पायाभूत सुविधा - सर्वोच्च रेल्वे स्थानके

रेल्वे सामान्य ज्ञान

विषय: भारतातील सर्वोच्च रेल्वे स्थानके

1. आरआरबी साठी “सर्वोच्च स्थानके” का महत्त्वाची आहेत

• आरआरबी एनटीपीसी, ग्रुप-डी, जेई, एएलपी मध्ये दरवर्षी १-२ थेट प्रश्न
• विचारले जातात: सर्वोच्च, दुसरे सर्वोच्च, मीटरमधील उंची, राज्य/विभाग, युनेस्को दर्जा, क्षेत्रीय मुख्यालय, इ.
• गुणवत्ता: ~२ गुण → अंतिम योग्यता २-३ रँकने ठरवू शकतात

२. भारतातील टॉप-१० सर्वोच्च रेल्वे स्थानके

*शोवीची उंची तात्पुरती आहे (सर्वेक्षण स्तंभ २,२८६ मी); स्थानक इमारत ±५ मी बदलू शकते.

३. द्रुत-तथ्य कॅप्स्यूल

४. उंची विरुद्ध उतार सारणी (दार्जिलिंग–कर्सियांग)

५. वारंवार विचारले जाणारे आरआरबी प्रश्न

प्रश्न:०१ [भारतातील सर्वोच्च रेल्वे स्थानक कोणते आहे?]

A) शिमला (हिमाचल प्रदेश) – २,२०६ मी – कालका–शिमला रेल्वेवर
B) घूम (पश्चिम बंगाल) – २,२५८ मी – दार्जिलिंग हिमालयन रेल्वेवर
C) उधमपूर (जम्मू आणि काश्मीर) – २,१०० मी – नॉर्दर्न रेल्वेवर
D) ऊटी (तमिळनाडू) – २,२१८ मी – निलगिरी माउंटन रेल्वेवर

प्रश्न:०२ [भारतीय रेल्वेवरील सर्वोच्च ब्रॉड-गेज स्थानक कोणते आहे?]

A) घूम (पश्चिम बंगाल)

B) श्रीबाग (जम्मू आणि काश्मीर)

C) शिमला (हिमाचल प्रदेश)

D) उधमपूर (जम्मू आणि काश्मीर)

प्रश्न:०३ युनेस्को जागतिक वारसा हिल रेल्वे खालीलपैकी कोणत्या राज्यांच्या गटात आहेत?

A) पश्चिम बंगाल, कर्नाटक, उत्तराखंड

B) पश्चिम बंगाल, तमिळनाडू, हिमाचल प्रदेश

C) जम्मू आणि काश्मीर, महाराष्ट्र, केरळ

D) सिक्कीम, आसाम, राजस्थान

प्रश्न:०४ चिनाब रेल्वे पूल कोणत्या दोन स्थानकांदरम्यान आहे?

A) श्रीबाग आणि शोवी

B) कटरा आणि रेयासी

C) बनिहाल आणि काजीगुंड

D) उधमपूर आणि रामनगर

प्रश्न:०५ ऊटी (उदगमंडलम) रेल्वे स्थानकाची सरासरी समुद्रसपाटीपासून अंदाजे उंची किती आहे?

A) १,५०० मी

B) १,८०० मी

C) २,००० मी

D) २,३०० मी

६. सरावासाठी १५ बहुपर्यायी प्रश्न

योग्य पर्याय चिन्हांकित करा. शेवटी उत्तरे दिली आहेत.

