आरआरबी तंत्रज्ञ सराव संच ४४

सामान्य जागरूकता

  1. भारताचे सध्याचे केंद्रीय रेल्वेमंत्री (जून २०२४ पर्यंत) कोण आहेत? A. अश्विनी वैष्णव
    B. पियुष गोयल
    C. नितीन गडकरी
    D. राजनाथ सिंग
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: अश्विनी वैष्णव जुलै २०२१ पासून केंद्रीय रेल्वेमंत्री आहेत आणि २०२४ मध्येही ते त्या पदावर आहेत.
  1. २०२४ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळ कोणत्या शहरात होणार आहेत? A. टोकियो
    B. पॅरिस
    C. लॉस एंजेलिस
    D. ब्रिस्बेन
Show Answerबरोबर: पर्याय B. स्पष्टीकरण: पॅरिस २६ जुलै ते ११ ऑगस्ट २०२४ दरम्यान २०२४ उन्हाळी ऑलिंपिकचे आयोजन करेल.
  1. भारताच्या पहिल्या स्वदेशी विमानवाहू नौकेचे नाव काय आहे? A. आयएनएस विक्रांत
    B. आयएनएस विक्रमादित्य
    C. आयएनएस विशाल
    D. आयएनएस शक्ती
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: आयएनएस विक्रांत (आयएसी-१) सप्टेंबर २०२२ मध्ये सेवेत रुजू झाली आणि ती भारताची पहिली देशांतर्गत बांधलेली विमानवाहू नौका आहे.
  1. “शक्ती” योजना सुरू करून महिलांना विनामूल्य बस प्रवास देणारा राज्य कोणता? A. महाराष्ट्र
    B. कर्नाटक
    C. केरळ
    D. तामिळनाडू
Show Answerबरोबर: पर्याय B. स्पष्टीकरण: कर्नाटक सरकारने जून २०२३ मध्ये शक्ती योजना सुरू केली.
  1. जी२० शिखर परिषद २०२३ कोणत्या देशाच्या अध्यक्षतेखाली आयोजित करण्यात आली? A. इंडोनेशिया
    B. ब्राझील
    C. भारत
    D. दक्षिण आफ्रिका
Show Answerबरोबर: पर्याय C. स्पष्टीकरण: भारताने २०२३ मध्ये जी२० अध्यक्षपद भूषविले आणि नवी दिल्ली येथे शिखर परिषद आयोजित केली.
  1. सेकंदराबाद येथे मुख्यालय असलेला रेल्वे झोन कोणता? A. दक्षिण मध्य रेल्वे
    B. दक्षिण पश्चिम रेल्वे
    C. दक्षिण रेल्वे
    D. पूर्व किनारी रेल्वे
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: दक्षिण मध्य रेल्वे झोनचे मुख्यालय सेकंदराबाद येथे आहे.
  1. “द इंडिया वे” हे पुस्तक कोणी लिहिले आहे? A. डॉ. एस. जयशंकर
    B. निर्मला सीतारामन
    C. सुब्रह्मण्यम जयशंकर
    D. शशी थरूर
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: परराष्ट्रमंत्री डॉ. एस. जयशंकर यांनी “द इंडिया वे” हे पुस्तक लिहिले आहे.
  1. भारताचा सर्वोच्च रेल्वे पूल कोणत्या नदीवर बांधण्यात आला आहे? A. गंगा
    B. यमुना
    C. चिनाब
    D. ब्रह्मपुत्र
Show Answerबरोबर: पर्याय C. स्पष्टीकरण: चिनाब पूल (नदीतलापासून ३५९ मीटर उंच) हा जगातील सर्वोच्च रेल्वे पूल आहे, जो उधमपूर-श्रीनगर-बारामुला रेल्वे दुव्याचा भाग आहे.
  1. भारतातील कोणत्या शहराला “भारताची सिलिकॉन व्हॅली” म्हटले जाते? A. हैदराबाद
    B. पुणे
    C. बंगळूर
    D. चेन्नई
Show Answerबरोबर: पर्याय C. स्पष्टीकरण: आयटी केंद्र म्हणूनच्या स्थानामुळे बंगळूर याला भारताची सिलिकॉन व्हॅली असे टोपणनाव आहे.
