ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ਦੇ ਤੱਤਾਂ
ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ਦੇ ਤੱਤਾਂ
ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ਇੱਕ ਸਾਰਥਕ ਇਕਾਈਆਂ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਕੌਂਫਿਗਰੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਪੁਨਰਦਾਅਵਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਾਰਥਕ ਰਚਨਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ਨੂੰ 1869 ਵਿੱਚ ਡਮਿਟਰੀ ਮੈਂਡੇਲੀਏ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੋ ਇਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸਾਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ 118 ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 94 ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ 24 ਤੱਤਾਂ ਤਮਾਸੇਅਤਰਨ ਹਨ।
ਤੱਤਾਂ ਸੱਤਵਾਂ ਅੰਕੀਯ ਕਤਾਰਾਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ 18 ਲੰਬੀ ਕਤਾਰਾਂ, ਜੋ ਸਮੂਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਰੈਸ਼ੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ‘ਤੇ ਤੱਤਾਂ
ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ਇੱਕ ਸਾਰਥਕ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਰਥਕ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਟੋਮਿਕ ਨੰਬਰ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਕੌਂਫਿਗਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੁਨਰਦਾਅਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰਥਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ਨੂੰ 1869 ਵਿੱਚ ਡਮਿਟਰੀ ਮੈਂਡੇਲੀਏ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੋ ਇਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸਾਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ 18 ਲੰਬੀ ਕਤਾਰਾਂ, ਜੋ ਸਮੂਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ 7 ਅੰਕੀਯ ਕਤਾਰਾਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਰਾਹੀਂ 1-18 ਦੇ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਲੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ 1-7 ਦੇ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ‘ਤੇ ਤੱਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੈਸ਼ੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਮਾਨ ਸਾਰਥਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਿਹੜਾ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਰੈਸ਼ੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਕਾਲਿਅਕ ਧਾਤੂਆਂ (ਸਮੂਹ 1) ਬਹੁਤ ਵਿਕਸਤ ਹਨ ਅਤੇ 1+ ਆਯਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਹਾਲੀਜਨ (ਸਮੂਹ 17) ਬਹੁਤ ਵਿਕਸਤ ਹਨ ਅਤੇ 1- ਆਯਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੱਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ‘ਤੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰਥਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸੋਡੀਅਮ ਦੇ ਉਸੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੱਤ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਹਲਕਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਉਸੇ ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੱਤ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਤਾਪਮਾਨ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਗੈਸ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਤੱਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰਥਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਵਰਣਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਨ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਤੱਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰਥਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
- ਉਸੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤੱਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੰਬਰ ਦੇ ਵਾਲੇਸ਼ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਾਲੇਸ਼ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਇੱਕ ਆਟੋਮ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਸ਼ੈਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰਥਕ ਬੰਨਾਘਟਨ ਲਈ ਜਵਾਬੀ ਹਨ।
- ਉਸੇ ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤੱਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੰਬਰ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਸ਼ੈਲਾਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਸ਼ੈਲਾਂ ਇੱਕ ਆਟੋਮ ਦੇ ਨਾਭਿਕ ਦੇ ਆਲੇ ਦੀਆਂ ਖੇਤਰਾਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਆਟੋਮਿਕ ਨੰਬਰ। ਆਟੋਮਿਕ ਨੰਬਰ ਹਰੇਕ ਤੱਤ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਤੱਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ‘ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਇੱਕ ਤੱਤ ਦਾ ਮਾਸਨ ਨੰਬਰ ਇਸ ਤੱਤ ਦੇ ਨਾਭਿਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਟੋਨਾਂ ਅਤੇ ਨਿਊਟਰੋਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਹੈ। ਮਾਸਨ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਤੱਤ ਦੀਆਂ ਇਸੋਟੋਪਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੋਟੋਪਾਂ ਇੱਕ ਤੱਤ ਦੇ ਹੋਰ ਹੋਰ ਆਟੋਮਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਊਟਰੋਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਤੱਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰਥਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਵਰਣਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਾਰਥਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸਾਰਥਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ ਇੱਕ ਸਾਰਥਕ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਰਥਕ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਟੋਮਿਕ ਨੰਬਰ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਕੌਂਫਿਗਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੁਨਰਦਾਅਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰਥਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੈਸ਼ੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਮਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਿਹੜਾ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਰੈਸ਼ੀਆਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰ ਪਲੇਟ 118 ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 94 ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ 24 ਤੱਤਾਂ ਤਮਾਸੇਅਤਰਨ ਹਨ।
ਤੱਤਾਂ ਸੱਤਵਾਂ ਅੰਕੀਯ ਕਤਾਰਾਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ 18 ਲੰਬੀ ਕਤਾਰਾਂ, ਜੋ ਸਮੂਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਰੈਸ਼ੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਲੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ 1 ਤੋਂ 7 ਦੇ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਰਾਹੀਂ 1 ਤੋਂ 18 ਦੇ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