ਸਿਲੋਜਿਜ਼ਮ

ਮੁੱਖ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਸੂਤਰ

ਸਿਲੋਜਿਜ਼ਮ ਲਈ 5-7 ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੰਕਲਪ ਦਿਓ:

#ਸੰਕਲਪਤੁਰੰਤ ਵਿਆਖਿਆ
1ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ (ਸਾਰੇ)ਕਥਨ: “ਸਾਰੇ A, B ਹਨ” = A ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ B ਚੱਕਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ
2ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ (ਕੋਈ ਨਹੀਂ)ਕਥਨ: “ਕੋਈ A, B ਨਹੀਂ ਹੈ” = ਦੋ ਚੱਕਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖਰੇ
3ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕਾਰਾਤਮਕ (ਕੁਝ)ਕਥਨ: “ਕੁਝ A, B ਹਨ” = ਚੱਕਰ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਓਵਰਲੈਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
4ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਕਾਰਾਤਮਕ (ਕੁਝ ਨਹੀਂ)ਕਥਨ: “ਕੁਝ A, B ਨਹੀਂ ਹਨ” = A ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ B ਤੋਂ ਬਾਹਰ
5ਵੈਨ ਡਾਇਗ੍ਰਾਮ ਤਰਜੀਹਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਕਥਨਾਂ ਲਈ ਚੱਕਰ ਬਣਾਓ, ਫਿਰ ਸਿੱਟੇ ਜਾਂਚੋ
6ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਿਯਮ“ਕੁਝ” ਕਥਨ “ਸਾਰੇ” ਦੇ ਸੱਚ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ
7ਸਿੱਟੇ ਦੀ ਵੈਧਤਾਇੱਕ ਸਿੱਟਾ ਤਾਂ ਹੀ ਵੈਧ ਹੈ ਜੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਸੱਚ ਹੋਵੇ

10 ਅਭਿਆਸ ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

10 ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਬਣਾਓ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲਤਾ ਵਧਦੀ ਜਾਵੇ (Q1-3: ਆਸਾਨ, Q4-7: ਦਰਮਿਆਨਾ, Q8-10: ਕਠਿਨ)

Q1. ਕਥਨ: ਸਾਰੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਵਾਹਨ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਟੇ: I. ਸਾਰੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਪਹੀਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। II. ਕੁਝ ਵਾਹਨ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਹਨ। A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ B) ਸਿਰਫ਼ II ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ D) ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੁਸਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

ਉੱਤਰ: C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਹੱਲ: ਦੋ ਸਮਕੇਂਦਰੀ ਚੱਕਰ ਬਣਾਓ: ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ⊂ ਵਾਹਨ ⊂ ਪਹੀਏ

  • ਸਿੱਟਾ I: ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ → ਪਹੀਏ (ਸੱਚ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ⊂ ਵਾਹਨ ⊂ ਪਹੀਏ)
  • ਸਿੱਟਾ II: ਵਾਹਨ → ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ (ਸੱਚ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ⊂ ਵਾਹਨ, ਇਸਲਈ ਕੁਝ ਵਾਹਨ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਹਨ)

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਜੇ A⊂B⊂C, ਤਾਂ A⊂C ਅਤੇ B∩A=A

ਸੰਕਲਪ: ਸਿਲੋਜਿਜ਼ਮ - ਸੰਚਾਰੀ ਗੁਣ

Q2. ਕਥਨ: ਕੁਝ ਸਟੇਸ਼ਨ ਜੰਕਸ਼ਨ ਹਨ। ਕੋਈ ਜੰਕਸ਼ਨ ਟਰਮੀਨਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿੱਟੇ: I. ਕੁਝ ਸਟੇਸ਼ਨ ਟਰਮੀਨਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। II. ਕੋਈ ਟਰਮੀਨਲ ਜੰਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ B) ਸਿਰਫ਼ II ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ D) ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੁਸਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

ਉੱਤਰ: C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਹੱਲ: ਓਵਰਲੈਪਿੰਗ ਚੱਕਰ ਬਣਾਓ: ਸਟੇਸ਼ਨ ∩ ਜੰਕਸ਼ਨ ≠ ∅, ਜੰਕਸ਼ਨ ∩ ਟਰਮੀਨਲ = ∅