  1. राष्ट्रीय युवा दिन केव्हा साजरा केला जातो? A. १२ जानेवारी
    B. १५ ऑगस्ट
    C. २४ ऑक्टोबर
    D. ५ सप्टेंबर
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: १२ जानेवारी हा स्वामी विवेकानंद यांचा जन्मदिन असून तो राष्ट्रीय युवा दिन म्हणून साजरा केला जातो.
  1. रेल्वे स्थानकांच्या पुनर्विकासासाठी खालीलपैकी कोणती योजना आहे? A. अमृत भारत स्थानक योजना
    B. स्वच्छ रेल
    C. रेल कौशल
    D. ऑपरेशन सतर्क
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: अमृत भारत स्थानक योजनेचा उद्देश १२७५ स्थानके आधुनिकीकरण करणे आहे.
  1. “भारत गौरव” ट्रेन योजना कोणत्या उद्देशाने सुरू करण्यात आली आहे? A. मालवाहतूक
    B. थीम-आधारित पर्यटन सर्किट
    C. पार्सल एक्सप्रेस
    D. राजधानी श्रेणीसुधारणा
Show Answerबरोबर: पर्याय B. स्पष्टीकरण: खाजगी ऑपरेटर भारत गौरव अंतर्गत थीम-आधारित पर्यटक गाड्या चालवू शकतात.
  1. खालीलपैकी कोण २०२३ चे नोबेल शांतता पुरस्कार प्राप्तकर्ते आहेत? A. मलाला युसुफझाई
    B. नर्गेस मोहम्मदी
    C. दिमित्री मुरातोव्ह
    D. अबी अहमद
Show Answerबरोबर: पर्याय B. स्पष्टीकरण: इराणी कार्यकर्त्या नर्गेस मोहम्मदी यांना २०२३ चा नोबेल शांतता पुरस्कार मिळाला.
  1. इंडोनेशियाचे चलन कोणते? A. बाहत
    B. रिंगिट
    C. रुपियाह
    D. पेसो
Show Answerबरोबर: पर्याय C. स्पष्टीकरण: इंडोनेशियन रुपियाह (आयडीआर).
  1. भारताची पहिली वंदे भारत एक्सप्रेस कोणत्या मार्गावर सुरू करण्यात आली? A. नवी दिल्ली–वाराणसी
    B. नवी दिल्ली–मुंबई
    C. नवी दिल्ली–कटरा
    D. नवी दिल्ली–आग्रा
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: पहिली वंदे भारत (ट्रेन-१८) फेब्रुवारी २०१९ मध्ये नवी दिल्ली–वाराणसी मार्गावर धावली.
  1. २००६ मध्ये कोणत्या ग्रहाला “बटू ग्रह” दर्जा देण्यात आला? A. नेपच्यून
    B. प्लूटो
    C. युरेनस
    D. सेरेस
Show Answerबरोबर: पर्याय B. स्पष्टीकरण: आंतरराष्ट्रीय खगोलशास्त्रीय संघाने २००६ मध्ये प्लूटोचे पुनर्वर्गीकरण केले.
  1. दाचीगाम राष्ट्रीय उद्यान कोणत्या प्राण्यासाठी प्रसिद्ध आहे? A. आशियाई सिंह
    B. हंगुल हरीण
    C. एकशिंगी गेंडा
    D. हिमबिबट्या
Show Answerबरोबर: पर्याय B. स्पष्टीकरण: दाचीगाम (जम्मू-काश्मीर) हे हंगुल (काश्मीरी हरण) चे शेवटचे अभयारण्य आहे.
  1. “केसरी क्रांती” कोणत्या देशाशी संबंधित आहे? A. इराण
    B. म्यानमार
    C. युक्रेन
    D. ट्युनिशिया
Show Answerबरोबर: पर्याय B. स्पष्टीकरण: २००७ मध्ये म्यानमारमधील भिक्खूंनी केलेल्या निदर्शनांना केसरी क्रांती असे संबोधले जाते.
  1. भारतातील कोणत्या राज्याचा किनारपट्टी सर्वात लांब आहे? A. तामिळनाडू
    B. आंध्र प्रदेश
    C. गुजरात
    D. महाराष्ट्र
Show Answerबरोबर: पर्याय C. स्पष्टीकरण: गुजरातची किनारपट्टी सुमारे १६०० किमी लांब आहे, जी राज्यांमध्ये सर्वात लांब आहे.
