स्वतःला आणि तुमच्या जोडीदाराला विचारा: तुम्हाला नेहमी काय करायचे किंवा काय करू नये हे सांगितले जाणे आवडते का? तुमच्या अनुभवात, मोठ्या लोकांकडून असे होते का?

जेव्हा मायकेल पाच वर्षांचा होता, त्याची आई त्याला प्रवेशासाठी जवळच्या शाळेत घेऊन गेली. शिक्षकांनी विचारले, “तुझी आई घरी तुला काय म्हणतात, मुला?” “मायकेल डॉन्ट (करू नकोस),” आत्मविश्वासाने उत्तर आले.

टीप: शब्दकोशानुसार, ‘चिव्वी’ म्हणजे तोंडओढ करणे, “एखाद्याला सतत एखादे काम करण्यासाठी चिथावणी देणे, बहुतेक वेळा त्रासदायक पद्धतीने”.

आता कविता वाचा.

मोठे लोक अशा गोष्टी सांगतात:
मोठ्याने बोला
तोंड भरून बोलू नका
टक लावून बघू नका
बोटं दाखवू नका
नाकात बोट घालू नका

सरळ बसा
कृपया म्हणा
कमी आवाज करा
मागचे दार बंद करा
पाय ओढत चालू नका
तुमच्याकडे रुमाल नाही का?
तुमचे हात बाहेर काढा
तुमच्या खिशातून

मोजे वर खेचा
सरळ उभे रहा
धन्यवाद म्हणा
मध्येच बोलू नका
कोणीच तुम्हाला मजेशीर समजत नाही
टेबलावरून कोपर काढा

तुम्ही स्वतःच काहीही ठरवू
शकत नाही का

कवितेशी कार्य

1. या प्रश्नांची उत्तरे देण्यापूर्वी लहान गटांमध्ये चर्चा करा.

(i) मोठी माणसे हे कधी सांगतात?
तोंड भरून बोलू नका.

(ii) तुम्हाला हे कधी सांगितले जाते?
धन्यवाद म्हणा.

(iii) तुम्हाला वाटते प्रौढ हे कधी म्हणतील?
कोणीच तुम्हाला मजेशीर समजत नाही.

2. कवितेचे शेवटचे दोन ओळी मनाई किंवा सूचना नाहीत. प्रौढ आता मुलाला काय करण्यास सांगत आहे? कवीचा अभिप्राय असा आहे का की हे वाजवी नाही? का?

3. तुम्हाला का वाटते की मोठी माणसे कवितेत नमूद केलेल्या प्रकारच्या गोष्टी सांगतात? मुलांना चांगली शिष्टाचार आणि सार्वजनिक वर्तन कसे ठेवावे हे शिकवणे त्यांच्यासाठी महत्त्वाचे आहे का?

4. जर तुम्हाला मोठ्या लोकांसाठी काही नियम बनवायचे असतील, तर तुम्ही काय म्हणाल? असे किमान पाच नियम बनवा. ओळी कवितेप्रमाणे मांडा.