  • ਸਿੱਟਾ I: ਕੁਝ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਜੋ ਜੰਕਸ਼ਨ ਹਨ) ਟਰਮੀਨਲ ਨਹੀਂ ਹਨ (ਸੱਚ)
  • ਸਿੱਟਾ II: ਜੇ ਕੋਈ ਜੰਕਸ਼ਨ ਟਰਮੀਨਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਟਰਮੀਨਲ ਜੰਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਸੱਚ, ਉਹੀ ਕਥਨ ਉਲਟਾ)

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “ਕੋਈ A, B ਨਹੀਂ ਹੈ” = “ਕੋਈ B, A ਨਹੀਂ ਹੈ”

ਸੰਕਲਪ: ਸਿਲੋਜਿਜ਼ਮ - ਪੂਰਕ ਕਥਨ

Q3. ਕਥਨ: ਸਾਰੀਆਂ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਹਨ। ਕੁਝ ਤੇਜ਼ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਹਨ। ਸਿੱਟੇ: I. ਕੁਝ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਹਨ। II. ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਹਨ। A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ B) ਸਿਰਫ਼ II ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ D) ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੁਸਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

ਉੱਤਰ: A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਹੱਲ: ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ⊂ ਤੇਜ਼, ਤੇਜ਼ ∩ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ≠ ∅

  • ਸਿੱਟਾ I: ਸੰਭਵ (ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਇੰਟਰਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ)
  • ਸਿੱਟਾ II: ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ (ਕੁਝ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਤੇਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ)

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “ਕੁਝ” ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ

ਸੰਕਲਪ: ਸਿਲੋਜਿਜ਼ਮ - ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਨਾਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ

Q4. ਕਥਨ: ਸਾਰੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਲੰਬੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿੱਟੇ: I. ਕੁਝ ਲੰਬੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। II. ਕੁਝ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਲੰਬੇ ਹਨ। A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ B) ਸਿਰਫ਼ II ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ D) ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੁਸਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

ਉੱਤਰ: C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਹੱਲ: ਪਲੇਟਫਾਰਮ ⊂ ਲੰਬਾ, ਪਲੇਟਫਾਰਮ ∩ ਭੀੜ-ਭੜੱਕਾ ≠ ∅, ਭੀੜ-ਭੜੱਕਾ ∩ ਸੁਰੱਖਿਅਤ = ∅

  • ਸਿੱਟਾ I: ਕੁਝ ਲੰਬੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ (ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ) ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹਨ (ਸੱਚ)
  • ਸਿੱਟਾ II: ਕੁਝ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਲੰਬੇ ਹਨ (ਸੱਚ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਲੰਬੇ ਹਨ)

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਕਥਨ ਜੋੜੋ: ਪਲੇਟਫਾਰਮ → ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ∩ ਭੀੜ-ਭੜੱਕਾ → ਲੰਬਾ ∩ ਭੀੜ-ਭੜੱਕਾ

ਸੰਕਲਪ: ਸਿਲੋਜਿਜ਼ਮ - ਬਹੁ-ਕਥਨ ਸੰਯੋਜਨ

Q5. ਕਥਨ: ਕੁਝ ਟਿਕਟਾਂ ਰਿਜ਼ਰਵ ਹਨ। ਸਾਰੀਆਂ ਰਿਜ਼ਰਵ ਟਿਕਟਾਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਮਹਿੰਗੀ ਟਿਕਟ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿੱਟੇ: I. ਕੁਝ ਟਿਕਟਾਂ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ। II. ਕੋਈ ਰਿਜ਼ਰਵ ਟਿਕਟ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ B) ਸਿਰਫ਼ II ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ D) ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੁਸਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

ਉੱਤਰ: C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਹੱਲ: ਟਿਕਟ ∩ ਰਿਜ਼ਰਵ ≠ ∅, ਰਿਜ਼ਰਵ ⊂ ਮਹਿੰਗਾ, ਮਹਿੰਗਾ ∩ ਉਪਲਬਧ = ∅

  • ਸਿੱਟਾ I: ਕੁਝ ਟਿਕਟਾਂ (ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਾਲੀਆਂ) ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਲਈ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ (ਸੱਚ)
  • ਸਿੱਟਾ II: ਰਿਜ਼ਰਵ ⊂ ਮਹਿੰਗਾ ⊂ ਨਾ-ਉਪਲਬਧ (ਸੱਚ)

