পাঠ ২ৰ সমাধান (অন্তঃপাঠ্য প্ৰশ্ন-২)

উত্তৰ

দিয়া আছে যে STP ত পানীত ${H_2} {S}$ ৰ দ্ৰৱণীয়তা $0.195 {~m}$ অৰ্থাৎ, ${H_2} {S}$ ৰ ০.১৯৫ ম’ল $1000 {~g}$ পানীত দ্ৰৱীভূত হয়।

পানীৰ ম’ল সংখ্যা $=\dfrac{1000 {~g}}{18 {~g} {~mol}^{-1}}$ $=55.56 {~mol}$

$$ \text {Mole fraction of } H_2 S =\dfrac{\text { Moles of } {H_2} {S}}{\text { Moles of } {H_2} {S}+\text { Moles of water }} $$

$$\quad\quad\quad\quad\quad =\dfrac{0.195}{0.195+55.56} =0.0035 $$

STP ত, চাপ $(p)=0.987$ বাৰ

হেনৰীৰ নিয়ম অনুসৰি : $ \quad p={K_{H}} \chi$

$ \quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad \Rightarrow {K_{H}}=\dfrac{p}{\chi}$

$ \quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad \quad \quad \quad =\dfrac{0.987}{0.0035} \hspace{0.5mm}bar $

$ \quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad \quad \quad \quad = 282 \hspace{0.5mm}bar $

উত্তৰ

দিয়া আছে :

${K_{H}}=1.67 \times 10^{8} {~Pa}$

$ p_{{CO_2}}=2.5 {~atm}=2.5 \times 1.01325 \times 10^{5} {~Pa} $

$\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad=2.533125 \times 10^{5} {~Pa}$

হেনৰীৰ নিয়ম অনুসৰি:

$$ \begin{aligned} p_{{CO_2}} & ={K_{H}} \chi \\ \Rightarrow \chi & =\dfrac{p_{{CO_2}}}{{~K_{H}}} \\ & \chi =\dfrac{2.533125 \times 10^{5}}{1.67 \times 10^{8}} \end{aligned} $$

$$\Rightarrow \chi=0.00152$$

আমি লিখিব পাৰো,

$$ \chi =\dfrac{n_{{CO_2}}}{n_{{CO_2}}+n_{{H_2} {O}}} \approx \dfrac{n_{{CO_2}}}{n_{{H_2} {O}}} $$

[কাৰণ, $n_{{CO_2}}$ ${n_{{H_2} {O}}}$ ৰ তুলনাত নগণ্য]

$500 {~mL}$ ছ’ডা পানীত, পানীৰ আয়তন $=500 {~mL}$ [ছ’ডাৰ পৰিমাণক উপেক্ষা কৰি]

আমি লিখিব পাৰো:

$500 {~mL}$ পানী $=500 {~g}$ পানী

$\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad=\dfrac{500}{18} {~mol}$ পানী

$\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad=27.78 {~mol}$ পানী

এতিয়া, $\quad\dfrac{n_{{CO_2}}}{n_{{H_2} {O}}}=\chi$

$\quad\quad \quad\dfrac{n_{{CO_2}}}{27.78}=0.00152$

$n_{{CO_2}}=0.042 {~mol}$

গতিকে, ${CO_2}$ ৰ পৰিমাণ $500 {~mL}$ ছ’ডা পানীত $=(0.042 \times 44) {g}$

$\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad=1.848 {~g}$