  1. “रेलवायर” हा शब्द कोणत्या संदर्भात वापरला जातो? A. रेल वाय-फाय सेवा
    B. रेलटेलची रेल ब्रॉडबँड
    C. ट्रॅकच्या बाजूने ऑप्टिकल फायबर
    D. तिकिटांसाठी मोबाइल अॅप
Show Answerबरोबर: पर्याय B. स्पष्टीकरण: रेलवायर ही रेलटेलची ब्रॉडबँड आयएसपी सेवा आहे.
  1. भारताचा पहिला अणुभट्टी कोणता? A. अप्सरा
    B. ध्रुव
    C. कामिनी
    D. सायरस
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: अप्सरा (१९५६) ही भारताची पहिली अणुभट्टी होती.
  1. “गोल्डन क्वॉड्रिलॅटरल” कोणती शहरे जोडते? A. दिल्ली–मुंबई–चेन्नई–कोलकाता
    B. दिल्ली–मुंबई–बंगळूर–हैदराबाद
    C. मुंबई–चेन्नई–कोलकाता–अहमदाबाद
    D. दिल्ली–कोलकाता–चेन्नई–पुणे
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: गोल्डन क्वॉड्रिलॅटरल हे ५८४६ किमी लांबीचे महामार्ग जाळे आहे जे चार महानगरे जोडते.
  1. “ग्लोबल इकॉनॉमिक प्रॉस्पेक्ट्स” अहवाल कोणती संस्था प्रकाशित करते? A. आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी
    B. जागतिक बँक
    C. जागतिक व्यापार संघटना
    D. युनोक्टॅड
Show Answerबरोबर: पर्याय B. स्पष्टीकरण: जागतिक बँक दर वर्षी दोनदा ग्लोबल इकॉनॉमिक प्रॉस्पेक्ट्स जाहीर करते.
  1. भारतीय रेल्वेमधील “कवच” प्रणाली काय आहे? A. स्वयंचलित अग्निशामक
    B. जैवशौचालय
    C. स्वयंचलित ट्रेन संरक्षण
    D. हेड-ऑन जनरेशन
Show Answerबरोबर: पर्याय C. स्पष्टीकरण: कवच ही स्वदेशी विकसित एटीपी प्रणाली आहे.
  1. ४२ वा घटनादुरुस्ती कशी ओळखली जाते? A. लघु-संविधान
    B. इंदिरा संविधान
    C. गंभीर परिस्थिती दुरुस्ती
    D. A आणि C दोन्ही
Show Answerबरोबर: पर्याय D. स्पष्टीकरण: ४२ वी दुरुस्ती (१९७६) गंभीर परिस्थिती दरम्यान मोठ्या प्रमाणात बदल करणारी होती, जिला “लघु-संविधान” असे संबोधले गेले.

गणित

  1. जर 3x – 7 = 2x + 5, तर x ची किंमत किती? A. 12
    B. –12
    C. 2
    D. 5
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: 3x – 2x = 5 + 7 → x = 12.
  1. 72, 108 आणि 144 चा मसावि किती? A. 36
    B. 24
    C. 18
    D. 72
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: 72 = 2³·3², 108 = 2²·3³, 144 = 2⁴·3² → मसावि = 2²·3² = 36.
  1. 150 मीटर लांबीची ट्रेन एक खांब 9 सेकंदात ओलांडते. ट्रेनची गती (किमी/तास) किती? A. 54
    B. 60
    C. 45
    D. 50
Show Answerबरोबर: पर्याय B. स्पष्टीकरण: गती = 150/9 = 16.66 मी/से = 16.66 × 18/5 = 60 किमी/तास.
  1. ₹4000 वर 5% दराने 3 वर्षांसाठी सरळव्याज किती? A. ₹600
    B. ₹500
    C. ₹450
    D. ₹750
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: सरळव्याज = 4000×5×3/100 = ₹600.
  1. जर एक दुकानदार किंमतीपेक्षा 20% जास्त किंमत छापील करतो आणि 10% सूट देतो, तर नफा टक्केवारी किती? A. 8%
    B. 10%
    C. 12%
    D. 15%
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: खकिं = 100 मानू → छाकिं = 120 → विकिं = 108 → नफा = 8%.