१. भारतातील सर्वोच्च रेल्वे स्थानक आहे
A) शिमला
B) घूम
C) ऊटी
D) शोवी

२. घूम स्थानकाची उंची अंदाजे आहे
A) १,८०० मी
B) २,००० मी
C) २,२५८ मी
D) २,४०० मी

३. खालीलपैकी कोणते युनेस्को जागतिक वारसा स्थळ आहे?
A) फक्त कालका–शिमला आणि निलगिरी माउंटन
B) फक्त दार्जिलिंग हिमालयन
C) तिन्ही (DHR, NMR, KSR)
D) काहीही नाही

४. भारतातील सर्वोच्च ब्रॉड-गेज (BG) स्थानक (२०२४)
A) काजीगुंड
B) श्रीबाग
C) बनिहाल
D) उधमपूर

५. चिनाब पूल एफिल टॉवरपेक्षा ___ मीटरने उंच आहे.
A) २९
B) ३५
C) ५१
D) ६६

६. मेट्टुपालयमला ऊटीशी जोडणारी कोणती रॅक-आणि-पिनियन रेल्वे आहे?
A) DHR
B) NMR
C) KSR
D) USBRL

७. शोवी स्थानक कोणत्या रेल्वे झोनमध्ये येते?
A) NR
B) NFR
C) SR
D) WR

८. दार्जिलिंग हिमालयन रेल्वेला युनेस्को दर्जा कोणत्या वर्षी मिळाला?
A) १९९९
B) २०००
C) २००२
D) १९९७

९. घूमजवळ DHR चा उतार सुमारे आहे
A) १ मध्ये १००
B) १ मध्ये ५०
C) १ मध्ये २८
D) १ मध्ये १२

१०. “Z” रिव्हर्सेस आणि “B” लूप हे कोणत्या हिल रेल्वेचे वैशिष्ट्य आहे?
A) कालका–शिमला
B) DHR
C) NMR
D) A आणि B दोन्ही

११. कालका–शिमला विभागावरील सर्वात लांब बोगदा कोठे आहे?
A) बरोग
B) तारादेवी
C) समर हिल
D) कंडाघाट

१२. खालीलपैकी कोणते २,००० मीटरपेक्षा जास्त उंचीवर नाही?
A) घूम
B) ऊटी
C) शोवी
D) शिमला

१३. भारतात उघडली गेलेली पहिली हिल रेल्वे होती
A) DHR (१८८१)
B) NMR (१८९९)
C) KSR (१९०३)
D) माथेरान (१९०७)

१४. सर्वात खोल भारतीय रेल्वे स्थानक (MSL खाली) आहे
A) पाताळपाणी
B) मुंबई CSMT
C) कोचीन हार्बर
D) चेन्नई बीच

१५. USBRL प्रकल्पात, रेल्वे लाइन ___ बोगद्याद्वारे पीर पंजाल श्रेणी ओलांडते.
A) बनिहाल
B) पीर पंजाल
C) T-15 (चेनानी-नाशरी)
D) शोवी

उत्तर कळ

१-B, २-C, ३-C, ४-B, ५-B (चिनाब ३५९ मी vs एफिल ३२४ मी → ३५ मी), ६-B, ७-A, ८-A (डिसें १९९९), ९-C, १०-D, ११-A (बरोग बोगदा १.१४ किमी), १२-D (शिमला २,०७६ मी – प्रत्यक्षात २,००० मी पेक्षा वर आहे; युक्ती: “काहीही नाही” वगळता सर्व २,००० मी पेक्षा वर आहेत), १३-A, १४-A, १५-C.

७. एक-मिनिट पुनरावलोकन चीट शीट

• घूम – २,२५८ मी – दार्जिलिंग – युनेस्को – NFR – क्रमांक-१
• श्रीबाग – २,२०० मी – जं.आ.क. – BG – NR – क्रमांक-२ (BG-१)
• ऊटी – २,००० मी – रॅक-आणि-पिनियन – निलगिरी – SR – युनेस्को
• चिनाब पूल – ३५९ मी डेक – एफिलपेक्षा उंच – USBRL
• कालका-शिमला – ९६ किमी – १०३ बोगदे – युनेस्को – Z-रिव्हर्सेस

लक्षात ठेवा: “G-O-S” = घूम > ऊटी > शिमला (वारसा रेल्वेचा उंची क्रम).