ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੰਗਾਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੰਗਾਂ – ਆਰਆਰਬੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕੈਪਸੂਲ

(ਢਾਂਚਾ – ਸਥਾਈ ਰਸਤਾ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ)

1. ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੰਗ ਕੀ ਹੈ? (ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ)

• ਕੁਦਰਤੀ ਰੁਕਾਵਟ (ਪਹਾੜ/ਨਦੀ) ਵਿੱਚੋਂ ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਢੱਕਿਆ ਰਸਤਾ, ਲੰਬਾਈ ≥ 60 ਮੀਟਰ (ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ)
• ਜੇ < 60 ਮੀਟਰ → “ਸ਼ੈੱਡ” ਜਾਂ “ਗੈਲਰੀ”, ਸੁਰੰਗ ਨਹੀਂ।

2. ਆਈਆਰ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੁਰੰਗ ਵਰਗੀਕਰਨ

3. ਜ਼ੋਨ-ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਰੰਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (31-03-2023)

4. ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਰਣੀ – ਜ਼ਰੂਰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ

5. ਨੰਬਰਾਂ ਸਹਿਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੰਗਾਂ

6. ਆਰਆਰਬੀ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸੁਰੰਗ ਨਿਰਮਾਣ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ

1. ਡ੍ਰਿਲ ਅਤੇ ਬਲਾਸਟ – ਪਰੰਪਰਾਗਤ, ਹਿਮਾਲਿਆ (ਯੂਐਸਬੀਆਰਐਲ) ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
2. ਐਨਏਟੀਐਮ (ਨਿਊ ਆਸਟ੍ਰੀਅਨ ਟਨਲਿੰਗ ਮੈਥਡ) – ਕ੍ਰਮਿਕ ਖੁਦਾਈ, 95% ਯੂਐਸਬੀਆਰਐਲ ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਈ ਗਈ।
3. ਟੀਬੀਐਮ (ਟਨਲ ਬੋਰਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ) – ਸੰਗਲਦਾਨ, ਟੀ-49 (Ø 11.74 ਮੀਟਰ)।
4. ਕੱਟ-ਅਤੇ-ਕਵਰ – ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨੇੜੇ (ਮੁੰਬਈ ਮੈਟਰੋ, ਮੇਨਲਾਈਨ ਆਈਆਰ ਨਹੀਂ)।

7. ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਗਨਲਿੰਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ

• ਓਐਚਈ – 25 ਕੇਵੀ ਏਸੀ, ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਅਤੇ ਸੰਗਲਦਾਨ ਅੰਦਰ ਰਿਜਿਡ ਕੈਟੇਨਰੀ।
• ਫੋਰਸਡ ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ – ਜੈਟ ਫੈਨ @ 150 ਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਿੰਟ ਹਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ।
• ਐਸਸੀਏਡੀਏ – ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਪੱਖਿਆਂ ਦਾ ਰਿਮੋਟ ਕੰਟਰੋਲ।
• ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਰਾਸ-ਪੈਸੇਜ – ਹਰ 500 ਮੀਟਰ ‘ਤੇ (ਯੂਐਸਬੀਆਰਐਲ ਨਿਯਮ)।
• ਬੈਲਾਸਟ-ਰਹਿਤ ਟਰੈਕ (ਰੀਡਾ 2000) ਲੰਬੀਆਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਅੰਦਰ ਉੱਚ ਗਤੀ ਲਈ।

8. ਵਿਸ਼ਵ ਬਨਾਮ ਭਾਰਤ ਤੁਲਨਾ (ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ)

9. ਪਿਛਲੀਆਂ ਆਰਆਰਬੀ ਸੀਬੀਟੀ-2 ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਤੱਥ

• ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਰੇਲ ਸੁਰੰਗਾਂ – 327 (31-03-2023 ਤੱਕ)।
• ਕੋਂਕਣ ਰੇਲਵੇ ਦੇ 738 ਕਿਮੀ ਵਿੱਚ 91 ਸੁਰੰਗਾਂ ਹਨ (ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਣਤਾ)।
• ਕਾਲਕਾ-ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ 103 ਸੁਰੰਗਾਂ ਹਨ (ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ 1,143 ਮੀਟਰ, ਬਾਰੋਗ)।
• ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਜਵਾਹਰ ਸੜਕ ਸੁਰੰਗ ਤੋਂ 54 ਮੀਟਰ ਹੇਠਾਂ ਹੈ।
• ਚੇਨਾਬ ਰੇਲ ਸੁਰੰਗ (ਟੀ-13) 11 ਕਿਮੀ ਲੰਬੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 8 ਕਿਮੀ ਸਿੱਧੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।
• ਯੂਐਸਬੀਆਰਐਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਾਗਤ ≈ ₹35,000 ਕਰੋੜ (ਸਾਰਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਸਿਰਫ ਸੁਰੰਗਾਂ ਨਹੀਂ)।
• ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਰੇਲਵੇ – 12 ਲੂਪ + 5 ਛੋਟੀਆਂ ਸੁਰੰਗਾਂ।
• ਐਨਐਫਆਰ ਦੇ ਪਾਸ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ 2 ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀਆਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਹਨ – ਟੀ-45 (3.2 ਕਿਮੀ) ਅਤੇ ਟੀ-47 (2.8 ਕਿਮੀ) ਲੰਬਡਿੰਗ-ਸਿਲਚਰ ‘ਤੇ।

10. ਤੇਜ਼-ਰੀਵਾਈਜ਼ ਸਾਰਣੀਆਂ

A. ਰਾਜ-ਅਨੁਸਾਰ ਗਿਣਤੀ

B. ਲੰਬਾਈ ਬਕਟ

11. 15 ਐਮਸੀਕਿਊ – ਆਰਆਰਬੀ ਪੈਟਰਨ

(ਸਭ ਤੋਂ ਉਚਿਤ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣੋ)

1. ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੰਗ ਹੈ
   A. ਕਰਬੂਦੇ
   B. ਸੰਗਲਦਾਨ
   C. ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ
   D. ਟੀ-49
   ਉੱਤਰ: C

2. ਕੋਂਕਣ ਰੇਲਵੇ ਕਿਸ ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ?
   A. ਡਬਲਿਊਆਰ
   B. ਸੀਆਰ
   C. ਐਸਆਰ
   D. ਐਸਡਬਲਿਊਆਰ
   ਉੱਤਰ: B

3. 31-03-2023 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੰਗਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ ਹੈ
   A. 227
   B. 327
   C. 427
   D. 527
   ਉੱਤਰ: B

4. ਕਿਹੜੀ ਸੁਰੰਗ ਬਨਿਹਾਲ ਨੂੰ ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ?
   A. ਟੀ-49
   B. ਟੀ-80
   C. ਬਾਰੋਗ
   D. ਟੀ-14
   ਉੱਤਰ: B

5. ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਪਹਿਲੀ ਰੇਲ ਸੁਰੰਗ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਕਿਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ?
   A. ਕਾਲਕਾ-ਸ਼ਿਮਲਾ ਰੇਲਵੇ
   B. ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਰੇਲਵੇ
   C. ਮੁੰਬਈ-ਪੁਣੇ ਘਾਟ
   D. ਨੀਲਗਿਰੀ ਮਾਉਂਟੇਨ ਰੇਲਵੇ
   ਉੱਤਰ: A

6. ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੰਗ ਕਿਸ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਹੈ?
   A. ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ
   B. ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ
   C. ਹਿਮਾਲਿਆ (ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ)
   D. ਅਰਾਵਲੀ
   ਉੱਤਰ: C

