ਅਧਿਆਇ 06 ਮਾਹਰ ਜਾਸੂਸ
ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ
ਨਿਸ਼ਾਦ, ਸੱਤ ਸਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ (ਜਿਸਨੂੰ ਸੱਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਸੰਗੀਤਕ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਸੁਰ ਹੈ) ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਭੈਣ ਮਾਇਆ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹਨ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਕੰਚਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਲੁੜਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਉਹ ਭੱਜਿਆ ਫਿਰਦਾ ਇੱਕ ਬਦਮਾਸ਼ ਹੈ? ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਇੰਨਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਦੋਸਤ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਨਿਸ਼ਾਦ ਦੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਨਿਮਰਤਾਪੂਰਵਕ ਹੈ।
I
ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਕਲੀਨਿਕ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਤੁਰੇ, ਸੱਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਕਿਸੇ ਰਾਖਸ਼ ਵਰਗਾ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਮਾਇਆ। ਪਰ ਕੀ ਤੂੰ ਦੇਖਿਆ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਪਤਲਾ ਹੈ? ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਣ ਦਾ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਉਠਾ ਸਕਦਾ।”
“ਜੇ ਉਹ ਭੱਜਿਆ ਫਿਰਦਾ ਬਦਮਾਸ਼ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਗਰੀਬ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ,” ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। “ਸ਼ਾਇਦ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਛੁਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।”
stashed away: ਛੁਪਾਏ ਹੋਏ
“ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧੀ ਹੈ, ਮਾਇਆ? ਉਹ ਤਾਂ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧੀ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ,” ਨਿਸ਼ਾਦ ਸ਼ੱਕੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
“ਬਿਲਕੁਲ ਉਹ ਇੱਕ ਹੈ, ਸੱਤ,” ਮੈਂ ਕਿਹਾ, “ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭੁੱਖਾ ਨਹੀਂ ਮਰ ਰਿਹਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਮੇਸ਼ ਉਸਦਾ ਖਾਣਾ ਹੇਠਾਂ ਦੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਤੋਂ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।”

“ਪਰ ਮਾਇਆ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਸ ਕੋਲ ਖਾਣਾ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?” ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ।
“ਬਿਲਕੁਲ!” ਮੈਂ ਚੀਕਿਆ। “ਉਸ ਕੋਲ ਜ਼ਰੂਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੈਸੇ ਕਿਤੇ ਛੁਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਉਸਦੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਉਸ ਸੰਦੂਕ ਵਿੱਚ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਚਾਂਦੀ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰਾਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ…”
“ਕੀ ਬਕਵਾਸ ਹੈ,” ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਟੋਕਿਆ।
“ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਮੈਂ ਸਹੀ ਹਾਂ, ਮੂਰਖ,” ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। “ਵੈਸੇ, ਸੱਤ, ਕੀ ਤੂੰ ਉਸਦੇ ਦਾਗ਼ ਦੇਖੇ? ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੀ, ਇੰਨਾ ਹਨੇਰਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਸ਼ਰਤ ਲਾਉਂਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਲੱਗੇ ਹੋਣਗੇ।”
“ਮੰਮੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸੜਨ ਦੇ ਦਾਗ਼ ਸਨ,” ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।
“ਸ਼ਾਇਦ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਉਸਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣੀ ਪਈ,” ਮੈਂ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ। ਸੱਤ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜਿਹਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਮੰਮਾ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ, ਸੱਤ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਗਿਰਗਾਓਂ ਵਿੱਚ ਕਲੀਨਿਕ ਇਕੱਲਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਬਿਤਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ।
following: ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ
ਸੱਤ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਦੀ ਦੁਬਲੀ-ਪਤਲੀ ਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਭੁੱਖਾ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਸ਼ਾਮ ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਖੜਕਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, “ਜਲਦੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹੋ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ।”
gaunt: ਬੀਮਾਰ ਜਿਹਾ
ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, “ਕੀ ਫਿਰ ਕੋਈ ਕੰਚਾ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਹੈ?”
ਉਸਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਸੀ।
“ਨਹੀਂ,” ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਆਦਮੀ ਦਾ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਕਲੇਟ ਦੀ ਪੱਟੀ ਫੜਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
“ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਦੂਕ ਵਿੱਚ ਝਾਤੀ ਮਾਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ, ਸੱਤ?” ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ।
peek: ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਚੋਰੀ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ
ਨਿਸ਼ਾਦ ਨਿਰਾਸ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। “ਉਸਨੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਇਆ,” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਮੁਸਕਰਾਇਆ। “ਪਰ ਮੈਂ ਕੁਝ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲਿਆ, ਮਾਇਆ। ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਉਸ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰਮੇਸ਼ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।”
“ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਮਿਸਟਰ ਜਾਸੂਸ,” ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਉਸਦੀ ਪਿੱਠ ਥਾਪੜਦੇ ਹੋਏ, “ਮੈਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ।”
ਸੱਤ ਖੁਸ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। “ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਲਈ ਹਰ ਸਵੇਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੋ-ਦੋ ਖਾਣੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋ ਕੱਪ ਚਾਹ, ਇੱਕ ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੁਪਹਿਰ। ਰਮੇਸ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਖਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਖਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਦੋ ਚਪਾਤੀਆਂ, ਕੁਝ ਦਾਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਬਜ਼ੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਨਕਦ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਟਿਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
tips well: ਚੰਗੀ ਟਿਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ (ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਵਜੋਂ ਪੈਸੇ)
“ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਦੱਸੀ, ਮਾਇਆ,” ਸੱਤ ਨੇ ਜੋੜਿਆ। “ਲਗਭਗ ਹਰ ਐਤਵਾਰ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਉਹੀ ਆਦਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਲੰਬਾ, ਗੋਰਾ, ਮੋਟਾ ਅਤੇ ਐਨਕਾਂ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ। ਰਮੇਸ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਮਹਿਮਾਨ ਬਹੁਤ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਤੋਂ ਉਲਟ ਜੋ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।”
“ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ, ਨਿਸ਼ਾਦ,” ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। “ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਸਾਡੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਤਰੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਮਾਹਰ ਜਾਸੂਸਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਬਦਮਾਸ਼ ਨੂੰ ਫਸਾ ਸਕੀਏ।”
sort out: ਵਿਵਸਥਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ
“ਤੂੰ ਕਿੰਨੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ, ਮਾਇਆ,” ਸੱਤ ਨੇ ਸਾਹ ਭਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ। “ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈਂ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਬਦਮਾਸ਼ ਹੈ? ਉਹ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਧਾਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ!”
crook: ਅਪਰਾਧੀ (ਗੈਰ-ਰਸਮੀ)
“ਅਪਰਾਧੀ ਕਾਫੀ ਸਾਧਾਰਨ ਦਿਖ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹੁਸ਼ਿਆਰ,” ਮੈਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। “ਕੀ ਤੂੰਨੇ ਕੱਲ੍ਹ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦੀ ਘਰ-ਤੋੜ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇਖੀ ਸੀ? ਉਹ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਚਲਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਦਮੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।” ਨਿਸ਼ਾਦ ਸ਼ੱਕੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੌਸਮੀ ਹਵਾਵਾਂ ਟੁੱਟ ਪਈਆਂ। ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰਜਦੇ ਗੜਗੜਾਹਟਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਫਟ ਪਏ, ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰ ਗਿਆ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕੂਲ ਦੁਬਾਰਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੜ੍ਹ ਵਾਲੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਆਵਾਜਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਚਾਨਕ ਛੁੱਟੀ ਸੀ।
ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਮੈਂ ਸਮਾਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਿਤਾਵਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੈੱਡਰੂਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੇਜ਼ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਗਈ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਸੀ।
ਸਮਝ ਪੜਤਾਲ
1. ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਨੂੰ ਕੀ ਦਿੱਤਾ? ਕਿਉਂ?
2. ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਦੇ ਐਤਵਾਰਾਂ ਬਾਰੇ “ਅਜੀਬ” ਕੀ ਹੈ?
3. ਨਿਸ਼ਾਦ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਕਿਉਂ ਮਿਲੀ?
II
ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਬਲਾਕ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ:
ਇੱਕ ਬਦਮਾਸ਼ ਨੂੰ ਫੜਨਾ
ਮਾਹਰ ਜਾਸੂਸ: ਨਿਸ਼ਾਦ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਪਾਂਡੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ
by appointment to: ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ (ਕਿਸੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ)
ਫਿਰ ਮੈਂ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਸੱਤ ਵੱਲ ਮੁੜੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਦੇ ਬਲ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਠੋਡੀ ਹਥੇਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਕਾਮਿਕਸ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। “ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ?” ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ।

ਉਸਨੇ ਸਵਾਲੀਆ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। “ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਬਾਰੇ ਸਾਰੇ ਤੱਥ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੀ ਉਸਨੂੰ ਫਸਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ,” ਮੈਂ ਕਿਹਾ। “ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?”
