ਖੇਡ ਪੁਰਸਕਾਰ

1. ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਪੁਰਸਕਾਰ – ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ

• ਸਰਵਉੱਚ ਖੇਡ ਸਨਮਾਨ: ਮੇਜਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਖੇਲ ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਖੇਲ ਰਤਨ)।
• ਸਥਾਪਨਾ: 1991–92 (ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1992 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ)।
• ਮੰਤਰਾਲਾ: ਯੁਵਾ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਖੇਡ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ।
• ਚੋਣ ਸੰਸਥਾ: ਮੰਤਰਾਲਾ + ਐਸ.ਏ.ਆਈ. + ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਸੰਘ + ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਖੇਡ ਮੰਤਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

2. ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਸਾਲਾਨਾ)

3. ਨਾਮ ਬਦਲਣਾ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ

• 2021 ਅਗਸਤ: ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਖੇਲ ਰਤਨ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਮੇਜਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਖੇਲ ਰਤਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
• ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਨਾਅਰਾ: “ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ, ਫਿਟਨੈਸ ਇੰਡੀਆ”।

4. ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇ ਤੱਥ

• ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਖੇਲ ਰਤਨ: ਕਰਨਮ ਮਲੇਸ਼ਵਰੀ (ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ, 1995)।
• ਪਹਿਲਾ ਪੈਰਾ-ਐਥਲੀਟ ਖੇਲ ਰਤਨ: ਦੇਵੇਂਦਰ ਝਝਰੀਆ (ਜੈਵਲਿਨ, 2017)।
• ਪਹਿਲੀ ਟੀਮ ਖੇਡ ਖੇਲ ਰਤਨ: ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ (ਕ੍ਰਿਕਟ, 1998)।
• ਪਹਿਲਾ ਦ੍ਰੋਣਾਚਾਰਯ ਜੀਵਨਭਰ: ਓ.ਐਮ. ਨੰਬਿਆਰ (2002)।
• ਪਹਿਲਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੋਚ ਦ੍ਰੋਣਾਚਾਰਯ: ਬੀ.ਆਈ. ਫਰਨਾਂਡਿਜ਼ (ਕਿਊਬਾ-ਜਨਮ, 1985)।

5. ਸਾਲ-ਵਾਰ ਤਾਜ਼ਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ (2023)

6. ਦ੍ਰੋਣਾਚਾਰਯ ਬਨਾਮ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਪੁਰਸਕਾਰ

• ਦ੍ਰੋਣਾਚਾਰਯ: ਸਰਗਰਮ ਕੋਚ (ਰੈਗੂਲਰ) ਜਾਂ ≥60 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ 20 ਸਾਲ ਦਾ ਕੋਚਿੰਗ ਅਨੁਭਵ (ਜੀਵਨਭਰ)।
• ਧਿਆਨ ਚੰਦ: ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨਭਰ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

7. ਇਕ-ਲਾਈਨ ਰਿਵੀਜ਼ਨ ਤੱਥ

• ਖੇਲ ਰਤਨ ਦਾ ਨਕਦ ਇਨਾਮ 2018 ਵਿੱਚ ₹7.5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ₹25 ਲੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
• ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਸੰਖਿਆ: 29 (2020)।
• ਤੇਂਦੁਲਕਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਖੇਲ ਰਤਨ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ: ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
• 1961: ਅਰਜੁਨ ਸ਼ੁਰੂ; 1985: ਦ੍ਰੋਣਾਚਾਰਯ; 2002: ਧਿਆਨ ਚੰਦ।
• ਮਾਕਾ ਟ੍ਰਾਫੀ ਇੰਟਰ-ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਈ ਹੈ।

8. ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਆਰ.ਆਰ.ਬੀ. ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੇ ਗਏ)

9. ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਭਿਆਸ (15+ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

10. ਤੇਜ਼ ਰਿਵੀਜ਼ਨ ਟੇਬਲ (ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਟ੍ਰਿਕ)

ਆਖਰੀ ਸੁਝਾਅ: ਹਰੇਕ ਆਰ.ਆਰ.ਬੀ. ਜੀ.ਕੇ. ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਤੋਂ 2-3 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ – ਪਹਿਲੇ, ਨਕਦ ਇਨਾਮ, ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦਾ ਸਾਲ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ 2023 ਦੇ ਨਾਮ ਯਾਦ ਰੱਖੋ।