प्रश्न: भारताच्या पवित्र पुस्तकांच्या म्हणजे वेद, ज्यांचा सर्वांनी सामान्यतः इंडो-युरोपियन जातीची सगळीक आणि प्रारंभिक साहित्यिक इतिहास मानला आहे. या रचनांच्या प्रारंभिक भागांचे कधी उद्भव झाले हे सांगणे खरोखरच कठीण आहे. अनेक चांगल्या अंदाजांची सोडवली गेली आहे, पण त्यांपैकी कोणतीही अविचार्य खराबी नसलेली सांगितली गेली नाही. मॅक्स मुलर यांनी दिनांक १२०० ई.पू. म्हणाले, हॉग २४०० ई.पू. आणि बाल गंगाधर तिलक ४००० ई.पू. म्हणाले. प्राचीन हिंदू लोक लष्करी, धार्मिक किंवा राजकीय उपलब्धींची काही ऐतिहासिक नोंद ठेवत नव्हते. वेद अज्ञात प्राचीनतेतून मुखानूकाने पाठवले गेले होते; आणि सामान्यतः हिंदू लोकांनी ते माणसांनी कधीही रचले नाहीत हे मानले होते. त्यामुळे सामान्यतः मान्य झाले की एकतर ते मुलाखतीच्या माणसांना देवाने शिक्षित केले गेले होते किंवा ते मुलाखतीच्या माणसांना स्वतः उद्भासित झाले होते, जे हिंदी गाथांचे “द्रष्टे” (मन्त्रद्रष्टे) होते. त्यामुळे आपण जेव्हा वेदांची रचना झाली नसली तेव्हाच लोकांनी त्यांना निर्माण करण्याची कोणतीही संभाव्यता नसलेल्या अतिप्राचीन मानले आहे. प्रत्येक निर्मितीच्या प्रारंभात काही अज्ञात अतिप्राचीन काळात उद्भासित झाले होते तरीही, त्यांचे सैद्धांतिकरित्या कालांतराने कोणतेही प्रारंभ नसलेले मानले आहे.

वेदांची रचना झाल्यानंतर भारतात सामान्यतः लिपीची एक पद्धत असावी लागतील. पण ब्राह्मणांची त्यांच्या शिक्षकांकडून वेद साहित्याची सर्व आवड मनावर घेऊन यांच्या अत्यंत चिंतामग्न उत्साहामुळे ते आम्हाला आणि आमच्या आधीच्या ३००० वर्षांपासून किंवा त्यापेक्षा अधिक काळात अत्यंत चांगल्या प्रकारे पाठवले गेले आहेत, ज्यामुळे त्यांमध्ये अतिरिक्त असलेल्या काहीही अतिरिक्त भागांची अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अवश्य असणारी अव