RPF SI मागील वर्षाचे प्रश्न संच ३

  1. ‘राष्ट्रीय वयोश्री योजना’ कोणत्या केंद्रीय मंत्रालयाद्वारे राबवली जाते?
    a) सामाजिक न्याय व सशक्तिकरण मंत्रालय
    b) आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय
    c) महिला व बाल विकास मंत्रालय
    d) ग्रामविकास मंत्रालय
Show Answerयोग्य: पर्याय a. RVY ही सामाजिक न्याय व सशक्तिकरण मंत्रालयाची योजना असून ती BPL श्रेणीतील वयस्कर नागरिकांना मोफत सहाय्यक उपकरणे देते.
  1. भारताचे कोणते राज्य भूतानसोबत सर्वात लहान सीमा सामायिक करते?
    a) पश्चिम बंगाल
    b) आसाम
    c) अरुणाचल प्रदेश
    d) सिक्किम
Show Answerयोग्य: पर्याय b. आसामची भूतानसोबत सुमारे 267 किमी सीमा आहे—चार राज्यांमध्ये सर्वात लहान.
  1. 2026 चा फिफा विश्वचषक तीन देशांमध्ये होणार आहे; खालीलपैकी कोणता देश त्यात नाही?
    a) USA
    b) Mexico
    c) Canada
    d) Morocco
Show Answerयोग्य: पर्याय d. 2026 चा कार्यक्रम USA, Canada व Mexico संयुक्तपणे आयोजित करतात; Morocco सहभागी नाही.
  1. म्युच्युअल फंडांमधील “नेट ऍसेट व्हॅल्यू (NAV)” ही प्रत्येक ______ दिवशी जाहीर केली जाते:
    a) कार्यरत दिवशी
    b) सोमवारी
    c) महिन्याच्या शेवटी
    d) तिमाहीच्या शेवटी
Show Answerयोग्य: पर्याय a. SEBI ने प्रत्येक व्यवसाय दिवशी रात्री 9 वाजेपूर्वी NAV जाहीर करणे बंधनकारक केले आहे.
  1. अ‍ॅथलेटिक्समध्ये राजीव गांधी खेल रत्न पुरस्काराचे पहिले मानकरी कोण होते?
    a) पी. टी. उषा
    b) अंजू बॉबी जॉर्ज
    c) कर्णम मल्लेश्वरी
    d) हिमा दास
Show Answerयोग्य: पर्याय अ. पी. टी. उषा यांना १९९१-९२ साठी अ‍ॅथलेटिक्समध्ये पहिले खेल रत्न मिळाले.

६. भारताच्या संविधानातील ती तरतूद कोणती आहे जी संसदेला नवीन राज्य संघात प्रवेश करण्यासाठी अधिकार देते:
अ) कलम २
ब) कलम ३
क) कलम ४
ड) कलम १३१

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. कलम २ नवीन राज्यांच्या प्रवेश किंवा स्थापनेशी संबंधित आहे.

७. ‘प्रोजेक्ट टायगर’ भारतात सुरू करण्यात आले त्या वर्षी:
अ) १९६८
ब) १९७३
क) १९७८
ड) १९८३

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. प्रोजेक्ट टायगर १ एप्रिल १९७३ रोजी कॉर्बेट राष्ट्रीय उद्यानात सुरू झाले.

८. भारतातील न्यूट्रिनो ऑब्झर्व्हेटरी (INO) प्रस्तावित ठिकाण:
अ) तमिळनाडू
ब) कर्नाटक
क) महाराष्ट्र
ड) केरळ

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. भूमिगत प्रयोगशाळा तमिळनाडूतील थेनी जिल्ह्यातील बोडी वेस्ट हिल्समध्ये नियोजित आहे.

९. एक दुकानदार आपल्या वस्तूंवर किंमत लागत किंमतीपेक्षा ४० % अधिक ठरवतो आणि २० % सवलत देतो. त्याचा नफा टक्केवारी आहे:
अ) १२ %
ब) १६ %
क) २० %
ड) २४ %

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. माना CP = 100 → MP = 140 → SP = 140 × 0.8 = 112 → नफा १२ %.

१०. २०० मी लांब रेल्वे २० सेकंदांत एका खांबाला ओलांडते. ४०० मी लांब प्लॅटफॉर्म ओलांडण्यास किती वेळ लागेल?
अ) ३० से
ब) ४० से
क) ५० से
ड) ६० से

Show Answerयोग्य: पर्याय ड. वेग = २००/२० = १० मी/से; एकूण अंतर = २०० + ४०० = ६०० मी → वेळ = ६००/१० = ६० से.

११. ११ संख्यांचा सरासरी ५० आहे. जर पहिल्या ६ संख्यांचा सरासरी ४९ आणि शेवटच्या ६ संख्यांचा सरासरी ५२ असेल, तर सहावी संख्या आहे:
अ) ५०
ब) ५४
क) ५६
ड) ५८

Show Answerयोग्य: पर्याय क. एकूण ११ = ५५०; पहिल्या ६ चे योग = २९४; शेवटच्या ६ चे योग = ३१२; ६वी = २९४ + ३१२ – ५५० = ५६.

१२. एखादी रक्कम १० % चक्रवाढ व्याजाने २ वर्षांत ₹ १,२१० होते. मूळधन आहे:
अ) ₹ ९००
ब) ₹ ९५०
क) ₹ १,०००
ड) ₹ १,०५०

Show Answerयोग्य: पर्याय क. P(१.१०)² = १२१० → P = १२१०/१.२१ = १०००.

