একক 9 সমন্বয়ী যৌগ (অন্তঃপাঠ্য প্ৰশ্ন-2)
অন্তঃপাঠ্য প্ৰশ্ন
9.3 তলৰ সংকীৰ্ণসমূহে দেখুওৱা সমাবয়ৱতাৰ প্ৰকাৰসমূহ সূচিত কৰা আৰু এই সমাবয়ৱবোৰৰ গঠন অংকন কৰা:
(i) $\mathrm{K}[\mathrm{Cr}\mathrm{(H_2O)_2}\mathrm{(C_2O_4)_2}]. $
(ii) $\left[\mathrm{Co}(\mathrm{en})_3\right] \mathrm{Cl_3}$
(iii) $\left[\mathrm{Co}\left(\mathrm{NH_3}\right)_5\left(\mathrm{NO_2}\right)\right]\left(\mathrm{NO_3}\right)_2$
(iv) $\left[\mathrm{Pt}\left(\mathrm{NH_3}\right)\left(\mathrm{H_2} \mathrm{O}\right) \mathrm{Cl_2}\right]$
Show Answer
উত্তৰ
(i) $\mathrm{K}[\mathrm{Cr}\mathrm{(H_2O)_2}\mathrm{(C_2O_4)_2}]$ ৰ বাবে দুয়োটা জ্যামিতিক (চিচ-, ট্ৰান্স-) সমাবয়ৱ থাকিব পাৰে। লগতে, চিচ-সমাবয়ৱৰ বাবে প্ৰকাশী সমাবয়ৱো থাকে।
জ্যামিতিক সমাবয়ৱ
ট্ৰান্স-সমাবয়ৱটো প্ৰকাশীভাৱে নিষ্ক্ৰিয়। আনহাতে, চিচ-সমাবয়ৱটো প্ৰকাশীভাৱে সক্ৰিয়।
(ii) $[\mathrm{CO(en)_3}]\mathrm{Cl_3}$ ৰ বাবে দুটা প্ৰকাশী সমাবয়ৱ
এই গঠনটোৰ বাবে দুটা প্ৰকাশী সমাবয়ৱ সম্ভৱ।
ইয়াৰ বাহিৰেও ই আয়নীকৰণ সমাবয়ৱতা দেখুৱাব পাৰে।
(iii) $[\mathrm{Co}\mathrm{(NH_3)_5}\mathrm{(NO_2)}]\mathrm{(NO_3)_2}$
ই সংযোগী সমাবয়ৱতা দেখুৱাব পাৰে।
ই আয়নীকৰণ সমাবয়ৱতাও দেখুৱাব পাৰে।
(iv) $\left[\mathrm{Pt}\left(\mathrm{NH_3}\right)\left(\mathrm{H_2} \mathrm{O}\right) \mathrm{Cl_2}\right]$ ৰ জ্যামিতিক (চিচ-, ট্ৰান্স-) সমাবয়ৱবোৰ থাকিব পাৰে।
$\quad \quad $ চিচ $\quad \quad \quad$ $\quad \quad \quad \quad$ $\quad \quad \quad$ ট্ৰান্স
9.4 $\left[\mathrm{Co}\left(\mathrm{NH_3}\right)_5 \mathrm{Cl}\right] \mathrm{SO_4}$ আৰু $\left[\mathrm{Co}\left(\mathrm{NH_3}\right)_5\left(\mathrm{SO_4}\right)\right] \mathrm{Cl}$ যে আয়নীকৰণ সমাবয়ৱ তাৰ প্ৰমাণ দিয়া।
Show Answer
উত্তৰ
যেতিয়া আয়নীকৰণ সমাবয়ৱবোৰ পানীত দ্ৰৱীভূত কৰা হয়, তেতিয়া সিহঁতে বেলেগ বেলেগ আয়ন দিবলৈ আয়নীভূত হয়। এই আয়নবোৰে তেতিয়া বেলেগ বেলেগ ৰিয়েজেন্টৰ সৈতে বেলেগ বেলেগ বিক্ৰিয়া কৰি বেলেগ বেলেগ উৎপাদ দিয়ে।
$ \left[\mathrm{Co}\left(\mathrm{NH_3}\right)_{5} \mathrm{Cl}\right] \mathrm{SO_4}+\mathrm{Ba}^{2+} \longrightarrow \underset{\text{বগা অধঃক্ষেপ}}{\mathrm{BaSO_4} \downarrow} $
$\left[\mathrm{Co}\left(\mathrm{NH_3}\right)_{5} \mathrm{Cl}\right] \mathrm{SO_4}+\mathrm{Ag}^{+} \longrightarrow$ কোনো বিক্ৰিয়া নহয়
$ {\left[\mathrm{Co}\left(\mathrm{NH_3}\right)_{5} \mathrm{SO_4}\right] \mathrm{Cl}+\mathrm{Ba}^{2+} \longrightarrow \text { কোনো বিক্ৰিয়া নহয় }} $
$ [\mathrm{Co}(\mathrm{NH_3})_{5} \mathrm{SO_4}] \mathrm{Cl}+\mathrm{Ag}^{+} \longrightarrow \underset{\text{বগা অধঃক্ষেপ }}{\mathrm{AgCl} \downarrow} $