ਕਾਨੂੰਨੀ ਯੋਗਦਾਨ ਸਵਾਲ 4
ਸਵਾਲ; ਇੱਕ ਸਮਾਰਖਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਦਵਾਨ (ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦੋਸਤ) ਕਪਿਲ ਸਿਬਾਲ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਤਬਾਨੀ ਸੋਧਣ ਐਕਟ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਮਾਰਖਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਸਲਮਾਨ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਦਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚਮਕਦਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਵਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਬੋਲਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਉਲਟ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਨਰਵੇਗ ਸਿਧਾਂਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਕਾਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਉਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਰਵੇਗ ਕੇਸ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਨਾਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੁੱਧ ਗੁਨਹ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਕਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰਿਵਾਰਨੀ ਦੀ ਮੰਜੂਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਦੇਸ਼ ਮੰਜੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਜੂਰੀ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦਣਾਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਜਿੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਆਦੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ, ਉਸਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਸਦੀ ਕੰਮ ਦੇ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ‘ਤੇ ਲੱਗੀ ਰਹੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਆਦੇਸ਼ “ਅਕਾਲਪਵਾਦੀ” ਸੀ ਜਾਂ ਆਮ ਮਨੁੱਖੀਤਾ ਦੇ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਉਲਟ ਕਰਦਾ ਸੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਜ਼ਾਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ) ਤਾਂ ਜਿੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਦੇਸ਼ ਮੰਜੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਦਾਵੇ ‘ਤੇ ਬਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਨਰਵੇਗ ਸਿਧਾਂਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਯੁੱਧ ਗੁਨਹਾਂਗਰਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦਣਾਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੂਲ ਅਧਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਦਾਨਪ੍ਰਤੀਅਤਾ ਦੇ ਬਿਨਾਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਕੋਈ ਗੁਰਮਤੀ ਦੀ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲਈ ਜਾਂਦਾ; ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਖੀਲ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮਾਇਤਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਟਲਰ ਨਰਵੇਗ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਨਰਵੇਗ ਸਿਧਾਂਤ ਇੱਕ ਇਜ਼ਾਤ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਤਮਕ ਪਹਿਲੂ ਦੋਹਾਂ ਹੈ। ਇਜ਼ਾਤ ਦੀ ਪਹਿਲੂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਜੋ ਕੁਝ ਅਕਾਲਪਵਾਦੀ ਜਾਂ ਅਨੰਦਮਈ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਛੁਪਦੀ। ਨਿਯਮਾਤਮਕ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਮੂਲ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਛੁਪਾਉਣਾ ਹੋਵੇ। ਸਾਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਪਰਾਧ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ “ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ” ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ “ਅਪਰਾਧ” ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹੀ ਨਰਵੇਗ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਲ ਹੇਠ ਸਰਕਾਰਾਂ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਾਂ, ਹਾਲ ਹੇਠ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਾਂ, ਹਾਲ ਹੇਠ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਆਦੇਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇ ਪਾਰਲਿਆਮੈਂਟ ਦੀ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਕਾਲਪਵਾਦੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਾਂ ਹਾਲ ਹੇਠ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