ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫେଟ

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫାଇଡ୍#

ରାସାୟନିକ ସୂତ୍ର: $\ce{H2SO4}$ ଅଣୁଭାର: 98.08 g/mol ଭୌତିକ ଗୁଣ:

• ରଙ୍ଗହୀନ, ତେଲିଆ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଯାହା ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ
• ଘନତା: 1.84 g/mL
• ଦ୍ରବଣାଙ୍କ: 10.37 °C
• ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ: 337 °C
• ଜଳରେ ଦ୍ରବଣୀୟ

ରାସାୟନିକ ଗୁଣ:

• ଏକ ପ୍ରବଳ ଅମ୍ଳ
• କ୍ଷୟକାରୀ
• ଧାତୁ ସହିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଗ୍ୟାସ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ
• ଅମ୍ଳ ସହିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ସଲଫେଟ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ
• ନିର୍ଜଳୀକରଣ କାରକ

ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ:

• ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫାଇଡ୍ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସହିତ ନେଲେ ଶ୍ୱାସନଳୀରେ ଜ୍ୱଳନ, କାଶ ଏବଂ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାରେ ଅସୁବିଧା ହୋଇପାରେ।
• ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫାଇଡ୍ ସହିତ ଚର୍ମ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ପୋଡ଼ା ଏବଂ ଜ୍ୱଳନ ହୋଇପାରେ।
• ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ସହିତ ଆଖି ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ଗମ୍ଭୀର ପୋଡ଼ା ଏବଂ କର୍ନିଆର କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ।
• ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫେଟ୍ ଗ୍ରହଣ କଲେ ମୁଖ, ଗଳା ଏବଂ ଅନ୍ନନଳୀରେ ପୋଡ଼ା ହୋଇପାରେ।

ପରିବେଶ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ:

ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ଅମ୍ଳ ବର୍ଷାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉପାଦାନ।

• ଅମ୍ଳ ବର୍ଷା ଜଙ୍ଗଲ, ହ୍ରଦ ଏବଂ ନଦୀଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ କରିପାରେ।
• ସଲଫର୍ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ଧୂଆଁ କୁହୁଡ଼ି (ସ୍ମଗ୍) କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ଅଂଶଦାନ କରିପାରେ।

ସୁରକ୍ଷା ସତର୍କତା:

• ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ସହିତ କାମ କରୁଥିବା ସମୟରେ ସୁରକ୍ଷାତ୍ମକ ପୋଷାକ, ହାତମୋଜା ଏବଂ ଆଖି ସୁରକ୍ଷା ପରିଧାନ କରନ୍ତୁ।
• ଚର୍ମ ଏବଂ ଆଖି ସହିତ ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଦୂରରେ ରୁହନ୍ତୁ।
• ଉତ୍ତମ ବାୟୁ ସଞ୍ଚାଳନ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
• ଶୀତଳ, ଶୁଷ୍କ ସ୍ଥାନରେ ସଂରକ୍ଷଣ କରନ୍ତୁ।

ନିଷ୍କାସନ:

• ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫେଟ୍ ବିପଦଜନକ ବର୍ଜ୍ୟ ଭାବରେ ନିଷ୍କାସିତ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫାଇଡ୍ ଗଠନ#

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫେଟ୍, ଯାହାକି ବାଇସଲଫେଟ୍ ବା ହାଇଡ୍ରୋଜେନସଲଫେଟ୍ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା, ଏକ ରାସାୟନିକ ଯୌଗିକ ଯାହାର ସୂତ୍ର $\ce{HSO₄⁻}$। ଏହା ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ $\ce{H2SO4}$ର ସଂଯୁଗୀ କ୍ଷାର ଏବଂ ନିଜେ ଏକ ଦୁର୍ବଳ ଅମ୍ଳ। ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫେଟ୍ ଏକ ରଙ୍ଗହୀନ, ଗନ୍ଧହୀନ ଏବଂ କ୍ଷୟକାରୀ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଯାହା ଜଳରେ ଦ୍ରବଣୀୟ।

ଗଠନ#

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫେଟ୍ ଆୟନ୍ ଗୋଟିଏ ସଲଫର୍ ପରମାଣୁକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଯାହା ଚାରୋଟି ଅକ୍ସିଜେନ୍ ପରମାଣୁ ସହିତ ବନ୍ଧିତ ହୋଇଥାଏ, ଯେଉଁଠି ସଲଫର୍ -2 ଅକ୍ସିଡେସନ୍ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଏ। ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ପରମାଣୁଟି ଗୋଟିଏ ଅକ୍ସିଜେନ୍ ପରମାଣୁ ସହିତ ବନ୍ଧିତ ହୋଇଥାଏ।