१३. जर ३^(x+2) = ८१, तर x चे मूल्य आहे:
अ) १
ब) २
क) ३
ड) ४

Show Answerयोग्य: पर्याय ब. ८१ = ३⁴ → x+2 = ४ → x = २.

१४. ७० मी त्रिज्येच्या वर्तुळाकार जमिनीभोवती ३ फेऱ्यांनी तार बांधायचा आहे. आवश्यक तारेची एकूण लांबी सुमारे आहे: (π = २२/७)
अ) १,३२० मी
ब) १,३२० सेंमी
क) ४४० मी
ड) ८८० मी

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. १ फेरी = २πr = ४४० मी → ३ फेऱ्या = १,३२० मी.

१५. एका विशिष्ट कोड भाषेत “ROAD” ला “TQCF” लिहिले जाते. त्या कोडमध्ये “RAIL” कसे लिहिले जाते?
अ) TCKN
ब) TCTN
क) SCKN
ड) TBKM

Show Answerयोग्य: पर्याय अ. नमुना +२,+२,+२,+२ → R→T, O→Q, A→C, D→F; त्यामुळे RAIL → TCKN.

१६. वेगळा पर्याय निवडा:
अ) तांबे
ब) लोखंड
क) अ‍ॅल्युमिनियम
ड) पितळ

Show Answerयोग्य: पर्याय ड. पितळ ही मिश्रधातू (Cu-Zn) आहे; इतर सर्व शुद्ध धातू आहेत.

१७. मालिकेत प्रश्नचिन्हाच्या जागी कोणता आकडा येईल: 2, 5, 10, 17, ?, 37
a) 24
b) 26
c) 28
d) 30

Show Answerयोग्य: पर्याय b. नमुना n²+1: 1²+1=2, 2²+1=5… 5²+1=26.

१८. जर ‘A + B’ याचा अर्थ A हा B चा वडील आहे, ‘A – B’ याचा अर्थ A ही B ची बहीण आहे, तर खालीलपैकी कोणत्या पर्यायाचा अर्थ P हा R चा आजोबा आहे?
a) P + Q – R
b) P – Q + R
c) P + Q + R
d) P – Q – R

Show Answerयोग्य: पर्याय c. P+Q → P हा Q चा वडील; Q+R → Q हा R चा वडील; त्यामुळे P हा R चा आजोबा.

१९. एक माणूस ८ किमी उत्तरेकडे चालतो, उजवे वळतो आणि ६ किमी चालतो, नंतर पुन्हा उजवे वळतो आणि ८ किमी चालतो. तो सुरुवातीच्या ठिकाणापासून किती अंतरावर आहे?
a) 6 km
b) 10 km
c) 12 km
d) 14 km

Show Answerयोग्य: पर्याय a. आयताकृती तयार होते; शेवटची स्थिती सुरुवातीपासून ६ किमी पूर्वेकडे → थेट अंतर ६ किमी.

२०. कारच्या हेडलाइट्समध्ये कोणते आरसे वापरले जातात?
a) समतल
b) उत्तल
c) अवतल
d) काहीच नाही

Show Answerयोग्य: पर्याय c. अवतल आरसा बल्ब फोकसवर असताना प्रभावी समांतर किरणपुंज तयार करतो.

२१. मानवी रक्ताचा pH सामान्यतः जवळपास असतो:
a) 6.8
b) 7.0
c) 7.4
d) 8.0

Show Answerयोग्य: पर्याय c. रक्ताचा pH काटेकोरपणे 7.4 (थोडा क्षारीय) भोवती नियंत्रित असतो.

२२. खालीलपैकी कोणती राशी सदिश राशी नाही?
a) संवेग
b) बल
c) कार्य
d) वेग

Show Answerयोग्य: पर्याय c. कार्य हे स्केलर आहे (डॉट उत्पाद); इतर हे व्हेक्टर आहेत.
  1. LPG मध्ये सर्वाधिक टक्केवारी असलेली वायू कोणती आहे:
    a) मेथेन
    b) ब्युटेन
    c) इथेन
    d) प्रोपेन
Show Answerयोग्य: पर्याय b. LPG मध्ये मुख्यतः ब्युटेन (≈ 60 %) आणि प्रोपेन (≈ 40 %) असते.
  1. कोणते जीवनसत्त्व मानवी त्वचा सूर्यप्रकाशात आल्यावर तयार करते?
    a) जीवनसत्त्व A
    b) जीवनसत्त्व D
    c) जीवनसत्त्व E
    d) जीवनसत्त्व K
Show Answerयोग्य: पर्याय b. UV-B 7-डिहायड्रोकोलेस्टेरॉलचे त्वचेत जीवनसत्त्व D₃ मध्ये रूपांतर करतो.
  1. खतांना यीस्टद्वारे दारूमध्ये रूपांतरित करण्याच्या प्रक्रियेला काय म्हणतात:
    a) पास्चरायझेशन
    b) फर्मेंटेशन
    c) डिस्टिलेशन
    d) स्टेरिलायझेशन
Show Answerयोग्य: पर्याय b. ऑक्सिजनरहित यीस्ट श्वसन इथेनॉल + CO₂ तयार करते, यालाच फर्मेंटेशन म्हणतात.