7. ਯੂਐਸਬੀਆਰਐਲ ਸੁਰੰਗ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਵਿਧੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
   A. ਸਿਰਫ ਟੀਬੀਐਮ
   B. ਸਿਰਫ ਡ੍ਰਿਲ ਅਤੇ ਬਲਾਸਟ
   C. ਐਨਏਟੀਐਮ
   D. ਕੱਟ-ਅਤੇ-ਕਵਰ
   ਉੱਤਰ: C

8. ਸੰਗਲਦਾਨ ਸੁਰੰਗ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ ਹੈ
   A. 6.5 ਕਿਮੀ
   B. 8.0 ਕਿਮੀ
   C. 11.2 ਕਿਮੀ
   D. 12.7 ਕਿਮੀ
   ਉੱਤਰ: B

9. ਕਰਬੂਦੇ ਸੁਰੰਗ ਕਿਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ?
   A. ਗੋਆ
   B. ਕਰਨਾਟਕ
   C. ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ
   D. ਕੇਰਲ
   ਉੱਤਰ: C

10. ਕੋਂਕਣ ਰੇਲਵੇ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਸੁਰੰਗ ਹੈ
    A. ਟੀ-15
    B. ਟੀ-27
    C. ਟੀ-14 (ਕਰਬੂਦੇ)
    D. ਟੀ-12
    ਉੱਤਰ: C

11. ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਸੁਰੰਗ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ?
    A. ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ
    B. ਸੰਗਲਦਾਨ
    C. ਟੀ-49
    D. ਬਾਰੋਗ
    ਉੱਤਰ: D

12. ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਹਨ?
    A. 5
    B. 12
    C. 14
    D. 103
    ਉੱਤਰ: A

13. ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਸੁਰੰਗ ਅੰਦਰ 25 ਕੇਵੀ ਓਐਚਈ ਵਰਤਦਾ ਹੈ
    A. ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕੈਟੇਨਰੀ
    B. ਰਿਜਿਡ ਕੈਟੇਨਰੀ
    C. ਤੀਜੀ ਰੇਲ
    D. ਸਿਰਫ ਡੀਜ਼ਲ
    ਉੱਤਰ: B

14. ਯੂਐਸਬੀਆਰਐਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਟੀ-49 ਸੁਰੰਗ, ਪੂਰੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਸੁਰੰਗ ਬਣਨ ਲਈ ਕਿਸ ਸੁਰੰਗ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਦੇਵੇਗੀ?
    A. ਕਰਬੂਦੇ
    B. ਸੰਗਲਦਾਨ
    C. ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ
    D. ਬਾਰੋਗ
    ਉੱਤਰ: C

15. ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ 327 ਸੁਰੰਗਾਂ ਗਿਣਨ ਲਈ ਕਟ-ਆਫ ਤਾਰੀਖ ਹੈ
    A. 31-03-2022
    B. 31-03-2023
    C. 31-12-2022
    D. 01-04-2023
    ਉੱਤਰ: B

12. ਇੱਕ-ਲਾਈਨ ਕ੍ਰੈਮ ਨੋਟਸ

• 327 ਸੁਰੰਗਾਂ, ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ 11.2 ਕਿਮੀ, ਸੀਆਰ ਕੋਲ ਕੋਂਕਣ, ਐਨਆਰ ਕੋਲ ਯੂਐਸਬੀਆਰਐਲ, ਕਾਲਕਾ-ਸ਼ਿਮਲਾ 103 ਸੁਰੰਗਾਂ, ਟੀ-49 12.7 ਕਿਮੀ (ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ), ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨਏਟੀਐਮ, ਲੰਬੀਆਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਅੰਦਰ ਰਿਜਿਡ ਓਐਚਈ, ਹਰ 500 ਮੀਟਰ ‘ਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਰਾਸ-ਪੈਸੇਜ।

ਇਹਨਾਂ ਨੰਬਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਰੀਵਿਜ਼ਨ ਕਰਦੇ ਰਹੋ – ਹਰ ਆਰਆਰਬੀ ਸੀਬੀਟੀ-2 ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੋਂ ਕਮ ਤੋਂ ਕਮ 1 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।