একক ১৪ জৈৱ অণু (অন্তঃপাঠ্য প্ৰশ্ন-১)

উত্তৰ

গ্লুক’জত পাঁচটা আৰু চুক্র’জত আঠটা -OH গোট থাকে। এই -OH গোটবোৰে পানীৰ সৈতে H-বন্ধন গঠন কৰে। এই ব্যাপক আন্তঃআণৱিক H-বন্ধনৰ বাবে, গ্লুক’জ আৰু চুক্র’জৰ আণৱিক ভৰ ক্ৰমে $180 {~g} {~mol}^{-1}$ আৰু $342 {~g} {~mol}^{-1}$ হোৱা স্বত্বেও ইহঁত পানীত দ্ৰৱণীয়।

ইয়াৰ বিপৰীতে, বেনজিন আৰু চাইক্ল’হেক্সেন হ’ল সৰল আণৱিক ভৰৰ যৌগ। তথাপিও ইহঁত পানীত অদ্ৰৱণীয়। কাৰণ হ’ল এই যৌগবোৰত -OH গোট নাথাকে আৰু সেয়েহে পানীৰ সৈতে H-বন্ধন গঠন নকৰে।

উত্তৰ

লেক্ট’জ এটা ডাইছেকেৰাইড। জলবিশ্লেষণৰ ফলত ই দুটা একক শৰ্কৰা অণু দিয়ে, অৰ্থাৎ D-(+)-গ্লুক’জ আৰু D-(+)-গেলেক্ট’জৰ এটা এটা অণু।

$ \underset{\text { লেক্ট’জ }}{{C_{12}} {H_{22}} {O_{11}}}+{H_2} {O} \longrightarrow \underset{\text { D-(+)-গ্লুক’জ }}{{C_6} {H_{12}} {O_6}}+\underset{\text { D-(+)-গেলেক্ট’জ }}{{C_6} {H_{12}} {O_6}} $

উত্তৰ

গ্লুক’জৰ চক্ৰীয় হেমি এছিটেল ৰূপত ${C}-1$-ত এটা OH গোট থাকে যিয়ে জলীয় দ্ৰৱণত জলবিশ্লেষিত হৈ মুক্ত শৃংখলা এলডিহাইড ৰূপ উৎপন্ন কৰে, যাৰ পিছত ই ${NH}_2 {OH}$-ৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি সংশ্লিষ্ট অক্সিম গঠন কৰে। গতিকে, গ্লুক’জত এটা এলডিহাইড গোট থাকে। ইয়াৰ বিপৰীতে, যেতিয়া গ্লুক’জক এছিটিক এনহাইড্ৰাইডৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰোৱা হয়, ${C}-1$-ত থকা OH গোটটো, ${C}-2, {C}-3, {C}-4$ আৰু ${C}-6$-ত থকা বাকী চাৰিটা OH গোটৰ সৈতে লগ লাগি এটা পেন্টা এছিটেট গঠন কৰে।

গ্লুক’জৰ পেন্টা এছিটেটত ${C}-1$-ত মুক্ত OH গোট নথকাৰ বাবে, ই জলীয় দ্ৰৱণত জলবিশ্লেষিত হৈ মুক্ত শৃংখলা এলডিহাইড ৰূপ উৎপন্ন কৰিব নোৱাৰে আৰু সেয়েহে গ্লুক’জ পেন্টা এছিটেটে ${NH}_2 {OH}$-ৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি গ্লুক’জ অক্সিম গঠন নকৰে। ইয়েই প্ৰমাণ কৰে যে গ্লুক’জ পেন্টা এছিটেটত এলডিহাইড গোট নাথাকে।