ଟ୍ରାନ୍ସିଷ୍ଟର
ଟ୍ରାନ୍ସିଷ୍ଟର
ଟ୍ରାନ୍ସିଷ୍ଟର ଏକ ସିଲିକନ ଯନ୍ତ୍ର ଯାହା ଏକ ସ୍ୱିଚ କିମ୍ବା ଏକ ଅମ୍ପଲିଫାଇର ହେବାର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ଏହା ତିନୋଟି ସିଲିକନ ପଦାର୍ଥର ସ୍ତରରୁ ଗଠିତ ହୁଏ, ଯଥାକାଳୀନ ସ୍ତରଟି ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ସ୍ତରଠାରୁ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସିଲିକନ ପଦାର୍ଥ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ସ୍ତରକୁ ଏକ ଛୋଟ ବ୍ୟାପତ୍ତି ପ୍ରଯୋଗ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ସ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଧାରାର ପ୍ରବାହ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରେ। ଏହା ଟ୍ରାନ୍ସିଷ୍ଟରକୁ ଇଲିକ୍ଟ୍ରନିକ ସଂରଚନାରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ କରୁଥିବା ବସ୍ତୁ କରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ଉପୟୋଗ ସାଇଲନ୍ସ ଅମ୍ପଲିଫାଇ କରିବା, ଧାରା ସ୍ୱିଚ କରିବା କିମ୍ବା ସୂଚନା ସଞ୍ଚୟ କରିବା ପାଇଁ ହୋଇପାରିବ।
ଟ୍ରାନ୍ସିଷ୍ଟର କଣ?
ଟ୍ରାନ୍ସିଷ୍ଟର ଏକ ସିଲିକନ ଯନ୍ତ୍ର ଯାହା ଏକ ସ୍ୱିଚ କିମ୍ବା ଏକ ଅମ୍ପଲିଫାଇର ହେବାର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ଏହା ତିନୋଟି ସିଲିକନ ପଦାର୍ଥର ସ୍ତରରୁ ଗଠିତ ହୁଏ, ଯଥାକାଳୀନ ସ୍ତରଟି ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ସ୍ତରଠାରୁ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସିଲିକନ ପଦାର୍ଥ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ସ୍ତରକୁ ଏକ ଛୋଟ ବ୍ୟାପତ୍ତି ପ୍ରଯୋଗ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ସ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଧାରାର ପ୍ରବାହ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରେ।
ଟ୍ରାନ୍ସିଷ୍ଟର କିପରି କାମ କରେ?
BJT ମାଧ୍ୟମରେ ଭିନ୍ନତର ଭାରତବାହକଙ୍କୁ ଭିତରକୁ ଭର୍ତ୍ତା ପଠାଇଥାଏ। ଏହି ଭିନ୍ନତର ଭାରତବାହକମାନେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭିତରକୁ ବିଦ୍ୟୁତ କ୍ଷେତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭିତରକୁ ପଠାଯାଏ, ଏବଂ ସେମାନେ କଲ୍କେଟର ଭିତରରେ ବିଶାଳତମ ଭାରତବାହକ ମାନଙ୍କ ସହିତ ପୁନରୁତ୍ଥାନ କରିଥାଏ। ଏହି ପୁନରୁତ୍ଥାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କଲ୍କେଟର ଏବଂ ଇମିଟର ଟେର୍ମିନାଲଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଧାରାର ପ୍ରବାହ ସ���ଥିତ କରିଥାଏ।
