PYQ NEET- ପ୍ରତିରକ୍ଷା ନିଯମ ମୌଳିକ ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ
- ପ୍ରଶ୍ନ: ଏକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଗୁମ୍ଫା ରାସ୍ତାରେ ଏକ ସମାନ ଗତିରେ ଗୁମ୍ଫା ରାସ୍ତାରେ ଗତି କରୁଛି। ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଗତିବାହିନୀ କେନ୍ଦ୍ରିକ ଶକ୍ତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତୁ।
ଉତ୍ତର: ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଗତିବାହିନୀ କେନ୍ଦ୍ରିକ ଶକ୍ତି ଏହା ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଗତି କରୁଥିବା ଗୁମ୍ଫା ରାସ୍ତାରେ ଗତି କରିବା ପାଇଁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଶକ୍ତି ଅଟେ:
F = mv^2/r
କାରଣ କେନ୍ଦ୍ରିକ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଗତି କରୁଥିବା ଗୁମ୍ଫା ରାସ୍ତାରେ ଗତି କରିବା ପାଇଁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଶକ୍ତି। ଏହା ସବୁବେଳେ ଗୁମ୍ଫାର କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଏଡ଼ାଯାଉଛି, ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରମାଣ ଦ୍ରବ୍ୟର ଗତିର ବୃଦ୍ଧିର ସହିତ ସମାନତା କରେ ଏବଂ ଗୁମ୍ଫାର ବ୍ଯାସର ସହିତ ବିପରୀତ ସମାନତା କରେ।
- ପ୍ରଶ୍ନ: ଏକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏକ ସମାନ ଗତିରେ ଗୁମ୍ଫା ରାସ୍ତାରେ ଗତି କରୁଛି। ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଗତିବାହିନୀ କେନ୍ଦ୍ରିକ ଶକ୍ତି ଦ୍ରବ୍ୟରେ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ କିଛି ହୋଇଛି:
ଉତ୍ତର: ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଗତିବାହିନୀ କେନ୍ଦ୍ରିକ ଶକ୍ତି ଦ୍ରବ୍ୟରେ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ ଅଟେ। କାରଣ କେନ୍ଦ୍ରିକ ଶକ୍ତି ସବୁବେଳେ ଦ୍ରବ୍ୟର ଗତି ସହିତ ଲମ୍ଫା ଅଟେ, ଏବଂ ତେଣୁ କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ନାହିଁ।
- ପ୍ରଶ୍ନ: ଏକ ଉପଗ୍ରହ ଗୃହର ଚକ୍ରାକୃତି କ୍ଷୁତିପଥରେ ଗତି କରୁଛି। ଉପଗ୍ରହରେ ଗତିବାହିନୀ କେନ୍ଦ୍ରିକ ଶକ୍ତି କେଉଁଠାରୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି:
ଉତ୍ତର: ଉପଗ୍ରହରେ ଗତିବାହିନୀ କେନ୍ଦ୍ରିକ ଶକ୍ତି ଗୃହ ଏବଂ ଉପଗ୍ରହ ମଧ୍ୟରେ ଗୁଣିତ ମିଶ୍ରଣ ଶକ୍ତି ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି