ଖବରକାଗଜ ଏବଂ ପତ୍ରିକା

ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଓ ପତ୍ରିକା

1. ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଓ ପତ୍ରିକାର ଭୂମିକା

  • କାର୍ଯ୍ୟ: ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଓ ପତ୍ରିକା ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଧାରଣା ପ୍ରସାର, ଲୋକମତ ସଂଗ୍ରହ ଓ ରାଜନୈତିକ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଯୋଗାଇବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିଲା।
  • ପ୍ରଭାବ: ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିବା, ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷିତ କରିବା ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ବିଷୟରେ ଲୋକଙ୍କୁ ସୂଚିତ ରଖିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା।
  • ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ: ସେମାନେ ସେନ୍ସରଶିପ୍, ସରକାରୀ ଦମନ ଓ ଆର୍ଥିକ ଅସୁବିଧା ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିଲେ।

2. ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ସମୟର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଓ ପତ୍ରିକା

2.1. ଇଂରାଜୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର

ସମ୍ବାଦପତ୍ରପ୍ରତିଷ୍ଠାତାମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷତାଗୁରୁତ୍ୱ
ଦି ଅମୃତ ବଜାର ପତ୍ରିକାଏସ୍‌ କେ ଘୋଷ ଓ ମୋତିଲାଲ ଘୋଷକୋଲକାତାରୁ ପ୍ରକାଶିତଭାରତର ପ୍ରାଚୀନତମ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ; ନମ୍ର ଓ ଉଗ୍ର ଉଭୟ ମତକୁ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିଲା।
ଦି ବମ୍ବେ କ୍ରୋନିକଲ୍ମହାଦେବ ଗୋବିନ୍ଦ ରାଣାଡେବମ୍ବେୟୁରୁ ପ୍ରକାଶିତସାମାଜିକ ସଂସ୍କାର ଓ ଜାତୀୟ ଜାଗୃତି ପାଇଁ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲା।
ଦି ଟାଇମ୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆଆର୍‌ ଏନ୍‌ ଦିନାନାଥ ଭେଲକରବମ୍ବେୟୁରୁ ପ୍ରକାଶିତଜାତୀୟବାଦୀ ଲେଖକ ଓ ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଯୋଗାଇଥିଲା।
ଦି ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସସୁନ୍ଦର ସିଂହ ଲିୟାଲପୁରୀଲାହୋରରୁ ପ୍ରକାଶିତଜାତୀୟବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଇଥିଲା ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱର ଥିଲା।
ଦି ହିନ୍ଦୁଅନ୍ନାମାଲେ ଚେଟିଆରମଦ୍ରାସରୁ ପ୍ରକାଶିତଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିଲା ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ସମୁଦାୟକୁ ସ୍ୱର ଦେଇଥିଲା।
ବେଙ୍ଗାଲ ଗ୍ୟାଜେଟ୍ଜେମ୍ସ ଅଗଷ୍ଟସ୍ ହିକିକୋଲକାତାରୁ ପ୍ରକାଶିତଭାରତର ପ୍ରଥମ ଦିଗ ସମ୍ବାଦପତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ; ପରେ ଜାତୀୟବାଦୀ ଲେଖକମାନେ ପାଇଁ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ହେଲା।
ଦି ମଦ୍ରାସ ମେଲ୍ୱିଲିୟାମ୍ ଇ ଏଚ୍ ଜିମଦ୍ରାସରୁ ପ୍ରକାଶିତତାମିଳ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ଓ ଜାତୀୟବାଦୀମାନେ ପାଇଁ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଯୋଗାଇଥିଲା।

2.2. ବଙ୍ଗାଳୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର

ସମ୍ବାଦପତ୍ରପ୍ରତିଷ୍ଠାତାମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷତାଗୁରୁତ୍ୱ
ସମ୍ବାଦ କୌମୁଦୀରାଜା ରାମମୋହନ ରାୟକୋଲକାତାରୁ ପ୍ରକାଶିତସ୍ୱଦେଶୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ଜାତୀୟବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିଲା।

2.3. ଉର୍ଦ୍ଦୁ ସମ୍ବାଦପତ୍ର

ସମ୍ବାଦପତ୍ରପ୍ରତିଷ୍ଠାତାମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷତାମହତ୍ତ୍ୱ
ଅଲ-ହିଲାଲମୌଲାନା ଆବୁଲ କଲାମ ଆଜାଦଲାହୋରରୁ ପ୍ରକାଶିତମୁସଲିମ୍ ଜାତୀୟତାବାଦ ଓ ଏକତା ପାଇଁ ପ୍ରଚାର କଲା।
ଅଲ-ବଦାୟେମୌଲାନା ମୋହମ୍ମଦ ଅଲିଲାହୋରରୁ ପ୍ରକାଶିତଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ମୁସଲିମ୍ ଏକତାକୁ ସମର୍ଥନ କଲା।

2.4. ପତ୍ରିକା

ପତ୍ରିକାପ୍ରତିଷ୍ଠାତାମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷତାମହତ୍ତ୍ୱ
ଭାରତ ମାତାସରଦାର ଅଜିତ ସିଂହକୋଲକାତାରୁ ପ୍ରକାଶିତଭାରତକୁ ମାତୃଭୂମି ଭାବେ ପରିଚିତ କରାଇଲା।
ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆଏନି ବେସାନ୍ଟଦିଲ୍ଲୀରୁ ପ୍ରକାଶିତଜାତୀୟତାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ ଓ ବୌଦ୍ଧିକ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଦେଲା।
ଯଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆମୋହନଦାସ କରମଚନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀବମ୍ବେରୁ ପ୍ରକାଶିତଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ଅହିଂସା ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଥିଲା।
ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ସୋସିଓଲୋଜିଷ୍ଟଏସ୍ ଏ ଡାଙ୍ଗେବମ୍ବେରୁ ପ୍ରକାଶିତସ୍ୱରାଜ୍ ଓ ଗଣସଂଗଠନ ପାଇଁ ପ୍ରଚାର କଲା।
ଅଲ-ବଦାୟେମୌଲାନା ମୋହମ୍ମଦ ଅଲିଲାହୋରରୁ ପ୍ରକାଶିତଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ମୁସଲିମ୍ ଏକତାକୁ ସମର୍ଥନ କଲା।

3. ପ୍ରତିଯୋଗୀ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ (SSC, RRB)

  • ଅମୃତ ବଜାର ପତ୍ରିକା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଥିଲା।
  • ୟଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପତ୍ରିକା ଥିଲା।
  • ଦ ହିନ୍ଦୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଇଂରାଜୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଥିଲା ଯାହା ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲା।
  • ଅଲ-ହିଲାଲଅଲ-ବଦାୟେ ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ପତ୍ରିକା ଥିଲା।
  • ଭାରତ ମାତା ଏକ ପତ୍ରିକା ଥିଲା ଯାହା ଭାରତକୁ ମାଟିମାଆଙ୍କ ରୂପେ ପ୍ରଚାର କରୁଥିଲା।
  • ଦ ବମ୍ବେ କ୍ରୋନିକଲ୍ଦ ଟାଇମ୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଂରାଜୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଥିଲା।
  • ସମ୍ବାଦ କୌମୁଦୀ ସ୍ୱଦେଶୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବଙ୍ଗାଳୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଥିଲା।
  • ଦ ପିପଲ୍ସ ଭଏସ୍ ଏକ ହିନ୍ଦୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଥିଲା ଯାହା ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ସଂସ୍କାର ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଥିଲା।

4. ପାର୍ଥକ୍ୟ ଓ ସଂଜ୍ଞା

  • ସମ୍ବାଦପତ୍ର: ଏକ ସମୟାନୁଗ ପ୍ରକାଶନ ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଘଟଣା ଉପରେ ଖବର, ମତାମତ ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଦିଏ।
  • ପତ୍ରିକା: ଏକ ସମୟାନୁଗ ପ୍ରକାଶନ ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟ ଉପରେ ପ୍ରବନ୍ଧ, ଲେଖା ଓ ମତାମତ ଦିଏ, ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବିଷୟ କେନ୍ଦ୍ରିକ।
  • ସେନ୍ସରସିପ୍: ସୂଚନା ଦମନ, ବିଶେଷକରି ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଲୋକମତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ।
  • ଜାତୀୟତାବାଦ: ଏକ ରାଜନୈତିକ ଆଦର୍ଶ ଯାହା ଏକ ଜାତିର ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ, ବିଶେଷକରି ସ୍ୱୟଂ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଓ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିରୁ।
  • ନରମପନ୍ଥୀ ବନାମ କଠିନପନ୍ଥୀ: ନରମପନ୍ଥୀମାନେ ଆଇନସମ୍ମତ ଉପାୟରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ସଂସ୍କାର ଚାହୁଁଥିଲେ, କାଏମପନ୍ଥୀମାନେ ତୁରନ୍ତ ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ସାମୂହିକ ସଂଗଠନ ପାଇଁ ପ୍ରଚାର କରୁଥିଲେ।

5. ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓ ଉଦାହରଣ

  • ମଧ୍ୟମପନ୍ଥୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ: ଅମୃତ ବଜାର ପତ୍ରିକା, ବମ୍ବେ କ୍ରଣିକଲ୍।
  • ଚରମପନ୍ଥୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ: ଦ ପିପଲ୍ସ ଭଏସ୍, ଦ ହିନ୍ଦୁ।
  • ଜାତୀୟତାବାଦୀ ପତ୍ରିକାଗୁଡ଼ିକ: ଯଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ, ଭାରତ ମାତା।
  • ମୁସଲିମ୍ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ପତ୍ରିକାଗୁଡ଼ିକ: ଅଲ୍-ହିଲାଲ୍, ଅଲ୍-ବଦାୟେ।
  • ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାର ପତ୍ରିକାଗୁଡ଼ିକ: ଦ ପିପଲ୍ସ ଭଏସ୍, ଦ ହିନ୍ଦୁ।

6. ମୁଖ୍ୟ ତାରିଖଗୁଡ଼ିକ

  • 1857: ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସମ୍ବାଦପତ୍ରଦ ବେଙ୍ଗାଲ୍ ଗ୍ୟାଜେଟ୍ ଜେମ୍ସ ଅଗଷ୍ଟସ୍ ହିକି ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
  • 1878: ମୁରାରି ଗୁପ୍ତା ଦ୍ୱାରାଅମୃତ ବଜାର ପତ୍ରିକା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
  • 1905: ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଦ୍ୱାରାଯଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ ପତ୍ରିକା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
  • 1910: ମୌଲାନା ଅବୁଲ୍ କଲାମ ଆଜାଦ୍ ଦ୍ୱାରାଅଲ୍-ହିଲାଲ୍ ପତ୍ରିକା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
  • 1913: ବଙ୍କିମ ଚନ୍ଦ୍ର ଚଟ୍ଟୋପାଧ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରାଭାରତ ମାତା ପତ୍ରିକା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।