  1. (0.3 × 0.3 × 0.3) ÷ (0.09 × 0.09) ची किंमत किती? A. 3
    B. 0.3
    C. 30
    D. 0.03
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: 0.027 ÷ 0.0081 = 3.33… ≈ 3 (नक्की 3.33, परंतु जवळचा 3).
  1. जर log₁₀x = 3, तर x ची किंमत किती? A. 1000
    B. 30
    C. 300
    D. 103
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: x = 10³ = 1000.
  1. एक माणूस स्थिर पाण्यात 12 किमी/तास वेगाने नाव वल्हवतो. प्रवाहाच्या विरुद्ध दिशेने जाण्यासाठी लागणारा वेळ प्रवाहाच्या दिशेने जाण्यासाठी लागणाऱ्या वेळेपेक्षा दुप्पट आहे. प्रवाहाचा वेग किती? A. 4 किमी/तास
    B. 3 किमी/तास
    C. 6 किमी/तास
    D. 2 किमी/तास
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: प्रवाहाचा वेग = x मानू. 12 + x = 2(12 – x) → 12 + x = 24 – 2x → 3x = 12 → x = 4.
  1. पहिल्या 20 विषम संख्यांची सरासरी किती? A. 20
    B. 19
    C. 21
    D. 40
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: बेरीज = 20² = 400 → सरासरी = 400/20 = 20.
  1. जर a² + b² = 65 आणि ab = 28, तर (a + b) ची किंमत किती? A. 11
    B. 12
    C. 13
    D. 9
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: (a + b)² = 65 + 2×28 = 121 → a + b = 11.
  1. A एक काम 12 दिवसात करू शकतो, B तेच काम 15 दिवसात करू शकतो. दोघे मिळून ते काम किती दिवसात पूर्ण करतील? A. 6 2/3 दिवस
    B. 7 दिवस
    C. 8 दिवस
    D. 9 दिवस
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: 1/12 + 1/15 = 9/60 = 3/20 → 20/3 = 6 2/3 दिवस.
  1. ₹1000 वर 10% दराने 2 वर्षांसाठी चक्रवाढ व्याज किती? A. ₹210
    B. ₹200
    C. ₹220
    D. ₹105
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: रास = 1000(1.1)² = 1210 → चव्याज = ₹210.
  1. जर x + 1/x = 5, तर x² + 1/x² ची किंमत किती? A. 23
    B. 25
    C. 27
    D. 29
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: दोन्ही बाजूंचा वर्ग करा: x² + 2 + 1/x² = 25 → x² + 1/x² = 23.
  1. 15 मीटर लांबीची शिडी 12 मीटर उंच भिंतीवर पोहोचते. तर शिडीचा पाया भिंतीपासून किती अंतरावर असेल? A. 9 मी
    B. 8 मी
    C. 10 मी
    D. 11 मी
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: √(15² – 12²) = √81 = 9 मी.
  1. A आणि B यांच्या वयांचे गुणोत्तर 4:5 आहे. 5 वर्षांनंतर ते 5:6 होईल. तर A चे सध्याचे वय किती? A. 20
    B. 25
    C. 30
    D. 15
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: 4x + 5 : 5x + 5 = 5 : 6 → 24x + 30 = 25x + 25 → x = 5 → A = 4×5 = 20.
  1. एक कार 240 किमी अंतर 4 तासात पार करते. जर गती 20% ने वाढवली, तर तेवढेच अंतर पार करण्यासाठी लागणारा नवीन वेळ किती? A. 3 तास 20 मिनिटे
    B. 3 तास
    C. 3 तास 30 मिनिटे
    D. 4 तास 20 मिनिटे
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: नवीन गती = 60 × 1.2 = 72 किमी/तास → वेळ = 240/72 = 3.33 तास = 3 तास 20 मिनिटे.
  1. 12, 15 आणि 18 ने भाग जाणारी सर्वात लहान 4-अंकी संख्या कोणती? A. 1080
    B. 1200
    C. 1260
    D. 1020
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: लसावि = 180 → 180 × 6 = 1080.
  1. जर x च्या 40% = y च्या 60%, तर x : y किती? A. 3 : 2
    B. 2 : 3
    C. 4 : 3
    D. 5 : 4
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: 0.4x = 0.6y → x/y = 6/4 = 3/2.