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਚੇਨ: A∩B ⊂ C ⊂ D → A∩B ⊂ D

ਸੰਕਲਪ: ਸਿਲੋਜਿਜ਼ਮ - ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਚੇਨ ਤਰਕ

Q6. ਕਥਨ: ਸਾਰੇ ਡਰਾਈਵਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹਨ। ਕੁਝ ਕਰਮਚਾਰੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹਨ। ਕੋਈ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਨਪੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿੱਟੇ: I. ਕੁਝ ਡਰਾਈਵਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹਨ। II. ਕੋਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਨਪੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ B) ਸਿਰਫ਼ II ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ D) ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੁਸਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

ਉੱਤਰ: D) ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੁਸਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

ਹੱਲ: ਡਰਾਈਵਰ ⊂ ਕਰਮਚਾਰੀ, ਕਰਮਚਾਰੀ ∩ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ≠ ∅, ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ∩ ਅਨਪੜ੍ਹ = ∅

  • ਸਿੱਟਾ I: ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ (ਡਰਾਈਵਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ)
  • ਸਿੱਟਾ II: ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ (ਗੈਰ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਨਪੜ੍ਹ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ)

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਜਾਂਚੋ ਕਿ ਸਿੱਟਾ ਸਾਰੇ ਸੰਭਵ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਸੱਚ ਹੋਵੇ

ਸੰਕਲਪ: ਸਿਲੋਜਿਜ਼ਮ - ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਿੱਟੇ

Q7. ਕਥਨ: ਕੁਝ ਮੇਲ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਦੇਰ ਨਾਲ ਹਨ। ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਰ ਨਾਲ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਲੇਟ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੇਟ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਰੱਦ ਹਨ। ਸਿੱਟੇ: I. ਕੁਝ ਮੇਲ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਲੇਟ ਹਨ। II. ਕੁਝ ਰੱਦ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਮੇਲ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਹਨ। A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ B) ਸਿਰਫ਼ II ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ D) ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੁਸਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

ਉੱਤਰ: A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਹੱਲ: ਮੇਲ ∩ ਦੇਰ ≠ ∅, ਦੇਰ ⊂ ਲੇਟ, ਲੇਟ ∩ ਰੱਦ ≠ ∅

  • ਸਿੱਟਾ I: ਮੇਲ → ਦੇਰ → ਲੇਟ (ਸੱਚ)
  • ਸਿੱਟਾ II: ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ (ਰੱਦ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਵੱਖਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਤੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ)

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਟਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੇ A∩B ⊂ C

ਸੰਕਲਪ: ਸਿਲੋਜਿਜ਼ਮ - ਚੇਨ ਸਿੱਟੇ ਦੀ ਵੈਧਤਾ

Q8. ਕਥਨ: ਸਾਰੇ ਏ.ਸੀ. ਕੋਚ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹਨ। ਕੁਝ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਕੋਚ ਮਹਿੰਗੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਮਹਿੰਗਾ ਕੋਚ ਕਿਰਾਇਆ-ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿੱਟੇ: I. ਕੁਝ ਏ.ਸੀ. ਕੋਚ ਕਿਰਾਇਆ-ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ। II. ਕੋਈ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਕੋਚ ਕਿਰਾਇਆ-ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ B) ਸਿਰਫ਼ II ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ D) ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੁਸਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

ਉੱਤਰ: A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਹੱਲ: ਏ.ਸੀ. ⊂ ਆਰਾਮਦਾਇਕ, ਆਰਾਮਦਾਇਕ ∩ ਮਹਿੰਗਾ ≠ ∅, ਮਹਿੰਗਾ ∩ ਕਿਰਾਇਆ-ਯੋਗ = ∅

  • ਸਿੱਟਾ I: ਸੰਭਵ (ਏ.ਸੀ. ਕੋਚ ਮਹਿੰਗੇ ਸਬਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ)
  • ਸਿੱਟਾ II: ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ (ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਕੋਚ ਕਿਰਾਇਆ-ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੇ ਮਹਿੰਗੇ ਨਾ ਹੋਣ)

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਜਾਂਚੋ ਕਿ ਸਬਸੈੱਟ ਸੰਬੰਧ ਸਿੱਟੇ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਸੰਕਲਪ: ਸਿਲੋਜਿਜ਼ਮ - ਸਬਸੈੱਟ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ

Q9. ਕਥਨ: ਕੁਝ ਯਾਤਰੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯਾਤਰੀ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯਾਤਰੀਆਂ ਕੋਲ ਪਾਸ ਹਨ। ਕੁਝ ਪਾਸ ਧਾਰਕ ਸੀਜ਼ਨ ਟਿਕਟ ਧਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਿੱਟੇ: I. ਕੁਝ ਯਾਤਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਟਿਕਟ ਧਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹਨ। II. ਕੁਝ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯਾਤਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਟਿਕਟ ਧਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹਨ। A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ B) ਸਿਰਫ਼ II ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ D) ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੁਸਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

ਉੱਤਰ: C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਹੱਲ: ਯਾਤਰੀ ∩ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ≠ ∅, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ⊂ ਪਾਸ, ਪਾਸ ∩ ¬ਸੀਜ਼ਨ ≠ ∅

  • ਸਿੱਟਾ I: ਕੁਝ ਯਾਤਰੀ (ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯਾਤਰੀ) ਕੋਲ ਪਾਸ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਾਸ ਧਾਰਕ ਸੀਜ਼ਨ ਟਿਕਟ ਧਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹਨ (ਸੱਚ)
  • ਸਿੱਟਾ II: ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯਾਤਰੀ ⊂ ਪਾਸ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਾਸ ਧਾਰਕ ਸੀਜ਼ਨ ਟਿਕਟ ਧਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹਨ (ਸੱਚ)

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਜੇ A∩B ⊂ C ਅਤੇ C∩¬D ≠ ∅, ਤਾਂ A∩B∩¬D ਸੰਭਵ

ਸੰਕਲਪ: ਸਿਲੋਜਿਜ਼ਮ - ਜਟਿਲ ਸਬਸੈੱਟ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ

Q10. ਕਥਨ: ਸਾਰੀਆਂ ਲੋਕਲ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਸਾਰੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਰੁਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਰੁਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪੈਸੰਜਰ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਪੈਸੰਜਰ ਰੇਲਗੱਡੀ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿੱਟੇ: I. ਕੁਝ ਲੋਕਲ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। II. ਸਾਰੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਰੁਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਲੋਕਲ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਹਨ। A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ B) ਸਿਰਫ਼ II ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ D) ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੁਸਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

ਉੱਤਰ: A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਹੱਲ: ਲੋਕਲ ⊂ ਸਾਰੇ-ਤੇ-ਰੁਕਦੀਆਂ, ਸਾਰੇ-ਤੇ-ਰੁਕਦੀਆਂ ∩ ਪੈਸੰਜਰ ≠ ∅, ਪੈਸੰਜਰ ∩ ਸੁਪਰਫਾਸਟ = ∅

  • ਸਿੱਟਾ I: ਲੋਕਲ ⊂ ਸਾਰੇ-ਤੇ-ਰੁਕਦੀਆਂ ⊂ ¬ਸੁਪਰਫਾਸਟ (ਸੱਚ)
  • ਸਿੱਟਾ II: ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ (ਪੈਸੰਜਰ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਵੀ ਸਾਰੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਰੁਕਦੀਆਂ ਹਨ)

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਜਾਂਚੋ ਕਿ ਸਬਸੈੱਟ ਸੰਬੰਧ ਦੋ-ਤਰਫ਼ਾ ਹੈ

ਸੰਕਲਪ: ਸਿਲੋਜਿਜ਼ਮ - ਇੱਕ-ਤਰਫ਼ਾ ਬਨਾਮ ਦੋ-ਤਰਫ਼ਾ ਸੰਬੰਧ

5 ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪੀਵਾਈਕਿਊ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਬਣਾਓ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹਵਾਲੇ ਹੋਣ:

PYQ 1. ਕਥਨ: ਸਾਰੇ ਪੰਛੀ ਜਾਨਵਰ ਹਨ। ਕੁਝ ਜਾਨਵਰ ਮਨੁੱਖ ਹਨ। ਸਿੱਟੇ: I. ਕੁਝ ਪੰਛੀ ਮਨੁੱਖ ਹਨ। II. ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਜਾਨਵਰ ਹਨ। [RRB NTPC 2021 CBT-1]

ਉੱਤਰ: D) ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੁਸਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

ਹੱਲ: ਪੰਛੀ ⊂ ਜਾਨਵਰ, ਜਾਨਵਰ ∩ ਮਨੁੱਖ ≠ ∅

  • ਸਿੱਟਾ I: ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ (ਪੰਛੀ ਮਨੁੱਖ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ)
  • ਸਿੱਟਾ II: ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ (ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਜਾਨਵਰ ਮਨੁੱਖ ਹਨ)

