ଏକକ 2 ସମାଧାନ (ଅନ୍ତର୍ଗତ ପ୍ରଶ୍ନ-2)
ଅନ୍ତର୍ଗତ ପ୍ରଶ୍ନ
2.6 ${H_2} {S}$, ଏକ ବିଷାକ୍ତ ଗ୍ୟାସ ଯାହାର ଗନ୍ଧ ପଚା ଅଣ୍ଡା ପରି, ଗୁଣାତ୍ମକ ବିଶ୍ଲେଷଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଯଦି STP ରେ ଜଳରେ ${H_2} {S}$ ର ଦ୍ରାବ୍ୟତା $0.195 {~m}$ ଅଟେ, ତେବେ ହେନ୍ରୀଙ୍କ ନିୟମ ସ୍ଥିରାଙ୍କ ଗଣନା କର।
Show Answer
ଉତ୍ତର
ଏହା ଦିଆଯାଇଛି ଯେ STP ରେ ଜଳରେ ${H_2} {S}$ ର ଦ୍ରାବ୍ୟତା $0.195 {~m}$ ଅଟେ ଅର୍ଥାତ୍, ${H_2} {S}$ ର 0.195 ମୋଲ $1000 {~g}$ ଜଳରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୁଏ।
ଜଳର ମୋଲ ସଂଖ୍ୟା $=\dfrac{1000 {~g}}{18 {~g} {~mol}^{-1}}$ $=55.56 {~mol}$
$$ \text {Mole fraction of } H_2 S =\dfrac{\text { Moles of } {H_2} {S}}{\text { Moles of } {H_2} {S}+\text { Moles of water }} $$
$$\quad\quad\quad\quad\quad =\dfrac{0.195}{0.195+55.56} =0.0035 $$
STP ରେ, ଚାପ $(p)=0.987$ ବାର
ହେନ୍ରୀଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ : $ \quad p={K_{H}} \chi$
$ \quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad \Rightarrow {K_{H}}=\dfrac{p}{\chi}$
$ \quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad \quad \quad \quad =\dfrac{0.987}{0.0035} \hspace{0.5mm}bar $
$ \quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad \quad \quad \quad = 282 \hspace{0.5mm}bar $
2.7 ${CO_2}$ ପାଇଁ ଜଳରେ ହେନ୍ରୀଙ୍କ ନିୟମ ସ୍ଥିରାଙ୍କ $1.67 \times 10^{8} {~Pa}$ ଅଟେ $298 {~K}$ ରେ। ${CO_2}$ ର ପରିମାଣ ଗଣନା କର ଯେତେବେଳେ $500 {~mL}$ ସୋଡା ଜଳ $2.5 {~atm}$ ${CO_2}$ ଚାପରେ $298 {~K}$ ରେ ପ୍ୟାକ୍ କରାଯାଇଥାଏ।
Show Answer
ଉତ୍ତର
ଏହା ଦିଆଯାଇଛି ଯେ :
${K_{H}}=1.67 \times 10^{8} {~Pa}$
$ p_{{CO_2}}=2.5 {~atm}=2.5 \times 1.01325 \times 10^{5} {~Pa} $
$\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad=2.533125 \times 10^{5} {~Pa}$
ହେନ୍ରୀଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ:
$$ \begin{aligned} p_{{CO_2}} & ={K_{H}} \chi \\ \Rightarrow \chi & =\dfrac{p_{{CO_2}}}{{~K_{H}}} \\ & \chi =\dfrac{2.533125 \times 10^{5}}{1.67 \times 10^{8}} \end{aligned} $$
$$\Rightarrow \chi=0.00152$$
ଆମେ ଲେଖିପାରିବା,
$$ \chi =\dfrac{n_{{CO_2}}}{n_{{CO_2}}+n_{{H_2} {O}}} \approx \dfrac{n_{{CO_2}}}{n_{{H_2} {O}}} $$
[କାରଣ, $n_{{CO_2}}$ ହେଉଛି ${n_{{H_2} {O}}}$ ତୁଳନାରେ ନଗଣ୍ୟ]
$500 {~mL}$ ସୋଡା ଜଳରେ, ଜଳର ଆୟତନ $=500 {~mL}$ [ସୋଡାର ପରିମାଣକୁ ଅଣଦେଖା କରି]
ଆମେ ଲେଖିପାରିବା:
$500 {~mL}$ ଜଳ $=500 {~g}$ ଜଳ
$\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad=\dfrac{500}{18} {~mol}$ ଜଳ
$\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad=27.78 {~mol}$ ଜଳ
ବର୍ତ୍ତମାନ, $\quad\dfrac{n_{{CO_2}}}{n_{{H_2} {O}}}=\chi$
$\quad\quad \quad\dfrac{n_{{CO_2}}}{27.78}=0.00152$
$n_{{CO_2}}=0.042 {~mol}$
ତେଣୁ, $500 {~mL}$ ସୋଡା ଜଳରେ ${CO_2}$ ର ପରିମାଣ $=(0.042 \times 44) {g}$
$\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad\quad=1.848 {~g}$