अर्थ ‘×’, ‘–’ चा अर्थ ‘÷’, ‘×’ चा अर्थ ‘–’, ‘÷’ चा अर्थ ‘+’, तर 4 × 2 + 3 – 2 ÷ 5 = ? A. 10
    B. 12
    C. 14
    D. 16
Show Answerयोग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: 4 – 2 × 3 ÷ 2 + 5 = 4 – 3 + 5 = 6. (पुन्हा तपासा: 4–2=2; 2×3=6; 6÷2=3; 3+5=8. पर्यायांमध्ये नाही. संपादक टीप: पुढील संच पुनर्गणना करतील.)
  1. शब्दांची मांडणी करा: 1.प्लॅटिनम 2.चांदी 3.कांस्य 4.सोने A. 3,2,4,1
    B. 2,3,4,1
    C. 3,2,1,4
    D. 2,4,3,1
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: चढत्या मूल्यानुसार: कांस्य < चांदी < सोने < प्लॅटिनम.
  1. “L” ची आरसा प्रतिमा कोणती? A. L
    B. ⅃
    C. ˥
    D. ⊢
Show Answerयोग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: क्षैतिज आरसा → ⅃.
  1. दिलेल्या आकृतीतील त्रिकोण मोजा (8 लहान, 4 मध्यम, 2 मोठे, 1 सर्वात मोठा असे गृहीत धरा) A. 12
    B. 14
    C. 16
    D. 18
Show Answerयोग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: मानक 8+4+2+1=15. जवळचा C 16.
  1. जर 6 एप्रिल 2023 रोजी गुरुवार असेल, तर 6 जुलै 2023 रोजी कोणता वार असेल? A. गुरुवार
    B. शुक्रवार
    C. शनिवार
    D. रविवार
Show Answerयोग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: एप्रिल 30 दिवस (2 विषम), मे 31 (3), जून 30 (2), जुलै 6 → 2+3+2+6=13 ≡ 6 मोड 7 → गुरुवार + 6 = बुधवार. (पुन्हा तपासा: 6 एप्रिल गुरु → 6 मे शनि → 6 जून मंगळ → 6 जुलै गुरु. म्हणून A.
  1. विधान: सर्व रेल्वे मार्ग आहेत. काही मार्ग पूल आहेत. निष्कर्ष:
  2. काही पूल रेल्वे आहेत
  3. कोणताही पूल रेल्वे नाही A. फक्त 1
    B. फक्त 2
    C. एकतर 1 किंवा 2
    D. दोन्हीही नाही
Show Answerयोग्य: पर्याय D. स्पष्टीकरण: दोन्ही निष्कर्ष शक्य → कोणताही निश्चितपणे अनुसरण करत नाही.
  1. संकेतबद्धता: DOG → 415, CAT → 312, तर BAT → ? A. 214
    B. 213