इंग्लिश प्रश्न 15
प्रश्न; लिबरल चेतनेवर असे मानणे अधिक सोपे आहे की जंगलातील युद्ध हा भारत सरकार आणि माओव्यावर आहे, जे नामोलिस्ट म्हणतात जिल्हा शून्य आहे, सदन एक खास खतरनाक आहे आणि भारतीय राज्याचे उल्टपुढे घडवण्याची त्यांची जाहिरात केली आहे. केंद्रीय भारतातील जनजातीय लोकांच्या संप्रभुतेच्या इतिहासाचे आश्चर्य करणे अगदी सोपे आहे की माओच्यापूर्वी अनेक शतके पूर्वी त्यांच्या संप्रभुतेचे आहे. (हे खरे आहे तर खरे. ते असे नसते तर ते अस्तित्वात राहतील नाहीत.) हो, ओराओन, कोल्स, सांथाळ, मुंडा आणि गोंड हे सर्व ब्रिटिशांवर, झमिंदाऱ्यांवर आणि धनवानांवर अनेक वेळा विद्रोह केला आहे. विद्रोहांचे अधिक दंश झाले आहे, अनेक हजार लोक खतरनाकपणे मारले गेले, परंतु लोकांचे कधीही विजय झाला नाही. स्वतंत्रतेनंतरही, जनजातीय लोक हे पहिल्या विद्रोहाचे माओव्यासारखे म्हणून वर्णन केले जाऊ शकणारे होते, पण पश्चिम बंगालच्या नक्सलबारी गावात (जिथे शब्द नक्सलीट-आता ‘माओव्या’ शब्दाशी एकसमान वापर केले जाते-म्हणून उद्भवले आहे). तेव्हापासून नक्सलीट राजकीय चळवळ जनजातीय विद्रोहांसोबत अशक्यतेपर्यंत जोडलेली आहे, जी जनजातीयांवरही आणि नक्सलीटांवरही अगदी अधिक बोलते.
हा विद्रोहाचा उत्तरदायित्व भारत सरकारद्वारे जाऊन जाण्यासारख्या एका उगमाने आणि अनुच्युत करण्यासारख्या एका उगमाने एक गुस्सेचे लोकांना शेवटी आला आहे. भारतीय संविधान, भारतीय लोकतंत्राच्या नैतिक आधारभूत अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अशा अ