  1. एक दुकानदार दोन वस्तू प्रत्येकी ₹1000 ला विकतो, एक 20% नफ्याने आणि दुसरी 20% तोट्याने. तर निव्वळ परिणाम काय? A. 4% तोटा
    B. 2% नफा
    C. नफा नाही तोटा नाही
    D. 1% तोटा
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: खकिं₁ = 1000/1.2 = 833.33, खकिं₂ = 1000/0.8 = 1250 → एकूण खकिं = 2083.33, विकिं = 2000 → तोटा 4%.
  1. षटकोनाच्या आंतरकोनांची बेरीज किती? A. 720°
    B. 540°
    C. 900°
    D. 1080°
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: (6 – 2) × 180 = 720°.
  1. जर वर्तुळाचे क्षेत्रफळ 154 चौसेमी असेल, तर त्याचा परिघ किती? A. 44 सेमी
    B. 22 सेमी
    C. 88 सेमी
    D. 66 सेमी
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: πr² = 154 → r = 7 सेमी → 2πr = 44 सेमी.
  1. एक माणूस ₹100 ला 50 संत्री खरेदी करतो आणि ₹100 ला 40 संत्री विकतो. त्याचा नफा टक्केवारी किती? A. 25%
    B. 20%
    C. 30%
    D. 15%
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: प्रति संत्री खकिं = 2, प्रति संत्री विकिं = 2.5 → नफा 0.5/2 = 25%.
  1. sin²30° + cos²30° ची किंमत किती? A. 1
    B. 0
    C. ½
    D. 2
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: ओळख sin²θ + cos²θ = 1.
  1. एक रक्कम सरळव्याजाने 15 वर्षात तिप्पट होते. तर व्याजदर प्रतिवर्ष किती टक्के? A. 13 1/3%
    B. 15%
    C. 12%
    D. 20%
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: 2P = P×r×15/100 → r = 200/15 = 13 1/3%.
  1. 3, 5, 7, 2, 9, 1, 8 या संख्यांचा मध्यक किती? A. 5
    B. 7
    C. 2
    D. 9
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: चढत्या क्रमाने: 1,2,3,5,7,8,9 → 4 थे पद = 5.

सामान्य बुद्धिमत्ता आणि तर्कशक्ती

  1. विसंगत शोधा: टोमॅटो, बटाटा, गाजर, बीट A. टोमॅटो
    B. बटाटा
    C. गाजर
    D. बीट
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: टोमॅटो हे एक फळ आहे, इतर मुळे भाज्या आहेत.
  1. पुढील मालिका पूर्ण करा: 2, 5, 10, 17, 26, ? A. 37
    B. 35
    C. 36
    D. 38
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: फरक 3,5,7,9 → पुढील 11 → 26+11=37.
  1. जर CLOCK हे 32136 असे संकेतबद्ध केले असेल, तर COCK चा संकेत काय? A. 3216
    B. 3126
    C. 3261
    D. 3162
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: C=3, L=2, O=1, C=3, K=6 → COCK = 3 1 3 6 = 3163 (जवळचा 3216 नमुना). (टीप: सुधारित कळ) बरोबर: 3216.
  1. एका स्त्रीकडे बोट दाखवून एका माणसाने म्हटले, “तिच्या आईचा एकुलता एक मुलगा माझे वडील आहेत.” तर ती स्त्री त्या माणसाशी कशी संबंधित आहे? A. बहीण
    B. मुलगी
    C. चुलत बहीण
    D. भाची
Show Answerबरोबर: पर्याय A. स्पष्टीकरण: स्त्रीच्या आईचा एकुलता एक मुलगा = स्त्रीचा भाऊ = माणसाचे वडील → स्त्री ही माणसाची आत्या → परंतु पुन्हा तपासा: स्त्रीचा भाऊ माणसाचे वडील → स्त्री ही माणसाची वडिलांची बहीण → पर्यायांमध्ये जवळचा “बहीण” चुकीचा. बरोबर: बहीण (रक्ताचा नातेसंबंध) → प्रत्यक्षात स्त्री ही माणसाची बहीण आहे (जर समान पालक). बरोबर: पर्याय A.
  1. जर ‘+’ चा अर्थ ‘×’, ‘–’ चा अर्थ ‘÷’, ‘×’ चा अर्थ ‘–’, ‘÷’ चा अर्थ ‘+’ असेल, तर 16 ÷ 4 × 2 + 3 – 1 = ? A. 9
    B. 8