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: “ਕੁਝ” ਕਥਨ “ਸਾਰੇ” ਸਿੱਟਿਆਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ

PYQ 2. ਕਥਨ: ਕੋਈ ਕਲਮ ਪੈਨਸਿਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਪੈਨਸਿਲਾਂ ਇਰੇਜ਼ਰ ਹਨ। ਸਿੱਟੇ: I. ਕੁਝ ਇਰੇਜ਼ਰ ਕਲਮ ਨਹੀਂ ਹਨ। II. ਕੋਈ ਇਰੇਜ਼ਰ ਕਲਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। [RRB Group D 2022]

ਉੱਤਰ: A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਹੱਲ: ਕਲਮ ∩ ਪੈਨਸਿਲ = ∅, ਪੈਨਸਿਲ ⊂ ਇਰੇਜ਼ਰ

  • ਸਿੱਟਾ I: ਸੱਚ (ਪੈਨਸਿਲਾਂ ਇਰੇਜ਼ਰ ਹਨ ਪਰ ਕਲਮ ਨਹੀਂ)
  • ਸਿੱਟਾ II: ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ (ਹੋਰ ਇਰੇਜ਼ਰ ਕਲਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ)

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: ਜਾਂਚੋ ਕਿ ਸਿੱਟਾ ਪੂਰੇ ਸੈੱਟ ਜਾਂ ਸਬਸੈੱਟ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

PYQ 3. ਕਥਨ: ਕੁਝ ਡਾਕਟਰ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ। ਸਿੱਟੇ: I. ਕੁਝ ਡਾਕਟਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ। II. ਕੁਝ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾਕਟਰ ਹਨ। [RRB ALP 2018]

ਉੱਤਰ: C) ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਹੱਲ: ਡਾਕਟਰ ∩ ਅਧਿਆਪਕ ≠ ∅, ਅਧਿਆਪਕ ⊂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ

  • ਸਿੱਟਾ I: ਡਾਕਟਰ ∩ ਅਧਿਆਪਕ ⊂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਸੱਚ)
  • ਸਿੱਟਾ II: I ਵਾਂਗ ਹੀ, ਬਸ ਉਲਟਾ (ਸੱਚ)

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: “ਕੁਝ A, B ਹਨ” = “ਕੁਝ B, A ਹਨ”

PYQ 4. ਕਥਨ: ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੰਨੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਪੰਨੇ ਕਵਰ ਹਨ। ਸਿੱਟੇ: I. ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ ਕਵਰ ਹਨ। II. ਕੁਝ ਕਵਰ ਪੰਨੇ ਹਨ। [RRB JE 2019]

ਉੱਤਰ: B) ਸਿਰਫ਼ II ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਹੱਲ: ਕਿਤਾਬ ⊂ ਪੰਨਾ, ਪੰਨਾ ∩ ਕਵਰ ≠ ∅

  • ਸਿੱਟਾ I: ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ (ਕਿਤਾਬਾਂ ਕਵਰ ਇੰਟਰਸੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ)
  • ਸਿੱਟਾ II: ਸੱਚ (ਕੁਝ ਪੰਨੇ ਕਵਰ ਹਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕੁਝ ਕਵਰ ਪੰਨੇ ਹਨ)

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: “ਕੁਝ” ਕਥਨ ਉਲਟਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ

PYQ 5. ਕਥਨ: ਕੁਝ ਫਲ ਸੇਬ ਹਨ। ਕੋਈ ਸੇਬ ਸਬਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿੱਟੇ: I. ਕੁਝ ਫਲ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। II. ਕੋਈ ਫਲ ਸਬਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। [RPF SI 2019]

ਉੱਤਰ: A) ਸਿਰਫ਼ I ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਹੱਲ: ਫਲ ∩ ਸੇਬ ≠ ∅, ਸੇਬ ∩ ਸਬਜ਼ੀ = ∅

  • ਸਿੱਟਾ I: ਸੱਚ (ਸੇਬ-ਫਲ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ)
  • ਸਿੱਟਾ II: ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ (ਹੋਰ ਫਲ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ)

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: ਸਬਸੈੱਟ ਤੋਂ ਪੂਰੇ ਸੈੱਟ ਤੱਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਨਾ ਬਣਾਓ

ਸਪੀਡ ਟ੍ਰਿਕਸ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ

ਸਿਲੋਜਿਜ਼ਮ ਲਈ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ-ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ ਦਿਓ:

| ਸਥਿਤੀ | ਸ਼ਾਰ