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫେଟ୍ ଆୟନର ଏକ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱୀୟ (ଟେଟ୍ରାହେଡ୍ରାଲ୍) ଆକୃତି ଅଛି, ଯେଉଁଠି ସଲଫର୍ ପରମାଣୁ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଏବଂ ଚାରୋଟି ଅକ୍ସିଜେନ୍ ପରମାଣୁ କୋଣଗୁଡ଼ିକରେ ଥାଏ ଯାହା ସ୍ଥିରତା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ। ସଲଫର୍ ପରମାଣୁ ଏବଂ ଅକ୍ସିଜେନ୍ ପରମାଣୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧନ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ ଏବଂ ବନ୍ଧନ କୋଣଗୁଡ଼ିକ 90° ଅଟେ।

ଗୁଣ#

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫେଟ୍ ଏକ ପ୍ରବଳ ଅମ୍ଳ, ଯାହାର pKa -1.99। ଏହାର ଅର୍ଥ ଏହା ଜଳରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବିଯୋଜିତ ହୋଇ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଆୟନ୍ $\ce{(H+)}$ ଏବଂ ବାଇସଲଫେଟ୍ ଆୟନ୍ (HSO₄⁻) ଗଠନ କରେ।

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫାଇଟ୍ ମଧ୍ୟ ଏକ କ୍ଷୟକାରୀ ତରଳ ପଦାର୍ଥ, ଏବଂ ଏହା ଚର୍ମ ଏବଂ ଆଖିକୁ ଗମ୍ଭୀର ଭାବରେ ପୋଡ଼ିପାରେ। ଏହା ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସହିତ ନେଲେ କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣ କଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତିକାରକ।

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫାଇଡ୍ ଗୁଣ#

ଭୌତିକ ଗୁଣ#

• ଅଣୁ ସୂତ୍ର: $\ce{H2SO4}$
• ମୋଲାର ବସ୍ତୁତ୍ଵ: 98.08 g/mol
• ଘନତା: 1.84 g/mL
• ଦ୍ରବଣାଙ୍କ: 10.37 °C (50.47 °F)
• ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ: 337 °C (639 °F)
• ଜଳରେ ଦ୍ରବଣୀୟତା: ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦ୍ରବଣୀୟ
• ଦୃଶ୍ୟମାନ ରୂପ: ରଙ୍ଗହୀନ, ତେଲିଆ ତରଳ

ରାସାୟନିକ ଗୁଣ#

• ଅମ୍ଳତା: ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫେଟ୍ ଏକ ପ୍ରବଳ ଅମ୍ଳ, ଯାହାର pH 1।
• ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ଷୟକାରୀ, ଏବଂ ଚର୍ମ ଏବଂ ଆଖିକୁ ଗମ୍ଭୀର ଭାବରେ ପୋଡ଼ିପାରେ।
• ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫେଟ୍ ଏକ ମାନକ ରାସାୟନିକ ପଦ ନୁହେଁ; ସଠିକ୍ ପଦ ହେଉଛି ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍। ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ଏକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ଯୌଗିକ, ଏବଂ ଏହା ଧାତୁ, କ୍ଷାର ଏବଂ କାର୍ବନିକ ଯୌଗିକ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ ସହିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରିପାରେ।

ସୁରକ୍ଷା#

• ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫାଇଟ୍ ଏକ ବିପଦଜନକ ପଦାର୍ଥ, ଏବଂ ଏହାକୁ ସତର୍କତାର ସହିତ ହାତଳଣା କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
• ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫେଟ୍ ସହିତ କାମ କରୁଥିବା ସମୟରେ ସୁରକ୍ଷାତ୍ମକ ପୋଷାକ, ହାତମୋଜା ଏବଂ ଆଖି ସୁରକ୍ଷା ପରିଧାନ କରନ୍ତୁ।
• ଉତ୍ତମ ବାୟୁ ସଞ୍ଚାଳନ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ କାମ କରନ୍ତୁ।
• ଚର୍ମ ଏବଂ ଆଖି ସହିତ ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଦୂରରେ ରୁହନ୍ତୁ।
• ଯଦି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫେଟ୍ ଚର୍ମ କିମ୍ବା ଆଖି ସହିତ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସେ, ତୁରନ୍ତ ପାଣିରେ ଧୋଇଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ସେବା ନିଅନ୍ତୁ।

