ਸਵਾਲ: ਛੁੱਟੀ ਜੋ ਲੰਬੇ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂਦੀ ਹੋਈ, ਬਾਡਕੀ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਈ। ਗ੍ਰਾਮੀ ਚਿਕਿਤਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਚਿਕਿਤਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਟੈਲੀਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਨੇ ਉਸਦੀ ਉਖਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਆਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਰਲ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਫਲ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੋਸਟਪੀਸ਼ੀਅਨ ਭੇਜਦਾ ਵੀ ਸੀ।

ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਾਡਕੀ ਨੇ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ‘ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਦੀ ਗੁਜ਼ਾਰਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਰ ਵਾਲੀ ਸਿਰਦੇ ਦੀ ਤੇਲੀਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਿਦਰਾ ਅਤੇ ਅਸੰਗਤ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਕਪਾਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।’ ‘ਆਪਣੀ ਤੀਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਰੋ,’ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਡਕੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਰ ਬਾਹਰ ਕੀਤੀ। ‘ਆਪਣੀ ਮੱਖੀ ਵੱਡੀ ਕਰੋ’। ਬਾਡਕੀ ਦੁਬਾਰਾ ਮੰਨ ਲਈ। ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ‘ਠੀਕ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹੋ ਗਿਆ।’ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਸਟੈਫੀਓਸਕੋਪ ਨਾਲ ਸੁਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਧੁਨ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ। ‘ਉਸਦੀ ਅਸੰਗਤ ਤੋਂ ਹੋਰ ਲੱਛਣ ਉਤਪੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,’ ਉਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਫੀਸ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਵਾਈ ਲਿਖ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਬਾਡਕੀ ਦਾ ਪਤੀ ਉਸਨੂੰ ਦਵਾਈਆਂ ਖਰੀਦਦਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਬਾਡਕੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਆਰ ਮੰਨ ਕੇ ਖਾਂਦੀ, ਪਰ ਮਿਆਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਬਾਡਕੀ ਦਾ ਪਤੀ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਇਆ। ਇਸ ਵਾਰ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਸੈਮਪਲ ਟੈਸਟ ਦਿੱਤਾ। ‘ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ,’ ਉਸ ਚੀਨਿਸ਼ ਮਾਹਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ। ‘ਪਰ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ। ਪਾਂਚ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਮੇਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲੋ।’ ਬਾਡਕੀ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਕੈਬਨ ਤੋਂ ਕੋਮਲ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਕਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਭਾਵੇਂ ਬਾਹਰ ਨਕਲ ਕੀਤਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਛੜ ਤੋਂ ਪਾਛੜ ਕੇ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਪਾਛੜ ਤੋਂ ਪਾਛੜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ‘ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਹੈ? ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਦੇਵਤਿਆ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਚਿਕਿਤਸਾ ਕਰੇਗਾ?’ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਚੁੱਕ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਾਰੀ ਪੁੱਤੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, ‘ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਅਗਰਾ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਓ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।’ ਸ਼ਹਿਨਾਮੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ‘ਹੇਲੋ, ਕੌਣ ਹੈ?’ ‘ਮੈਂ ਹਾਂ… ਗੋਲੂ।’ ‘ਹਾਂ, ਗੋਲੂ। ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾਓ… ਸਾਰੇ ਠੀਕ ਹਨ?’ ‘ਬੁੱਢੀ-ਮਾਂ ਠੀਕ ਹੈ?’ ਉਹ ਕਿਹਾ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਸੀ; ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੀ ਬੁੱਢੀ-ਮਾਂ ਨੂੰ ਬੁੱਢੀ-ਮਾਂ ਜਾਂ ‘ਪੁਰਾਣੀ ਮਾਂ’ ਕਿਹਾਂ ਕੇ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ‘ਹਾਂ, ਉਹ ਠੀਕ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮਾਈਸੀ ਨੂੰ ਫੋਨ ਦਿਓ। ਅਮਮੀ ਉਨ੍ਹਾ�ਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।’ ਸ਼ਹਿਨਾਮੇ ਨੇ ਫੋਨ ਬੁੱਢੀ-ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ‘ਘਰ ਤੋਂ ਫੋਨ ਆਇਆ।’ ਬੁੱਢੀ-ਮਾਂ ਨੇ ਫੋਨ ਲੈ ਲਿਆ। ‘ਮੈਂ ਬੁੱਢੀ-ਮਾਂ ਹਾਂ। ਕੌਣ ਹੈ?’ ‘ਮੈਂ ਹਾਂ… ਬਾਡਕੀ।’ ‘ਬੁੱਢੀ! ਮੇਰੀ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰੀਆਂ ਕਿਉਂ ਹੈ?’ ‘ਕੀ ਤੂੰ ਰੇਡ ਫੌਰਟ ਅਤੇ ਤਾਜ਼਼ ਮਹਲ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ?’ ‘ਤੂੰ ਦੁਖ ਵਾਲੀ ਹੋਵੈਗੀ, ਦਾਰੀ।’ ‘ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਹਾਂ।’ ‘ਤੂੰ ਸਾਹਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਾਰ ਜਾਵੈਗੀ,’ ਬੁੱਢੀ-ਮਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਸਹਾਰੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ‘ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਤੂੰ ਚਾਰਾ ਚੁੱਕਣਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਚਾਰਾ ਚੁੱਕੋ!’ ‘ਤੂੰ ਇੱਕ ਦੂਸਰੀ ਜ਼ਿਨਦਗੀ ਦਾ ਵਿਰੂਪ ਹੈ, ਦਾਰੀ!’ ‘ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਹੀ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰਸ਼ਾਹੀ ਨਾਲ ਕਿਆਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ! ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਕੋਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਲੋੜ ਵਾਲੀ ਪੈਂਦੂਰ ਦੀ ਧੂਆਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੂੰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਆਵਣ ਲਈ ਮੇਰੀ ਡਰੀਨ ਕਰਾਂਗੀ…’ ਬਾਡਕੀ ਦੁਬਾਰਾ ਮੁਸਕਿਆਰੀ ਕਿਹਾ। ‘ਦੂਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਨਾਮੇ ਦੀ ਪਤੀ ਨਾਲ ਕਿਆਰੇ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ!’ ‘ਮੈਂ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ, ਦਾਰੀ… ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੇਖੋ ਕੀ ਮੈਂ ਤੂੰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਡਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਂਗਾ ਅਤੇ ਤੂੰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਕੁੱਲ੍ਹ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਗਾ! ਫਿਰ ਤੂੰ ਜਾਣਨਗੀ ਕੀ ਮੈਂ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਲੋੜ ਵਾਲੀ ਪੈਂਦੂਰ ਦੀ ਧੂਆਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹਾਂ ਜਾਂ ਨਹੀਂ!’ ਬਾਡਕੀ ਬਿਮਾਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਵਿਕਲਪ:

A) ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਚਿਕਿਤਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ

B) ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਚਿਕਿਤਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ

C) ਦੋਵਾਂ (ਐ) ਅਤੇ (ਬੀ)

D) ਨਾ ਐ ਅਤੇ ਨਾ ਬੀ