অধ্যায় 09 সংবিধান এটা জীবন্ত দস্তাবেজ
প্ৰাকটিক্স
এই অধ্যায়ত আপুনি দেখিব পাৰে কেতিয়া সংবিধানটো কেনেকুৱা আছিল আৰু ভাৰতত একে সংবিধানে কেনেকুৱা শাসন কৰা হৈছিল। এই অধ্যায় অধ্যয়ন কৰি আপুনি আবিষ্কাৰ কৰিব পাৰে যে:
-
সংবিধানক সময়ৰ প্ৰয়োজন অনুসৰণত সলনি কৰিব পাৰিব;
-
যিহেতু এতিয়া অনেক এই সলনিপনা হ’ল, সংবিধানটো সৰ্বত্ৰ সুৰক্ষিত থাকিছিল আৰু ইয়াৰ মৌলিক প্ৰমাণসমূহ সলনি হোৱা নাছিল;
-
বিচাৰপতিবৃন্দক সংবিধান ৰক্ষণ কৰিবলৈ আৰু সংবিধান ব্যাখ্যা কৰিবলৈ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল; আৰু
-
সংবিধানটো এটা দস্তাবেজ যি সলনি হৈ থাকে আৰু সলনি পৰিস্থিতিত প্ৰতিক্ৰিয়া জনায়।
সংবিধানসমূহ স্থিৰ নেকি?
পৰিস্থিতি সলনি হৈছিল বা সমাজত চিন্তাৰ সলনিপনা বা কৌশলৰ সলনিপনাৰ কাৰণে বা আঞ্চলিক বিপ্লবৰ কাৰণে জাতীয়সমূহে সংবিধান পুনৰ্লিখন কৰা হ’ব নোৱাৰে। ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ ৭৪ বছৰৰ জীবনৰ সময়ত ইয়াৰ চারটা সংবিধান আছিল (১৯১৮, ১৯২৪, ১৯৩৬ আৰু ১৯৭৭)। ১৯৯১ লৈ ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ কমিউনিচ্ছ পাৰ্টিৰ শাসন সমাপ্ত হৈছিল আৰু ছোভিয়েট ফেডাৰেচনক অল্প সময়তকৈ ভগ্ন কৰিছিল। এই কৌশলৰ পিছত নতুনভাৱে গঠন কৰা ৰুছ ফেডাৰেচনে ১৯৯৩ লৈ এটা নতুন সংবিধান গ্ৰহণ কৰিছিল।
কিন্তু ভাৰতত চাওক। ভাৰতৰ সংবিধান ২৬ নৱেম্বৰ, ১৯৪৯ লৈ গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ প্ৰথম প্ৰয়োগ আনুষ্ঠানিকভাৱে ২৬ জানুৱাৰী, ১৯৫০ লৈ আৰম্ভ হৈছিল। তাৰ পিছত অধিক ছ’বছৰৰ পিছতহে একে সংবিধানটো আমাৰ দেশৰ শাসনৰ বাবে কাৰ্যকৰ হৈ থাকিছিল।
কি আমাৰ সংবিধানটো এতিয়া খুবই ভাল হ’লে যাক সলনি কৰাত প্ৰয়োজন নাই? কি আমাৰ সংবিধান গ্ৰহণকাৰীসকলে এতিয়া খুবই দূৰদৰ্শী আৰু বিচাৰপূৰ্ণ হ’লে যে ইয়াৰ পৰৱৰ্তীত যিবোৰ সলনিপনা হ’ব তাৰ বাবে সবিশেষ দৰ্শন আছিল? কিছুমান দৃষ্টিকোণত উভয় উত্তৰটোই সত্য। যুক্তিসংগত ভাৰতত এটা খুবই দৃঢ় সংবিধান আমাক উৰাবৰ হ’ল। সংবিধানৰ মৌলিক কাঠামোটো আমাৰ দেশৰ বাবে খুবই উপযুক্ত। সংবিধান গ্ৰহণকাৰীসকলে এতিয়া খুবই দূৰদৰ্শী আৰু ভবিষ্যতৰ পৰিস্থিতিৰ বাবে অনেক সমাধান দিছিল। কিন্তু কোনো এটা সংবিধানে সমস্ত ঘটনাৰ বাবে প্ৰস্তুত হ’ব নোৱাৰে। কোনো এটা দস্তাবেজে সলনি কৰাত প্ৰয়োজন নাই।
ফ্ৰান্সত দুই শতাব্দীৰ পৰৱৰ্তীত অনেকগুচ্ছ সংবিধান আছিল। বিপ্লবৰ পিছত আৰু নাপোলিয়েন যুগত ফ্ৰান্সে সংবিধানৰ বিষয়ত অস্থিৰ প্ৰয়োজন আছিল; ১৭৯৩ লৈ বিপ্লবৰ পিছতৰ সংবিধানক প্ৰথম ফ্ৰান্সীয় প্ৰজাতন্ত্ৰৰ যুগ বুলি কোৱা হয়। তাৰপিছত ১৮৪৮ লৈ দ্বিতীয় ফ্ৰান্সীয় প্ৰজাতন্ত্ৰ আৰম্ভ হৈছিল। ১৮৭৫ লৈ নতুন এটা সংবিধানৰ সৈতে তৃতীয় ফ্ৰান্সীয় প্ৰজাতন্ত্ৰ গঠন কৰা হৈছিল। ১৯৪৬ লৈ, নতুন এটা সংবিধানৰ সৈতে, চতুৰ্থ ফ্ৰান্সীয় প্ৰজাতন্ত্ৰ আৰম্ভ হৈছিল। অন্তত ১৯৫৮ লৈ, আটটো ফ্ৰান্সীয় প্ৰজাতন্ত্ৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে নতুন এটা সংবিধানৰ সৈতে গঠন কৰা হৈছিল।
![]()
মোৰ মনে হয় সংবিধানৰ সলনিপনা কৌশলৰ সৈতে সংবিধানৰ সলনিপনা খুবই ঘনিষ্ঠভাৱে সংগঠিত হয়।
তথাপিহে একে সংবিধানে কেনেকুৱা দেশলৈ সেৱা কৰি থাকে? এই প্ৰশ্নৰ উত্তৰৰ এটা কাৰণ হল যে আমাৰ সংবিধানে সমাজৰ সলনি প্ৰয়োজন অনুসৰণত সলনি হ’ব লাগিব বুলি স্বীকাৰ কৰে। দ্বিতীয়ত, সংবিধানৰ আনুষ্ঠানিক কাৰ্যকৰীতাৰ সময়ত ব্যাখ্যাৰ সময়ৰ যোগ্যতাৰ যোগেৰে যোগ্যতা আছিল। কৌশল আৰু বিচাৰপতিৰ আদেশসমূহে সংবিধান প্ৰয়োজন অনুসৰণত প্ৰয়োজনীয় কাৰ্যকৰীতা আৰু যোগ্যতা দেখাইছিল। এই কাৰণসমূহে আমাৰ সংবিধানক এটা জীবন্ত দস্তাবেজ হিচাপে আৰু এটা বন্ধ আৰু স্থিৰ নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নোমূলক নো