ପରିବେଶ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ#

• ସଲଫର୍ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ଅମ୍ଳ ବର୍ଷାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶଦାନକାରୀ।
• ଅମ୍ଳ ବର୍ଷା ଜଙ୍ଗଲ, ହ୍ରଦ ଏବଂ ନଦୀଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ କରିପାରେ।
• ସଲଫର୍ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ଧୂଆଁ କୁହୁଡ଼ି (ସ୍ମଗ୍) କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ଅଂଶଦାନ କରିପାରେ।

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫାଇଡ୍ ବ୍ୟବହାର#

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫେଟ୍, ଯାହାକି ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା, ଏକ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ଷୟକାରୀ, ଖଣିଜ ଅମ୍ଳ ଯାହାର ରାସାୟନିକ ସୂତ୍ର $\ce{H2SO4}$। ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯାହାର ବିଭିନ୍ନ ଶିଳ୍ପରେ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରୟୋଗ ଅଛି। ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ର କେତେକ ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା:

ଔଦ୍ୟୋଗିକ ବ୍ୟବହାର:#

• ଆମୋନିୟମ୍ ସଲଫେଟ୍ ମୁଖ୍ୟତଃ ସାର ଉତ୍ପାଦନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ବିଶେଷକରି ଆମୋନିୟମ୍ ସଲଫେଟ୍ ଏବଂ ସୁପରଫସଫେଟ୍ ସାର। ଏହି ସାରଗୁଡ଼ିକ ଫସଲ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ମୃତ୍ତିକାର ଉର୍ବରତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ।

• ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ପରିଷ୍କରଣ: ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ପରିଷ୍କରଣରେ ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ଅଶୁଦ୍ଧି ଦୂର କରିବା ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଗୁଣବତ୍ତାର ଇନ୍ଧନ, ଯେପରିକି ଗ୍ୟାସୋଲିନ୍ ଏବଂ ଡିଜେଲ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ପାଇଁ।

• ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ବସ୍ତ୍ର ଶିଳ୍ପରେ ବିଭିନ୍ନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଯେପରିକି ସିନ୍ଥେଟିକ୍ ତନ୍ତୁ ଉତ୍ପାଦନ, ରଙ୍ଗାଇବା ଏବଂ କପଡ଼ା ପରିଷ୍କାର କରିବା।

• ଔଷଧୀୟ ପଦାର୍ଥ: ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧୀୟ ପଦାର୍ଥର ଉତ୍ପାଦନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଯେପରିକି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍, ଭିଟାମିନ୍ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ ଔଷଧ।

• ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ଧାତୁ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଯେପରିକି ପିକ୍ଲିଂ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋପ୍ଲେଟିଂ, ଯାହା ଧାତୁ ପୃଷ୍ଠରୁ ମରଚା ଏବଂ ଅଶୁଦ୍ଧି ଦୂର କରିବା ପାଇଁ।

• ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ କାଗଜ ଶିଳ୍ପରେ ସେଲୁଲୋଜ୍ ତନ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ଏବଂ କାଗଜ ପଲ୍ପ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

• ଜଳ ପରିଷ୍କରଣ: ଜଳ ପରିଷ୍କରଣ କେନ୍ଦ୍ରରେ ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ pH ସ୍ତର ସମନ୍ୱୟ କରିବା ଏବଂ ଅଶୁଦ୍ଧି ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଯାହା ଜଳକୁ ପାନ ପାଇଁ ନିରାପଦ କରେ।

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟବହାର:#

• ବ୍ୟାଟେରୀ: ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ଲେଡ୍-ଏସିଡ୍ ବ୍ୟାଟେରୀରେ ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ଯାନ ଏବଂ ଔଦ୍ୟୋଗିକ ଉପକରଣରେ ଦେଖାଯାଏ।

• ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ବିସ୍ଫୋରକ ଉତ୍ପାଦନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଯେପରିକି TNT ଏବଂ ନାଇଟ୍ରୋଗ୍ଲିସେରିନ୍।

• ପରିଷ୍କାରକ ଉତ୍ପାଦ: ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫାଇଟ୍ ବିଭିନ୍ନ ପରିଷ୍କାରକ ଉତ୍ପାଦର ଏକ ଉପାଦାନ, ଯେପରିକି ଡ୍ରେନ୍ କ୍ଲିନର୍ ଏବଂ ଧାତୁ ପଲିସ୍।

• ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗ: ସୋଡିୟମ୍ ବାଇସଲଫେଟ୍ କେତେକ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦରେ ଏକ ପରିରକ୍ଷକ ଏବଂ ଅମ୍ଳତା ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

• ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ପ୍ରୟୋଗଶାଳାରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ବିଶ୍ଳେଷଣ ପାଇଁ ଏକ ରିଏଜେଣ୍ଟ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

ଏହା ମନେ ରଖିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫାଇଟ୍ ଏକ ବିପଦଜନକ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଏହାକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ସତର୍କତାର ସହିତ ହାତଳଣା କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ଯେକୌଣସି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିପଦ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫାଇଟ୍ ସହିତ କାମ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଉପଯୁକ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ, ସୁରକ୍ଷାତ୍ମକ ପୋଷାକ ଏବଂ ଉପକରଣ ନେବା ଉଚିତ୍।

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫାଇଡ୍ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା#

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫେଟ୍ ଏକ ସ୍ୱୀକୃତ ରାସାୟନିକ ପଦ ନୁହେଁ। ସଠିକ୍ ପଦ ହେଉଛି ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍, ଯାହା ଏକ ପ୍ରବଳ ଅମ୍ଳ ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ଔଦ୍ୟୋଗିକ ପ୍ରୟୋଗରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହା କେତେକ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ପାନୀୟରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ସାମାନ୍ୟ ପରିମାଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଲେ ସାଧାରଣତଃ ନିରାପଦ, କିନ୍ତୁ ଏହା ବହୁତ ପରିମାଣରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏହା ଅନେକ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ସହଜ-ସମୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫାଇଟ୍ର ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ସହଜ-ସମୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ:

• ବାନ୍ତି ବିମନ୍ଦା
• ବାନ୍ତି ହେଉଛି ମୁଖ ଦେଇ ପାକସ୍ଥଳୀର ବିଷୟବସ୍ତୁର ଜୋର୍ରେ ବାହାରିବା, ସାଧାରଣତଃ କ୍ଷତିକାରକ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଶରୀରରୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରତିବର୍ତ୍ତୀ କ୍ରିୟା। ଏହା ସାଧାରଣତଃ ବାନ୍ତି ବିମନ୍ଦା, ସଂକ୍ରମଣ, ଖାଦ୍ୟ ବିଷାକ୍ତତା, କିମ୍ବା ଗ୍ୟାଷ୍ଟ୍ରୋଇଣ୍ଟେଷ୍ଟାଇନାଲ୍ ଜ୍ୱଳନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ସାଧାରଣତଃ ଏକ ସୁରକ୍ଷାତ୍ମକ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ନିରନ୍ତର କିମ୍ବା ଗମ୍ଭୀର ବାନ୍ତି ନିର୍ଜଳୀକରଣ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ଅସନ୍ତୁଳନ ଘଟାଇପାରେ, ଯାହା ଚିକିତ୍ସା ଧ୍ୟାନ ଆବଶ୍ୟକ କରେ।
• ତରଳ ଝାଡ଼ା ହେଉଛି ଦିନକୁ ତିନି ଥରରୁ ଅଧିକ ହେଉଥିବା ବାରମ୍ବାର, ଢିଲା, କିମ୍ବା ଜଳୀୟ ମଳ। ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଭୂତାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ, ଯେପରିକି ନୋରୋଭାଇରସ୍ କିମ୍ବା ରୋଟାଭାଇରସ୍, ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ, ଖାଦ୍ୟ ଅସହିଷ୍ଣୁତା, କିମ୍ବା ଚାପ ଯୋଗୁ ହୁଏ। ନିର୍ଜଳୀକରଣ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିପଦ, ଏବଂ ଚିକିତ୍ସାରେ ମୌଖିକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ସହିତ ପୁନର୍ଜଳୀକରଣ, ଖାଦ୍ୟ ସମନ୍ୱୟ, ଏବଂ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଔଷଧ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୁଏ।
• ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା
• ମୁଣ୍ଡବଥା
• ମୁଣ୍ଡ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ
• କ୍ଳାନ୍ତି
• ଚର୍ମ ଜ୍ୱଳନ
• ଆଖି ଜ୍ୱଳନ
• ଶ୍ୱାସନଳୀ ଜ୍