MOSFET ମାଧ୍ୟମରେ ସୋର୍ସ ଏବଂ ଡ୍ରେନ ଟେର୍ମିନାଲଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପ୍ରବାହଜାତିକ ପଦାର୍ଥର ଚାନେଲ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଏ। ଏହି ଚାନେଲ ଗେଟ ଟେର୍ମିନାଲରେ ପ୍ରଯୋଗ କରାଯାଏ ବ୍ୟାପତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଗେଟ ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, ତେବେ ଚାନେଲ ଖୋଲା ଥାଏ ଏବଂ ସୋର୍ସ ଏବଂ ଡ୍ରେନ ଟେର୍ମିନାଲଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଧାରା ପ୍ରବାହ ହୋଇପାରେ। ଯେତେବେଳେ ଗେଟ ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରାପ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ଚାନେଲ ବନ୍ଧା ଥାଏ ଏବଂ କୌଣସି ଧାରା ପ୍ରବାହ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ।
ଟ୍ରାନ୍ସିଷ୍ଟର ଆଧୁନିକ ଇଲିକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା ଅଂଶ। ସେମାନଙ୍କ ଉପୟୋଗ ବହୁଳ ପ୍ରକାରର ଯନ୍ତ୍ରରେ କରାଯାଏ, ଏବଂ ସେମାନେ ଆମର ଦିନଚଳନାରେ ଏକ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ପାଆନ୍ତୁ।
ଟ୍ରାନ୍ସିଷ୍ଟର ସୃଷ୍��ଟି
ଟ୍ରାନ୍ସିଷ୍ଟର ଏକ ସିଲିକନ ଯନ୍ତ୍ର ଯାହା ଏକ ସ୍ୱିଚ କିମ୍ବା ଏକ ଅମ୍ପଲିଫାଇର ହେବାର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ଏହା ତିନୋଟି ସିଲିକନ ପଦାର୍ଥର ସ୍ତରରୁ ଗଠିତ ହୁଏ, ଯଥାକାଳୀନ ସ୍ତରଟି ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ସ୍ତରଠାରୁ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସିଲିକନ ପଦାର୍ଥ ହୁଏ। ତିନୋଟି ସ୍ତରଗୁଡ଼ିକୁ ଇମିଟର, ବେସ ଏବଂ କଲ୍କେଟର ବୋଲି କହାଯାଏ।
ଇମିଟର
ଇମିଟର ହେଉଛି ସିଲିକନ ପଦାର୍ଥର ସ୍ତର ଯାହା ଇଲିକ୍ଟର୍ସ ପ୍ରକାଶ କରେ। ଏହା ସାଧାରଣତଃ n-ପ୍ରକାରର ସିଲିକନ ପଦାର୍ଥରୁ ଗଠିତ ହୁଏ, ଯାହାରେ ଇଲିକ୍ଟର୍ସର ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରମାଣ ଅଛି।
ବେସ
ବେସ ହେଉଛି ସିଲିକନ ପଦାର୍ଥର ସ୍ତର ଯାହା ଇମିଟର ଏବଂ କଲ୍କେଟର ମଧ୍ୟରେ ସାନ୍ଦ୍ର ହୋଇଥାଏ। ଏହା ସାଧାରଣତଃ p-ପ୍ରକାରର ସିଲିକନ ପଦାର୍ଥରୁ ଗଠିତ ହୁଏ, ଯାହାରେ ହଲ୍ (ଧର୍ମାତ୍ମକ ଚାରଜ ଧାରା)ର ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରମାଣ ଅଛି।
କଲ୍କେଟର
କଲ୍କେଟର ହେଉଛି ସିଲିକନ ପଦାର୍ଥର ସ୍ତର ଯାହା ଇମିଟର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ଇଲିକ୍ଟର୍ସକୁ ସଂଗ୍ରହ କରେ। ଏହା ସାଧାରଣତଃ n-ପ୍ରକାରର ସିଲିକନ ପଦାର୍ଥରୁ ଗଠିତ ହୁଏ।
ଟ୍ରାନ୍ସିଷ୍ଟର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ
ଯେତେବେଳେ ଟ୍ରାନ୍ସିଷ୍ଟରର ବେସରେ ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରାପ୍ତି ପ୍ରଯୋଗ କରାଯାଏ, ତେବେ ଇମିଟରରେ ଥିବା ଇଲିକ୍ଟର୍ସକୁ ବେସକୁ ପ୍ରବେଶ କରାଯାଏ। ଏହା ଇମିଟରରୁ କଲ୍କେଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇଲିକ୍ଟର୍ସର ଏକ ଧାରା ସ���ଥିତ କରେ। ଇମିଟରରୁ କଲ୍କେଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବାହ ହେବାର ପ୍ରମାଣ ବେସରେ ପ୍ରଯୋଗ କରାଯାଏ ବ୍ୟାପତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ।
ଟ୍ରାନ୍ସିଷ୍ଟରର ପ୍ରକାରଗୁଡ଼ିକ
ଟ୍ରା