ਸੱਤ ਨੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ।
“ਤੱਥ ਨੰਬਰ 1,” ਮੈਂ ਪੜ੍ਹਿਆ, “ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”
“ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਹੈ, ਮਾਇਆ?” ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
“ਸ਼ਾਇਦ ਨਹੀਂ,” ਮੈਂ ਕਿਹਾ। “ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਦਮਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਉਰਫ਼ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।” ਮੈਂ ਨਾਥ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜੋੜਿਆ।
alias: ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਨਾਮ
“ਤੱਥ ਨੰਬਰ 2,” ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਿਆ, “ਸ਼ੰਕਰ ਹਾਊਸ ਦੇ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪਾਗਲ, ਅਜੀਬ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
“ਨੰਬਰ 3, ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਬੇਤਮੀਜ਼ ਹੈ।”
“ਪਰ ਉਸਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਤਾਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਮਾਇਆ, ਅਤੇ ਮੰਮੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਿਮਰ ਹੈ,” ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਟੋਕਿਆ।
“ਉਸਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕਰਨੀ ਪਈ,” ਮੈਂ ਕਿਹਾ, “ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੰਮੀ ਦੇ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਹੇਠ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਨਿਮਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ।
“ਤੱਥ ਨੰਬਰ 4, ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਚਿੱਠੀਆਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ।” ਸੱਤ ਨੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ।
“ਨੰਬਰ 5, ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਹਾਊਸ ਦੇ ਕਮਰਾ ਨੰਬਰ 10 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ,” ਮੈਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
“ਨੰਬਰ 6, ਉਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
“ਨੰਬਰ 7, ਸ਼ੰਕਰ ਹਾਊਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ।
“ਨੰਬਰ 8, ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਮਹਿਮਾਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਸਿਵਾਏ ਇੱਕ ਐਨਕਾਂ ਵਾਲੇ, ਗੋਰੇ, ਮੋਟੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਜੋ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
“ਨੰਬਰ 9, ਉਸਦਾ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਚਾਹ ਹੇਠਾਂ ਦੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਤੋਂ ਰਮੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਰੰਤ ਆਪਣਾ ਬਿੱਲ ਭਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਟਿਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਸੂਚੀ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ। ਕੀ ਮੈਂ ਕੁਝ ਭੁੱਲ ਗਈ ਹਾਂ, ਸੱਤ?”
ਨਿਸ਼ਾਦ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੇਰੀ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਸੀ, “ਬੇਚਾਰਾ ਆਦਮੀ, ਮਾਇਆ, ਜੇ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਇਕੱਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”
“ਇੱਕ ਬਦਮਾਸ਼ ਦਾ ਦੋਸਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮੂਰਖ?” ਮੈਂ ਲਗਭਗ ਚੀਕ ਪਈ।
“ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਤਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ,” ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ। “ਉਹ ਆਦਮੀ ਜ਼ਰੂਰ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਦਾ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ ਹੈ,” ਮੈਂ ਕਿਹਾ। “ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਸਾਰੀ ਲੁੱਟ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵੇਲੇ-ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਨੂੰ ਖਰਚਿਆਂ ਲਈ ਉਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੇਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਗੱਲ ਹੈ! ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਹੀ ਹਾਂ।”
accomplice: ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ
“ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਅਪਰਾਧੀ ਕਹਿਣ ‘ਤੇ ਅੜੇ ਰਹੋਗੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਮਾਇਆ,” ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ। “ਉਹ ਇੰਨਾ ਬੁਰਾ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਜੇ ਉਹ ਰਮੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਉਦਾਰ ਟਿਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।”
“ਰਮੇਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸਦੇ ਅਤੀਤ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਪਤਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਲਈ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੇਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ,” ਮੈਂ ਕਿਹਾ।
ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਛਾਤੀ ‘ਤੇ ਕੱਸ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆਉਣ ਲੱਗੀ ਸੀ।
“ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾਓਗੇ, ਸੱਤ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?” ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ।
“ਮੈਂ ਸਹਿਯੋਗ ਤਾਂ ਤਾਂ ਹੀ ਦਿਆਂਗਾ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਛੱਡ ਦਿਓ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਭੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਬਦਮਾਸ਼ ਹੈ,” ਸੱਤ ਨੇ ਕਿਹਾ। “ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈਂ।”
ਮੈਂ ਲਗਭਗ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਹੀ ਦਿੱਤਾ। “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੂਰਖ ਬੇਵਕੂਫ਼,” ਮੈਂ ਚੀਕਿਆ। “ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਾਗਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ! ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛਾਂ ਦਾ ਜੇ ਉਹ ਬਦਮਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਹੈ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ?” ਨਿਸ਼ਾਦ ਵਿਚਾਰਸ਼ੀਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। “ਮੈਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਇੰਨਾ ਪਤਲਾ ਕਿਉਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਨਾ ਇਕੱਲਾ ਕਿਉਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਦੋਸਤ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕੱਲਾ ਕਿਉਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।” “ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ, ਸੱਤ,” ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਜੇ ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵੀ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਗਲਤ ਹੈ। ਉਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।”
“ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸਦਾ ਦੋਸਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ,”
ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।
“ਕੋਈ ਕਿਉਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਵੇ? ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਬੁਰਾ ਭਾਲੂ ਹੈ,” ਮੈਂ ਕਿਹਾ।
“ਮੈਨੂੰ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ,” ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਜ਼ਿੱਦ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਦੋਸਤ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।”
“ਇੱਕ ਬਦਮਾਸ਼ ਦਾ ਦੋਸਤ! ਹਾ! ਤੂੰ ਪਾਗਲ ਹੈਂ, ਸੱਤ,” ਮੈਂ ਕਿਹਾ। “ਪੁਲਿਸ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਲੈ ਜਾਵੇਗੀ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਮੂਰਖ?”
ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਗ