अवलोकन

जेव्हा एकाच देशात वेगवेगळ्या संस्कृती आणि समुदाय असतात, तेव्हा लोकशाही राज्य कसे प्रत्येकासाठी समानता सुनिश्चित करावी? ही पूर्वीच्या अध्यायात उद्भवलेली प्रश्न आहे. या अध्यायात आपण सामाजिकत्वाच्या अवधारणे याचा वापर करून त्या चिंतेचे उत्तर कसे देऊ शकतात हे पाहण्याचा प्रयत्न करू. भारतात, सामाजिकत्वाची कल्पना सार्वजनिक चर्चा आणि बहावात नेहमीच उपस्थित आहे, तरीही भारतातील सामाजिकत्वाची स्थिती खूपच अशक्ततेने वाटते. एक बाजूला, साधारणपणे प्रत्येक राजकारणी ती आश्वस्त करतो. प्रत्येक राजकारणी सामाजिक आहे असे घोषित करतो. दुसरीकडे, सामाजिकत्वावर सर्व प्रकारच्या चिंता आणि शंका आळून जातात. सामाजिकत्व फक्त धर्माधिपत्यांच्या आणि धार्मिक राष्ट्रवादाच्या देवाणघेवाणी नाही, काही राजकारणी, सामाजिक कार्यकर्ते आणि अज्ञात विद्वानही त्याच्या अडी ठेवतात.

या अध्यायात आपण या सुरूवातीच्या चर्चेत सहभागी होण्यासाठी खालील प्रश्नांचा उत्तर देण्याचा प्रयत्न करू:

• सामाजिकत्वाचे अर्थ काय आहे?

• सामाजिकत्व भारतीय माळी वाढवलेला पश्चिमी आयाम आहे का?

• धर्माच्या गूढ प्रभावाच्या व्यक्तींवर जन्मांच्या जीवनावर अजूनही अडकलेल्या समाजांसाठी ते योग्य आहे का?

• सामाजिकत्व अपार्श्विक दृष्टीकोन दर्शविते का? ते गौरवांतर्गत गोष्टींना ‘आरामदायक’ देते का?

• सामाजिकत्व धर्माविरुद्ध आहे का?

या अध्यायाच्या शेवटी आपण लोकशाही समाजातील सामाजिकत्वाच्या महत्त्वाचे समजू शकाल आणि भारतीय सामाजिकत्वाची अद्वितीयता याबद्दल थोडेशा जाणीव घालू शकाल.

8.1 सामाजिकत्वाचे अर्थ काय आहे?

जुडविण्याच्या शतकांपासून यहूदींना युरोपमधील सर्वत्र अपमान झाला होता, तरीही इजरायलच्या आजच्या स्थितीत अरब गौरवांतर्गत, खरेदी आणि मुस्लिम, यांच्यातील यहूदी नागरिकांसाठी उपलब्ध सामाजिक, राजकीय आणि आर्थिक लाभांमधून बाहेर काढले जातात. युरोपच्या अनेक भागात अ-ख्रिस्तीय धर्मांवर सूक्ष्म प्रकारे अपमान आणि अपमानाच्या रूपात अजूनही टिकून राहतात. पाकिस्तान आणि बांगलादेशच्या पडद्याखालील राज्यांमधील धार्मिक गौरवांतर्गताची स्थितीही अत्यंत चिंतेची नोकळ आणली गेली आहे. अशा उदाहरणांमुळे आपण आजच्या जगात लोक आणि समाजांसाठी सामाजिकत्वाची नेहमीची आवश्यकता समजते.

अंतःधार्मिक धार्माधिपत्य

आपल्या देशातही, संविधान घोषित करते की प्रत्येक भारतीय नागरिकाला देशाच्या कोणत्याही भागात स्वातंत्र्य आणि गर्वाने जीवित राहायला हक्क आहे. तरीही वास्तविकतेत अनेक प्रकारच्या बाह्यकरण आणि अपमानाची स्थिती अजूनही टिकून राहते. तीन खूपच स्पष्ट उदाहरणे विचारायचे आहेत:

• १९८४ मध्ये दिल्ली आणि देशाच्या अनेक इतर भागात २,७०० पेक्षा जास्त सिख लोकांचे जन्मरहित होण्यात आले. आपत्तीच्या घटनांच्या घटकांच्या कुटुंबांना दोषी असलेल्यांना दंड न देण्याची भान आहे.

• अनेक हिंदू काश्मीरी पंडित काश्मीरच्या खिडक्यांमधून बाहेर पडले आहेत; त्यांना दोन शतकांपेक्षा जास्त वेळ आपल्या घरांमध्ये परत येण्यास संधी नाही.

• २००२ मधील गोद्रा पश्चात गुजरातमधील झगड्यांमध्ये १,००० पेक्षा जास्त व्यक्ती, बहुतेक मुस्लिम, जन्मरहित झाले. अनेक कुटुंबांचे जशी व्यक्ती जीवित राहिल्यानंतरही त्यांच्या गावांमध्ये परत जाऊ शकल्यानाही.

या उदाहरणांमध्ये काय सामान्य आहे? त्यांमध्ये काही प्रकारच्या अपमानाची भान आहे. प्रत्येक घटनेत एका समुदायाच्या सदस्यांना त्यांच्या धार्मिक ओळखीमुळे लक्ष केंद्रित करून घेण्यात आले आणि घातले जातात. असे असताना एक गटाच्या नागरिकांचे मूलभूत स्वातंत्र्य नाही असे दुर्लक्ष केले जाते. काही लोकांना असे म्हणतात की या घटना धार्मिक अपमानाचे उदाहरण आहेत आणि त्यांचे अर्थ अंतःधार्मिक धार्माधिपत्य आहे.

सामाजिकत्व प्रथम आणि मुख्यतः अशा सर्व प्रकारच्या अंतःधार्मिक धार्माधिपत्याविरुद्ध असे एक शास्त्र आहे. तरीही सामाजिकत्वाच्या अवधारणेतील एक महत्त्वाचा आयाम आहे तो आंतरिक धार्माधिपत्याविरुद्ध असा आहे. या गोष्टीवर आपण आणखी आडवे जाण्याचा प्रयत्न करू.

आंतरिक धार्माधिपत्य

काही लोक मानतात की धर्म फक्त ‘जनतेचे अफीम’ आहे आणि एक दिवस जेव्हा सर्वांच्या मूलभूत गरजा पूर्ण होतील आणि ते आनंदी आणि संतुष्ट जीवन जीवतील तेव्हा धर्म अजून उपस्थित राहणार नाही. अशी दृष्टी मानवी क्षमतेच्या अतिवाढीच्या भानातून येते. मानवाला जगाचे अज्ञान आणि त्याचे नियंत्रण पूर्णपणे करणे शक्य होणार नाही. आपण आपले जीवन थोडे थोडे थेट करू शकतो परंतु अमरत्वापर्यंत पोहोचणे शक्य होणार नाही. रोग पूर्णपणे नष्ट होणे शक्य नाही आणि आपल्या जीवनातील आपत्ती आणि शुभाशुभाचे अभाव होऊ शकत नाही. भागावर आणि गमावण्याची गोष्ट मानवी स्थितीत अटल आहे. आपल्या दुःखाचा एक मोठा भाग मानवी कार्यामुळे आहे आणि त्याला नष्ट करणे शक्य आहे, तरीही आपल्या दुःखाचा काही भाग मानवी कार्यामुळे नाही. धर्म, कला आणि दर्शन अशा दुःखांच्या उत्तरांचे आहेत. सामाजिकत्वही असे स्वीकारते आणि म्हणून ते धर्माविरुद्ध नाही.

तरीही, धर्माला आपल्या शेवटच्या शेवटी काही गडद गोष्टी आहेत. उदाहरणार्थ, धर्मातील पुरुष आणि स्त्री सदस्यांना समान मान्यता देणारा धर्म शोधणे अतिशय कठीण आहे. हिंदू धर्मामध्ये काही भागांना अजूनही अपमानाची भान आहे. उदाहरणार्थ दलित लोकांना हिंदू मंदिरांमध्ये प्रवेश करण्याची परवानगी नाही. देशाच्या काही भागात हिंदू स्त्रियांना मंदिरांमध्ये प्रवेश करण्याची परवानगी नाही. जेव्हा धर्म संघटित होतो तेव्हा त्याला अनेकदा त्याच्या सर्वात कंटाळवाणा भागाने अडकून घेण्यात येते जे कोणत्याही असहमतीला सहन करणार नाही. अमरीकेतील काही भागात धार्मिक आध्यात्मवाद एक मोठा समस्या बनला आहे आणि त्यामुळे देशामध्ये आणि बाहेर शांतता गेल्या आहे. अनेक धर्म अनेक संप्रदायांमध्ये विघटन होतात ज्यामुळे संप्रदायातील झगड्यांची आणि असहमत गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या गौरवांतर्गताच्या ग